Vergezichten Europa besproken tijdens top

BRUSSEL - Het debat in de Tweede Kamer woensdag is voor Mark Rutte een voorbode geweest voor de EU-top donderdag en vrijdag in Brussel.

Ook daar zal hij zijn standpunt moeten verdedigen niet te willen praten over vergezichten voor Europa.

Tijdens een tweedaagse bijeenkomst voor leiders van de Europese Unie zal opnieuw de economische crisis centraal staan. In vier landen is er inmiddels noodhulp, of aangevraagd.

Woensdag moest Cyprus nog aankloppen bij Brussel, Ierland, Portugal en Griekenland worden al financieel gesteund.

Van allerlei kanten zijn er al voorstellen gelanceerd om de crisis te beteugelen; het is nu aan de leiders om er uit te komen over welke maatregelen ze het eens kunnen worden.

Het doel is vooral om wel te praten over 'ambitieuze' stappenplannen, zo liet een Duitse overheidsfunctionaris donderdag nog weten. Rutte liet voorafgaand aan de top echter weten het niet de tijd te vinden om 'allerlei nieuwe instrumenten' te bespreken.

Eurobonds

In de aanloop naar de top stonden voornamelijk Spanje en Italie vooraan om te lobbyen voor het instellen van eurobonds; waarin landen gezamenlijk garant staan voor elkaars schulden.

Het wordt voor de landen namelijk steeds moeilijker om op de kapitaalmarkt geld te lenen om hun schulden te financieren wegens een dalend vertrouwen.

De Spaanse banken moesten vorige week al aankloppen bij het noodfonds, de Italiaanse premier Monti heeft aangegeven de top tot zondag te willen laten voortduren om zijn gelijk te kunnen halen op dit punt.

Merkel

Frankrijk is ook voor, maar bondskanselier Angela Merkel van Duitsland herhaalde deze week nog eens meerdere malen tegen te zijn. ‘Niet in mijn leven’, zo zou ze hebben gezegd. En ook in haar speech in het parlement woensdag zei ze dat de mogelijkheden van Duitsland niet onbegrensd zijn.

Rutte gaf woensdag tijdens het debat een voorzichtige ‘ja mits’ aan. Ook hij is bang dat er door de maatregel de prikkel verdwijnt voor de Zuid-Europese landen om te hervormen, net zoals Merkel. De sleutel voor de ‘mits’ ligt in een strenger Europees toezicht en strenger begrotingsdiscipline.

Maar Monti herhaalde donderdag nog eens niet over verdere politieke integratie te willen praten als er niet iets gedaan wordt aan de staatsobligaties.

Volgens een topambtenaar in Brussel is het dan ook mogelijk dat Duitsland nog ombuigt en mogelijk instemt met het voorstel de staatsobligaties van de noodlijdende landen op te kopen via het al bestaande noodfonds, mits er goede afspraken met de landen kunnen worden gemaakt over de hervormingen. “Ik verwacht een stevige discussie”, zo zei Merkel dan ook tegen haar parlement.

Van Rompuy

Dan zijn er nog de vergezichten, die door Rutte zo controversieel zijn verklaard. EU-president Herman van Rompuy presenteerde deze week in Brussel zijn masterplan (pdf), waarin Europa meer bevoegdheden en dus meer macht zal krijgen.

Zo moet Brussel met een dwingend karakter lidstaten kunnen dwingen beleidsmaatregelen te nemen als de eurozone in gevaar is door het nationale beleid.

Voor een deel van de plannen is een wijziging van het Europees Verdrag nodig. Dit zal veel tijd kosten omdat de plannen in ieder van de 27 lidstaten dan afzonderlijk nog moeten worden goedgekeurd.

Bankenunie

Ook zijn er voorstellen gedaan om een bankenunie, waarin banken onder verscherpt toezicht komen te staan, in te stellen. Hier lijkt onder de lidstaten meer consensus over te bestaan, omdat volgens velen de banken harder aangepakt moeten worden.

De vrees is namelijk dat in meer landen de banken gered zullen moeten worden, zoals in Spanje. Met een bankenunie komt er meer toezicht op de financiele gezondheid van de banken.
De top is ook de eerste sinds er in het veel besproken Griekenland een nieuwe regering is aangetreden.

Waar tijdens de vorige top nog openlijk werd gespeculeerd over een mogelijk vertrek van het land uit de eurozone lijkt er nu in Europa weer meer vertrouwen te bestaan dat het land met de nieuwe regering zal voldoen aan de eisen die door Brussel zijn gesteld in ruil voor noodhulp.

Voorwaarden

Wel zou het land op de top mogelijk opnieuw willen onderhandelen over de voorwaarden waaraan het land moet voldoen in ruil voor de hulp.

Nieuwe besluiten over het land worden tijdens de top echter niet verwacht, omdat de zogeheten 'trojka', bestaande uit de Europese Commissie, de Europese Centrale Bank en het IMF, nog niet met de nieuwe Griekse regering heeft kunnen praten.

Donderdagmiddag om 15.00 uur begint de top, volgens het officiële programma met een discussie over de Europese meerjarenbegroting voor de jaren 2014-2020, daarna wordt gesproken over plannen voor groei in Europa.

Voor vrijdag staan de toetredingsonderhandelingen met Montenegro en een akkoord over patentrecht op het programma. Een topambtenaar in Brussel verwacht echter niet dat het erg lang over deze onderwerpen zal gaan, zo zegt hij tegen NU.nl: de discussie rondom de oplossingen voor de crisis zullen immers al voldoende tijd in beslag nemen.

Alles over de schuldencrisis in ons dossier

Vijf vragen over de eurobonds

De vier bouwstenen voor een versterkt Europa van Van Rompuy

Tip de redactie