DEN HAAG - De financiering van de deeltijdstudie gaat op de schop. Dat heeft de ministerraad vrijdag besloten.

Dit is nodig om het deeltijdonderwijs 'flexibeler' te maken, aldus staatssecretaris Halbe Zijlstra (Onderwijs). Hij benadrukt dat het niet gaat om een bezuiniging.

Zijlstra wil stoppen met de financiering van de opleiding en in plaats daarvan gericht studenten een beurs geven.

Studenten die opleidingen in deeltijd doen met een 'bijzonder maatschappelijk en economisch belang' komen in aanmerking voor de beurs.

Vraag

Voorbeelden hiervan zijn onderwijs, zorg en de economische topsectoren. Op deze manier wil Zijlstra bekostigen op basis van de vraag in de arbeidsmarkt. Opleidingen moeten geprikkeld worden het beste aanbod te leveren.

Deze ingreep is volgens Zijlstra nodig, omdat de populariteit van de deeltijdstudie afneemt. In tien jaar is het aantal deeltijdstudenten gedaald van 19.000 naar 9.800. Om die reden zijn al veel deeltijdopleidingen verdwenen.

De staatssecretaris verwacht dat door de maatregel het aantal deeltijdopleidingen zal toenemen doordat het deeltijdonderwijs meer toegesneden wordt op wat de arbeidsmarkt wil.

Uitwerking

De uitwerking van dit voorstel vergt tijd, vandaar dat Zijlstra niet verwacht dat de maatregelen per studiejaar 2017/2018 kunnen worden doorgevoerd.

Deeltijdstudenten worden na invoering van de vraagfinanciering niet meer onder de langstudeermaatregel. Dat betekent dat zij geen drieduizend euro extra hoeven te betalen als zij meer dan een jaar studievertraging oplopen.

Mensen kunnen tot die tijd in uitzonderlijke gevallen een beroep doen op het profileringsfonds van de instelling. Tot en met 2016 krijgen de hbo's en universiteiten hiervoor jaarlijks 10 miljoen extra.

Test

Volgens Zijlstra is deze vraaggestuurde bekostiging in het deeltijdonderwijs geen test om te kijken of er ook in het voltijdonderwijs gekeken kan worden naar studentenbeurzen in plaats van directe bekostiging van de instelling.

"Deze operatie is al complex genoeg, we moeten het niet groter maken dan dat", aldus de staatssecretaris na afloop van de ministerraad.

Vrijheid

GroenLinks-Kamerlid Jesse Klaver vindt dat Zijlstra de vrijheid van studenten afpakt om zelf een keuze te maken. 

"Dan ga je er dus van uit dat de overheid het beste weet wat jongeren en volwassen moeten studeren", aldus Klaver.

"Bovendien vraag ik mij af waarom een liberale staatssecretaris voor een dergelijke planeconomie kiest en of zo'n beurs voldoende is om het grootste deel van de opleidingskosten te betalen."

Onbetaalbaar

Volgens LSVb-voorzitter Pascal ten Have worden studenten buitengesloten 'die niet gesponsord worden door het bedrijfsleven of de staat'. "Voor het grootste deel van de studenten zal deeltijdonderwijs onbetaalbaar worden."

De andere studentenorganisatie ISO stelt dat Zijlstra is gezwicht voor de private onderwijsinstellingen, die nu al geen overheidssubsidie krijgen. ISO-voorzitter Sebastiaan Hameleers: "Om economisch wendbaar te blijven is een arbeidsmarkt met flexibele krachten van groot belang. Deeltijd opleidingen spelen daar een belangrijke rol in."

Ook de HBO-raad is kritisch. “Het kabinet breekt feitelijk met het recht dat elke Nederlander een door de overheid betaalde hogere opleiding mag volgen, want dat recht wordt hiermee beperkt tot het voltijds onderwijs."

Lees reacties op dit nieuws via Twitter op NUlive