'Wilders zal met goede argumenten moeten komen'

VVD-fractievoorzitter Stef Blok erkent dat een nieuwe coalitie met de PVV lastig wordt. "De PVV zal met goede argumenten moeten komen om ons te overtuigen dat ze niet weer weglopen."

NU.nl sprak Blok zaterdag tijdens de algemene ledenvergadering uitgebreid over de aanstaande verkiezingen.

In welk opzicht is deze campagne anders dan in 2010?

"De problemen waar Nederland voor staat zijn nog een tandje erger geworden. We hadden het over een bedrag van 18 miljard. Eigenlijk riepen toen alle andere partijen dat dat onzin was. Vrijwel iedereen deelt nu die 18 miljard, maar daar moeten we nog maatregelen bovenop zetten. Dat maakt de keuzes nog scherper."

Toen kon de VVD zich goed profileren op het thema overheidsfinanciën. Nu lijkt het meer over Europa te gaan. Is dat een gevaar voor de VVD?

"De hoofdmoot van de economie gezond laten draaien is hetzelfde. Europa is voor de VVD een economisch onderwerp. Daarmee verschillen wij dus van partijen die Europa als doel op zich zien."

"We zijn een handelsland dus willen onderdeel uitmaken van de Europese markt. Uit de Europese Unie stappen zou heel schadelijk zijn voor de werkgelegenheid. Maar we willen dus niet meer regelgeving vanuit en belastinggeld richting Europa."

Ook binnen de VVD is er kritiek dat er nu te weinig een uitgesproken visie is op Europa.

"Zo lang als dat ik actief ben in de VVD is die lijn heel helder. Bolkestein begon ermee. Die doorbrak de politieke correctheid over Europa. Hij begon met zeggen dat een deel van de Brusselse uitgaven verspilling is en dat Europa te veel macht naar zich toe trekt. In die lijn zitten wij nog steeds."

De VVD wil in 2013 een astronomisch bedrag bezuinigen. Tegelijkertijd hameren jullie altijd op lastenverlichting voor burgers en bedrijven om de economie aan te jagen. Is dat niet met elkaar in tegenstrijd?

"De belastingverhoging in het begrotingsakkoord is een bittere pil. Maar niets doen is nog veel erger. Toen het Catshuisakkoord uit elkaar viel hadden we schone handen kunnen houden en zeggen: we doen maandenlang niks."

"Maar je zag direct dat Nederland meer rente ging betalen. Niet vanwege Europa, maar omdat al die pensioenfondsen in het buitenland dachten dat het land niet meer wordt bestuurd. Dan moet je als verantwoorde partij voor Nederland kiezen, al zit daar voor ons ook pijn in."

De financiële markten moeten vertrouwen hebben in Nederland. Maar het consumentenvertrouwen zal de economie remmen, toch?

"Ben ik het heel erg mee oneens. Je suggereert een beetje dat consumentenvertrouwen zal toenemen door meer te lenen. Mensen zijn niet gek. Die snappen dat de rekening bij hen terecht zal komen."

Maar de PvdA stelt bijvoorbeeld voor om het wat rustiger aan te doen om de economie een niet al te zware optetter te geven.

"Politici die dat beweren denken dat Nederlanders dom zijn. Dat die zich niet realiseren dat de schulden gewoon door burgers betaald moeten worden. Ik vind dat onverantwoord, maar ik heb ook geen moment geloofd dat het vertrouwen in de economie daardoor toeneemt."

"Toen de PvdA ging regeren in 2006 zeiden ze: we gaan meer geld uitgeven want het gaat goed met de financiën. Toen sloeg de crisis toe en zei minister Bos weer: we gaan meer geld uitgeven. Over een paar jaar gaan we wel aflossen, zei hij. Gevolg is dat de staatsschuld is opgelopen, maar de economie is niet beter gaan lopen."

Er was wel een opleving.

"Dat was geen typisch Nederlands verschijnsel. Wereldwijd liep de economie omhoog, maar daarna zakte alles weer in. Het is een illusie dat je in een open handelsland je eigen economie een oppepper kan geven. Daarentegen is het geen illusie dat de schulden toenemen en dat we die een keer moeten gaan betalen."

Jullie hebben afgelopen periode geregeerd met de PVV. Was dat voor jullie de ideale coalitie?

"Gegeven de verkiezingsuitslag was het de logische combinatie. Bij de gesprekken over Paars-plus (met PvdA, D66 en GroenLinks, red.) constateerden ook de linkse partijen dat ze er niet uit gingen komen."

Bij die onderhandelingen liepen de kiezers en de leden weg bij de VVD. Die zien dus liever samenwerking met CDA en PVV dan via links.

"Ik begrijp dat je het vertaalt naar electorale afwegingen. Maar het is een objectief feit dat we het niet eens werden over die 18 miljard. En dat je met de kennis van nu moet concluderen dat die 18 miljard terecht was en we het daarover eens werden met de PVV."

Daarna was het omgekeerd. Geen akkoord met de PVV, wel met de Lente-coalitie.

"Ja, met belastingverhogingen. Dat hebben we gedaan om de reden die ik net heb genoemd. We zitten niet alléén maar in de politiek om zoveel mogelijk zetels te halen. We zitten in de politiek om problemen aan te pakken."

Maar bezuinigen bleken dus niet haalbaar met links en met Wilders dus ook niet. Dat wordt lastig na 12 september.

"Dat is aan de kiezer natuurlijk."

Realistisch gezien gaan jullie geen absolute meerderheid halen.

Lachend: "Dat wilde ik wel proberen eigenlijk."

Is regeren met de PVV nog een optie?

"Wij sluiten niemand uit."

Maar u zegt steeds dat hij weg is gelopen. Dat kan dus weer gebeuren.

"De PVV zal met goede argumenten moeten komen om ons te overtuigen dat ze niet weer weglopen. Wilders heeft Nederland echt in de steek gelaten."

Het CDA heeft de aanval geopend op de VVD. Jullie waren toch altijd de beste maatjes?

"Het was echt heel onhandig vond ik, omdat de koers in Europa heel consistent is. En we zitten nota bene met het CDA in het kabinet. Die visie wordt dus door het CDA gedeeld. En met name Jan Kees de Jager trekt samen op met Mark Rutte in Europese vergaderingen."

"Afstand nemen van de lijn van Rutte is dus ook afstand nemen van de lijn De Jager. Dat is inhoudelijk ongeloofwaardig en het laat zien dat het CDA nog steeds heel erg verdeeld is."

Is het CDA ongeloofwaardig?

"Het is zo onhandig dat je samen bijna twee jaar in een kabinet zit. Misschien wel je beste minister vaart een heldere koers in Europa en dat je vervolgens zegt: ik ben het niet met die koers eens. Zonder aan te geven wat de koers dan wel moet zijn, want dat heb ik ook niet van het CDA gehoord."

Is dit een trendbreuk? Ontstaat er een verwijdering tussen jullie?

"Dat weet ik niet, ik heb de aanval niet geopend. Ik neem het niet te zwaar op. Ik heb liever partijen die inhoudelijke voorstellen doen, dan persoonlijke aanvallen."

Lees meer over:
Tip de redactie