'Voor 28 miljard aan pakken melk is pas veel'

De SP staat zo hoog in de peilingen dat van links tot rechts de pijlen op partijleider Roemer zijn gericht. “Blijkbaar doe ik er toe.”

In de politieke barometer staat de partij van Roemer op 25 zetels, bij Maurice de Hond 30 zetels, bij TNS/Nipo eveneens.

Niet verrassend dat andere partijen het gevaar van de SP benadrukken. Volgens Wilders is de SP net zo eurofiel als alle anderen, de rest van de partijen beweert juist het tegenovergestelde. Rutte krijgt nachtmerries van de SP in het Torentje.

De SP kreeg van Rutte de kritiek te potverteren en schulden te maken. Kunt u dat ontkrachten door te stellen dat u in 2017 begrotingsevenwicht nastreeft?

"Een socialist is zuinig. Het verschil van mening zit in het tempo. Je hebt met omstandigheden te maken. Ik ben niet gekozen als boekhouder, maar als politicus die de gevolgen van het beleid moet overzien."

Maar in 2017 is nog vijf jaar.

"Dan zou je 28 miljard moeten bezuinigen."

Dat is te veel?

"Dat is on-mo-ge-lijk. Dat zal niemand voor elkaar krijgen zonder de hele samenleving af te breken."

Ook de PvdA zegt: in 2017 moet er zicht zijn op begrotingsevenwicht.

"Dat er 'zicht moet zijn' is wat anders. Dan hou je rekening met de lange termijn. Als je in 2017 op nul wil zitten moet je op 28 miljard bezuinigingen zitten. Je hebt daar pas een idee van als ik voor 28 miljard aan pakken melk voor de deur zet. En helemaal als je het allemaal moet opdrinken."

Wilders noemde u afgelopen week een eurofiel. Snapt u dat?

"Ik zie dat maar als een groot compliment dat iedereen mij wilde aanvallen. Blijkbaar doe ik er toe. Wilders zit graag in de hoek dat hij als enige anti-Europa wil zijn. Wij zijn nooit anti-Europa geweest."

"Ik geloof niet dat er een Nederlander is die er op zit te wachten dat wij weer slagbomen aan de grens krijgen, dat de interne markt gestopt wordt waardoor onze economie in elkaar zakt, we zien ons geld van landen als Griekenland dan namelijk niet meer terug."

Uw linkse vrienden als PvdA en GroenLinks zijn voorstander van een sterker Europa. Maakt dat kabinetsvorming lastiger?

"Ik zie een meerderheid in de Kamer die voorzichtig is met Europa. En zeker onder de mensen."

Realistisch gezien gaat u niet regeren met PVV en VVD.

"De PVV in ieder geval niet. Wat ik wil zeggen: de verhoudingen in Nederland zijn niet zoals Pechtold ons wil laten geloven. Veruit de meeste mensen zien niets in het overdragen van bevoegdheden aan Brussel."

Bent u niet bang om straks, als u premier bent, alleen te staan als de karavaan in de rest van Europa voortdendert?

"Het wordt dus tijd om stevig tegengeluid te laten horen. Als premier zal ik contacten zoeken met andere landen om een blok te vormen.

"Er zijn al steeds meer landen waar liberale regeringen plaatsmaken voor socialere regeringen. Kijk naar Frankrijk. Die sociale agenda wordt steeds belangrijker."

Wat gaat u terugdraaien zodra u premier bent?

"Marktwerking in de zorg. We hebben recent nog de rare fratsen gezien bij de tandartsen."

"Ik wil in de ziekenhuizen geen winstuitkeringen, zorgbestuurders die ver boven Balkenendenorm verdienen. We zien het verhogen van het eigen risico, het uitkleden van het basispakket en een prikkel om maar meer te gaan behandelen."

Maar de zorgkosten gaan omhoog door de vergrijzing. De kritiek is dat jullie daar niks aan willen doen.

"Ik snap die kritiek totaal niet. Wij hebben onderzoek gedaan, analyse gemaakt, alternatieven aangedragen."

"We moeten juist wat doen aan de verkwisting in de zorg. Dat gaan we er alleen doorheen krijgen als we het een keer zelf mogen doen. Kijk naar de buurtzorg. Die bewijst dat kleinschaliger beter en goedkoper is."

Zou u in een nieuw kabinet instemmen met een verhoging van de eigen bijdrage?

"Kan ik me niet voorstellen."

Dat is geen hard 'nee'.

"Eigenlijk is het een hard nee. Dan vraag je het maximale op te geven van waar je als partij voor staat. Als je zo ver moet gaan bij het inleveren van je punten dan moet je het niet doen. Wij worden gewaardeerd om onze alternatieven. Dus dit gaat niet gebeuren."

Uw linkse partners hebben kritiek op uw standpunt Europa. De PvdA doet mee met het ESM, GroenLinks roept u op mee te werken aan een aanpak van de crisis via Europa.

"Ik ben zo eerlijk om te zeggen: dat ESM gaat niet werken. Dat zag je aan Spanje. Vier uur na de injectie van 100 miljard liep de rente alweer omhoog. Iedereen zegt dat het alleen effect heeft als het fonds versterkt is met 2500 miljard. Je weet dat dat er nooit in gaat komen."

Jullie zeggen dat de Europese Centrale Bank maar geld moet gaan persen om schuldpapier op te kopen. Ik heb altijd geleerd dat geld bijmaken zorgt voor inflatie.

"Amerika doet het, het Verenigd Koninkrijk doet het, Japan doet het. Het ECB doet het bovendien nu al. Het grote voordeel is dat het ECB rechtstreeks in de economie investeert. En omdat het ECB eindeloos kan blijven persen zal dit zorgen voor een lage rente."

En die inflatie dan?

"De Duitsers zijn bang voor inflatie, maar bij een economie in krimp kan er van inflatie geen sprake zijn. We pleiten ook niet voor een permanente rol voor de ECB. Het risico is alleen dat het schuldpapier van slecht presterende landen waardeloos kan worden."

Bent u door de schuldencrisis anders gaan denken over de rol van Europa?

"Ik ben eerder bevestigd. Europa heeft zich vanaf 1945 ontwikkeld. Het heeft ons veel gebracht, maar het was altijd op basis van samenwerking. En niet door alle sluizen open te zetten om te komen tot een grote superstaat."

Maar veel van de plannen waar nu over gesproken wordt, zoals een bankenunie, kun je onderling afspreken.

"Veel dingen kun je afspreken. Daar is niks mee. Kijk naar criminaliteitsbestrijding, interne markt, milieubescherming."

Samenwerken van banken kan daar toch ook tussen passen.

"Ja, daar is ook niks mis mee. Maar dat is wat anders dan de besluitvorming neerleggen bij een technocratisch instituut ergens in Brussel of Frankfurt."

Lees meer over:
Tip de redactie