DEN HAAG - Het kabinet leek even te klappen toen de onderhandelingen in het Catshuis door een 'moeilijke fase' gingen. Waar liggen precies de pijnpunten?

Om aan de strenge Brusselse begrotingseisen te kunnen voldoen moet er voor 30 april een plan klaarliggen om minstens 9 miljard extra te bezuinigen. Dit bedrag kan, door allerlei bij-effecten die de bezuinigingen op de economie en de inkomsten van de staat hebben, oplopen tot 17 miljard.

Ook al hebben de drie partijen allemaal hun lastige dossiers, CDA en VVD liggen programmatisch dicht bij elkaar. Voor de PVV ligt de situatie lastiger, om twee redenen.

In de eerste plaats raken de bezuinigingen en hervormingen het electoraat van Wilders, de Henk en Ingrids, hard. De zorgkosten zullen oplopen, mensen moeten langer doorwerken en de duur van de WW zal worden verkort. Ook zullen ambtenaren, zoals agenten, verplegers en docenten, op de nullijn worden gezet.

Weerstand

Daarnaast kan Wilders moeilijk zaken binnenhalen door internationale afspraken en weerstand bij CDA en VVD. Een referendum over de toekomst van de euro is voor de coalitiepartners onaanvaardbaar.

Het CDA maakte altijd een groot punt van internationale solidariteit en de daaraan gekoppelde bijdrage voor ontwikkelingssamenwerking. Vorige week lekte echter uit dat de onderhandelaars een akkoord zouden hebben voor 0,5 tot 1,5 miljard aan bezuinigingen op ontwikkelingssamenwerking. Een winstpunt voor Wilders.

Wilders' wens om immigratie extra te beperken ligt moeilijk, maar dat heeft vooral te maken met Europese regels. Bij de huidige uitvoering stuit dat al op veel problemen, omdat andere lidstaten hier niet voor voelen.

Gruwel

Het is voor Wilders dus inhoudelijk en electoraal niet interessant om door te gaan. Wel speelt mee dat hij gruwelt van het alternatief: een linkser kabinet.

Ook zal hij zich als breker niet populair maken bij VVD en CDA, die hem vragen in deze moeilijke economische tijd verantwoordelijkheid te nemen. Deze twee overwegingen zouden hem kunnen bewegen toch met de politieke samenwerking door te gaan.

Het CDA en VVD zitten niet te wachten op nieuwe verkiezingen dus zullen zij Wilders proberen binnenboord te houden. Lukt dat niet dan lijken nieuwe verkiezingen onvermijdelijk.

De meest waarschijnlijke optie is dat het demissionaire kabinet dan in aanloop naar de verkiezingen een noodpakket zal maken en daarbij op zoek gaat naar parlementaire steun op onderwerpen.