DEN HAAG - Een extra tegenvaller voor VVD, CDA en PVV die in het Catshuis onderhandelen over miljardenbezuinigingen.

Het begrotingstekort van de overheid komt volgend jaar een tiende procent hoger uit dan het Centraal Planbureau (CPB) begin maart nog dacht.

Het wordt niet 4,5 maar 4,6 procent. Als het kabinet wil voldoen aan de EU-eis om volgend jaar weer op een tekort van 3 procent te zitten, betekent dat netto niet 9 miljard euro bezuinigen, maar 9,6 miljard euro.

Dat blijkt uit de definitieve ramingen die het CPB dinsdag openbaar heeft gemaakt. Het CPB raadt het kabinet aan zowel te bezuinigen als hervormingen door te voeren waardoor de economie weer kan gaan groeien.

Tweede helft

Het CPB stelt dat de huidige economische recessie in Nederland tot de tweede helft van dit jaar duurt. Europa is volgens de rekenmeesters van het kabinet de afgelopen maanden ''langs de rand van de financiële afgrond'' gegaan.

De situatie lijkt ''vooral door ingrijpen van de Europese Centrale Bank'' nu stabieler, maar de onderliggende problemen van de zwakke Europese financiële sector zijn niet opgelost, wat negatief kan uitwerken op de reële economie.

Het CPB concludeert verder dat de grote recessie van 2009 en de eurocrisis in 2011 Nederland harder hebben getroffen dan veel andere Europese landen.

Krimp

Naast de bekende crisislanden in Zuid-Europa krimpt ook in Nederland dit jaar de economie. Dat onze economie nu zo slecht presteert komt ''als een koude douche'', aldus het CPB omdat het daarmee extra moeilijk wordt de overheidsfinanciën op orde te brengen.

Het kabinet moet daarom de groei stimuleren, zegt het CPB, maar dat is ''geen sinecure'' omdat het vaak leidt tot een verschuiving van lasten tussen generaties.

Zowel bij het sneller verhogen van de AOW-leeftijd, bij het aanpassen van de hypotheekrenteaftrek als bij het aanpassen van werkloosheidsuitkeringen en ontslagvergoedingen zijn vooral de toekomstige generaties de dupe en de huidige oudere generaties veel minder.

Toch treedt datzelfde effect op bij niets doen: dan loopt de staatsschuld verder op en komt de rekening ook bij toekomstige generaties.

Afronding

Het iets hoger geraamde begrotingstekort in 2013 is het gevolg van een afrondingsverschil. ''Daar moet u verder geen bijzondere betekenis aan hechten'', aldus directeur Coen Teulings van het CPB.

De ramingen zijn heel erg onzeker, benadrukte Teulings. Desondanks had hij dinsdag vooral somber nieuws. De Nederlandse economie is in een zogenoemde ''double dip'' terechtgekomen.

Duitsland

De consumptie loopt al jaren terug, de economische groei ligt lager dan in Duitsland en de belastinginkomsten voor de overheid blijven achter op schema. Dat verklaart volgens Teulings waarom het begrotingstekort de komende jaren hoger ligt dan gedacht, zelfs in 2015 nog hoger dan wat Europees is toegestaan.

"In Duitsland is de export groter, hierdoor valt hun economische groei ook hoger uit vergeleken Nederland", zegt Teulings.

Ook lijkt Duitsland het beter te doen op de arbeidsmarkt. "Nederland heeft in de jaren '90 arbeidsmarkthervormingen gehad, in Duitsland is dit later gebeurd", zegt Teulings. "Ontslagbescherming en langdurige WW-uitkeringen belemmeren nu de werking van arbeidsmarkt voor ouderen in Nederland."

Consumentenvertrouwen

Wat betreft het afnemende consumentenvertrouwen raadt Teulings duidelijkheid aan. "Op korte termijn hebben bezuinigingen nu eenmaal negatieve effecten op de economische groei, dat is altijd het geval", zegt Teulings.

Het gebrek aan vertrouwen bij consumenten en de daardoor lage consumptieve bestedingen vormen volgens Teulings de basis van de slechte economische groei in Nederland. En door de lage consumptie vallen de belastinginkomsten van de overheid fors tegen waardoor het overheidstekort groter uitvalt.

"Het is belangrijk dat de politiek zo snel mogelijk aangeeft wat de toekomst is, er moet helderheid worden geboden naar de consument."

Lees de politieke reacties op dit nieuws

Begrotingstekort valt hoger uit