Oud-minister en CDA-prominent Ben Bot onderzoekt hoe niet-christenen zich thuis kunnen voelen binnen het CDA. "Moslims die dezelfde normen en waarden als christenen hanteren, kunnen prima lid worden."

Ben Bot was minister van Buitenlandse Zaken in het kabinet Balkenende II en voorstander van de gedoogconstructie door de PVV van het laatste VVD-CDA minderheidskabinet. 

Hoe doet Van Haersma Buma het?

"Ik denk dat we heel blij mogen zijn met hem. Ik vind dat hij het fantastisch doet in de Kamer. Hij is iemand die Wilders lik op stuk kan geven met humor en gezag. Ik hoop dat hij de partij meer dan twintig zetels kan schenken."

Is Van Haersma Buma de electorale magneet die Balkenende en Lubbers waren?

"Ik herinner me nog de eerste reacties op Balkenende. Wordt die man met dat rare kapsel nou de grote trekker? Tot ieders verrassing werd hij de grote trekker. Ik vind het nog veel te vroeg om daar een uitspraak over te doen."

"Ik constateer alleen dat Van Haersma Buma op zichzelf veel elementen in zich draagt die kunnen zorgen voor een overwinning. Het is een zeer aanspreekbare man met een grote ervaring. Het zal moeten blijken of hij hetzelfde effect heeft als Balkenende of Lubbers."

Heeft u die verwachting?

"Ik heb die verwachting wel. Destijds vond men Van Agt ook een merkwaardige man. Maar die sprak veel mensen aan en heeft het tot ieders verrassing zeer goed gedaan."

Is regeringsdeelname een doel?

"Nee, het CDA moet niet per se in een volgende regeringscoalitie willen zitten. Het gaat erom welke samenstelling die coalitie heeft. Als je in een verkeerde coalitie zit, wordt je dat ook weer nagedragen. Het wordt heel moeilijk om te voorspellen hoe een nieuwe coalitie eruit zal zijn. Waarschijnlijk zal hij uit meer dan drie partijen bestaan."

Sluit u bepaalde partijen uit?

"De PVV heeft met het afbreken van de Catshuis onderhandelingen zijn ware onbetrouwbare gezicht laten zien. Daar moeten we niet mee mee samenwerken. Het zou voor het CDA fataal zijn nog een keer met de PVV in zee te gaan. Dat overleeft de partij niet."

En de SP?

"Kijk, Roemer is natuurlijk een geweldige leider en zeer aantrekkelijk voor de mensen, dat blijkt ook uit de peilingen. Maar als ik naar het programma kijk van de SP word ik niet blij en ik zie niet hoe dat te verenigen is met het programma van het CDA."

"Maar - en dat is mooi van het Nederlandse poldermodel - het is altijd interessant om te zien hoe afwijkende opinies aan elkaar worden gevlochten door de woordsmeden. En als partijen heel graag willen regeren, zijn ze bereid heel veel water in de wijn te doen."

"Een partijprogramma is niet zaligmakend. Als de macht lonkt, is men bereid hele grote concessies te doen. Dat sluit ik bij de SP niet uit."

Het gaat al jaren slecht met de christelijke partijen en met het CDA in het bijzonder. Heeft de christelijke politiek nog toekomst?

"De christelijke politiek heeft als voordeel dat het een duidelijke ideologie heeft. Het christelijke normen en waarden-patroon zit zo diep verankerd in de mensen zelf, dat ze daar een houvast aan hebben."

"Het is niet alleen een materialistische benadering van zaken zoals het liberalisme of socialisme. Het geeft ook houvast omdat het uitgaat van een aantal basiselementen als gerechtigheid en rentmeesterschap en zorg voor mensen en natuur, die basiselementen horen te zijn van ieder politiek bestel."

"Deze elementen zijn duidelijk aanwezig in het CDA en dat heb je niet in het liberalisme en het socialisme of de PVV, waarvan ik uberhaupt niet weet wat voor een fundament ze heeft."

"Praatjes voor de vaak, koop je niets voor. Als je kunt teruggrijpen op een basisboodschap die door de jaren heen identiek is gebleven, dan denk ik dat de christelijke politiek wel degelijk toekomst heeft."

Moet je geloven in een god en frequent naar de kerk gaan om je bij het CDA thuis te voelen?

"Nee, het gaat om de basisbeginselen, je hoeft niet naar de kerk te gaan. Sterker nog, ik ben momenteel voorzitter van een werkgroep die bekijkt waar de parallellen lopen tussen de islam en het christendom en het CDA. Zo kunnen moslims die dezelfde normen en waarden als christenen hanteren, lid worden van deze partij."

"Ik til niet zo zwaar aan die C, maar die C geeft wel een bepaalde levensfilosofie aan. Het is goed als dat herkenbaar blijft. Naast moslims kunnen ook andere gelovigen als bijvoorbeeld boeddhisten aansluiten."

Maar de C staat voor christelijk en is door de toegenomen secularisatie oubollig geworden. Bovendien dekt de C de lading ook niet meer als ook andere gelovigen lid mogen worden van het CDA.

"Daar zou je over kunnen nadenken. De partij is niet getrouwd aan de naam CDA, maar het is wel een vertrouwd begrip, net als de CDU in Duitsland. Frankrijk is al geseculariseerd, dat zit daar diep in de genen."

"Wij zouden ook over kunnen gaan op een andere naam, maar zolang je de bijbel als uitgangspunt kiest is het moeilijk om op korte termijn die C op te geven. Dat zie ik dus niet gebeuren."

Op welke termijn wel?

"Dat hangt ervan af hoe de maatschappij zich ontwikkeld. En vergeet niet dat mensen in tijden van crisis bezinning zoeken. Het zou dus best kunnen dat mensen het prettig vinden dat er een CDA bestaat."