DEN HAAG - De kandidatuur van SP-leider Emile Roemer voor het premierschap krijgt de warme steun van linkse partijen. Aan de rechterzijde wordt echter gevreesd dat de zachtmoedige Brabander het land zal omvormen tot een 'socialistische heilstaat'.

"Het baart mij grote zorgen", erkent Arend Jan Boekestijn, voormalig lid van de Tweede Kamer voor de VVD, Elsevier-columnist en historicus.

Mei Li Vos, kandidaat-Kamerlid voor de PvdA, ziet echter geen enkel bezwaar tegen een 'premier Roemer'. "Liever heb ik een minister-president van PvdA-huize, maar met Roemer zou ik goed kunnen leven."

De kans dat Emile Roemer als lijsttrekker van de SP minister-president wordt en zijn intrek neemt in Het Torentje, neemt met de dag toe, zo blijkt uit de politieke barometers.

De Hond

"Ik zie niet in waarom dat geen reële optie is", zegt Maurice de Hond, die wekelijks de schommelingen in de kiezersgunst meet. "De kiezers met lage inkomens die vroeger achter Joop den Uyl stonden, staan nu achter Roemer. Afhankelijk van de verkiezingsuitslag maakt hij zeker een kans."

Volgens De Hond, die het electoraat al sinds de jaren zeventig peilt, heeft de SP 'de oude positie van de PvdA overgenomen'. "De kiezer ter rechterzijde ziet nog altijd een echt socialistische partij die recht in de leer is", zegt de kiezersonderzoeker.

Daar komt volgens De Hond bij dat Roemer en de SP de tijdgeest aan hun zijde hebben. "Veel mensen vinden dat marktwerking en schaalvergroting samen met de macht van de banken te ver is doorgeschoten."

D66

Of Emile Roemer uiteindelijk minister-president wordt, hangt volgens De Hond sterk af van de houding van D66 in de formatie. "Er is praktisch geen regeringscombinatie te maken zonder D66, daar ligt de sleutel tot een nieuw kabinet."

Volgens Boekestijn speelt de SP handig in op populistische thema's. De partij doet er volgens hem alles aan om aan de macht te komen. "De NAVO is in zekere zin aanvaard en het Koningshuis eveneens. Daarmee is de SP plotseling ook voor PvdA-kiezers aantrekkelijk geworden."

Maakbaarheid

Ook Boekestijn ziet een parallel met Joop den Uyl, tot dusver de meest linkse premier in de Nederlandse historie. "Ze geloven allebei in de maakbaarheid van de samenleving. En de geschiedenis heeft geleerd dat dat niet gaat."

Mei Li Vos vindt de angst van de liberalen misplaatst. "Hebben ze allemaal aan zichzelf te weten met hun stupide economisch-liberale beleid."