AMSTERDAM - ''Alles op het gebied van ontslagbescherming gaat zo'n beetje op de schop. Bijna alles wat er na de oorlog is opgebouwd, wordt in een keer van tafel geveegd."

Dat zegt arbeidsrechtadvocaat Maarten van Gelderen over de nieuwe ontslagregels die het kabinet met steun van D66, ChristenUnie en GroenLinks, wil doorvoeren. ''Vooral voor werknemers van boven de 50 jaar kan het heel onredelijk uitpakken", zegt hij.

De politiek wil het instellingen en bedrijven gemakkelijker maken om werknemers te ontslaan. Als ze iemand kwijt willen, hoeven ze geen toestemming meer te vragen aan het UWV of de kantonrechter.

Van Gelderen: ''Dat betekent dat werkgevers nauwelijks nog een dossier nodig hebben om iemand te ontslaan. De werknemer heeft alleen een soort recht op weerwoord, maar daar schiet hij of zij natuurlijk weinig mee op. En achteraf procederen bij de kantonrechter zal voor veel werknemers te duur of te onzeker zijn."

Vertrekpremie

Het tweede grote verschil is dat de vertrekpremie, van globaal een maand salaris per dienstjaar, gaat verdwijnen. Geen gouden handdrukken meer, zelfs niet eentje van blik.

Van Gelderen: ''Ze krijgen nog maar een kwart maandsalaris per dienstjaar. Dus behalve dat ze gemakkelijker ontslagen kunnen worden, krijgen ze ook nog veel minder geld mee. Ik vind dat erg rigoureus. Het kan tot zeer schrijnende situaties leiden. Ik heb ergens gelezen dat mensen boven de 50 jaar maar een paar procent kans hebben een nieuwe baan te vinden. Wat moeten die dan verder als hun WW is afgelopen?"

Niet in eigen zak

Het geld dat ze in de nieuwe situatie nog krijgen, mogen de werknemers niet ‘in eigen zak’ steken. Van Gelderen: ''Volgens het huidige plan moeten ze het geld gebruiken voor bijscholing of een werk-naar-werk traject."

Van Gelderen denkt dat dat dat onderdeel uit de plannen gaat verdwijnen. "Hoe wil je dat organiseren? Dat er allerlei bureautjes komen die mensen naar een nieuwe toekomst gaan begeleiden en daar een rekening voor sturen? Hoe valt zoiets nou te controleren. De werknemer moet toch zelf kunnen beslissen hoe hij die vergoeding wil besteden?"

Dat door het versoepelen van de ontslagregels bedrijven gemakkelijker mensen gaan aannemen, gelooft van Gelderen niet. ''Het is een vergissing te denken dat bedrijven nu geen mensen kunnen aannemen, van wie ze gemakkelijk af kunnen. Het is tegenwoordig algemeen geaccepteerd dat ze eerst een jaarcontract krijgen. Dat mag vervolgens nog twee maal verlengd worden. Daar hoeven de ontslagregels niet voor versoepeld te worden."

Amerikaans aandoende regels

Het is de vraag of alle bedrijven wel zo gelukkig zijn met de nieuwe Amerikaans aandoende regels. Naast een drukke praktijk bij zijn kantoor Van Gelderen Arbeidsrechtadvocaten, geeft Maarten van Gelderen ook lezingen voor personeelsfunctionarissen.

''De reacties op de nieuwe regels zijn heel divers. Je kunt je goed voorstellen dat een kleiner bedrijf met een tiental personeelsleden het heel moeilijk vindt om een ton neer te tellen voor een werknemer die er 20 jaar gewerkt heeft en weg moet."

Maar Van Gelderen hoort ook directeuren zeggen dat ze het op deze basis moeilijk vinden hun mensen op straat te zetten. "Als je weet dat zo iemand in grote problemen gaat komen, is dat toch een moeilijke beslissing."

Voor het zover is komen begin september overigens eerst nog verkiezingen. Van Gelderen: ''Ik denk dat bij veel mensen nu pas begint door te dringen, wat er allemaal is afgesproken in dat nieuwe bezuinigingsakkoord."