AMSTERDAM - Een meerderheid van de Tweede Kamer heeft dinsdag ingestemd met een voorstel van D66 dat de invloed van het staatshoofd op kabinetsformaties moet terugdringen.

Het plan kreeg de steun van PvdA, PVV, SP, GroenLinks, D66, de Partij voor de Dieren en onafhankelijk Kamerlid Hero Brinkman.

Met het aannemen van het voorstel is in de regels van de Tweede Kamer vastgelegd dat er kort na verkiezingen een Kamerdebat volgt. Het doel hiervan is een of meer informateurs te benoemen, die vervolgens gaan kijken of een bepaalde coalitie tot stand kan worden gebracht. Later benoemt de Tweede Kamer ook de formateur, zo is de bedoeling.

Tot nu toe benoemt koningin Beatrix de informateur en vervolgens de formateur. Dat blijft ook in de toekomst mogelijk, bijvoorbeeld als de Tweede Kamer het niet in meerderheid eens wordt over de keuze voor een informateur of de gewenste coalitie. De Tweede Kamer heeft al ruim veertig jaar de mogelijkheid zelf een informateur te benoemen, maar dat is nog nooit gebeurd.

Ondemocratisch

Volgens de voorstanders van het voorstel is het ondemocratisch dat de koningin, of in de toekomst de koning, een rol heeft bij de kabinetsformatie. De partijen die tegenstemden, VVD, CDA, ChristenUnie en SGP, vinden juist dat de koningin het formatieproces het beste kan blijven begeleiden, omdat zij boven de partijen staat.

Vorige week bleek al dat er een Kamermeerderheid voor het voorstel was, nadat D66 de oorspronkelijke tekst iets had afgezwakt. In het origineel stond dat de Tweede Kamer een informateur moest benoemen. In de aangenomen versie staat dat dit het doel is, en geen verplichting.