Martijn van Dam (34) wil af van het schuren tegen de SP, maar in plaats daarvan streven naar progressieve samenwerking. “Niet linkse samenwerking, dat is een wezenlijk verschil.”

Keiharde oppositie of verantwoordelijkheid nemen waar nodig.

“Dat kan toch allebei.”

Hoe wil je dat de PvdA straks bekend staat? Als de PvdA die met gestrekt been tegen het kabinet in gaat of de partij die zijn verantwoordelijkheid nam wanneer het nodig was.

“Verantwoordelijkheid nemen is nu keihard oppositie voeren tegen dit kabinet. Ik ben voor de PvdA die opereert in het belang van de kiezers. Die kiezers zitten niet te wachten op strategiegedoetjes. Laat zien waar je voor staat en handel daar naar.”

Europa is de toekomst of Europa regelt al genoeg.

“Weer allebei waar. Sommige dingen moeten wij Europees doen. Nederland is geen wereldmacht, Europa wel. Buitenlands beleid, grondstoffenhandel, energie. Daar gaat het de komende decennia over.”

“Maar het is misgegaan omdat het harder is gegaan dan de Europeanen wilden. De agenda van Europa ging niet over de rechten van individuele Europeanen, maar om grote multinationale ondernemingen.”

“Als Europa draagvlak wil houden moet het op dit soort terreinen weer bevoegdheden inleveren. Er moet meer ruimte komen voor kleine ondernemers en lokale initiatieven.”

Den Uyl of Bos?

“Bos. Den Uyl is van de jaren zeventig. Maar de agenda van toen is niet de agenda van nu. Er is een generatie opgegroeid met kansen, mede dankzij de generatie Den Uyl. Maar die willen we wel op een moderne manier invullen.”

“In de jaren zeventig bepaalde de overheid wat goed voor je is. Nu willen we veel meer zelf de macht over hoe we ons leven invullen.”

Hoe zien we die oude idealen terug in jouw plannen?

“De PvdA van Drees was erg gericht op individuele ontplooiing. Bij Den Uyl was t nieuw links die de plannen deed omslaan en een sterke overheidsrol ging bepleiten. De PvdA van de 21e eeuw zet niet zijn hakken in het zand als de wereld om zich heen verandert.”

“We zijn blij met die veranderende wereld maar ik wil dat de partij met zijn tijd meegaat. Wij moeten zeggen: de wereld wordt niet meer zoals ie was, maar we geven de instrumenten geven om er mee om te gaan.”

Ontslagrecht moet blijven zoals het is of de ontslagbescherming kan wel wat minder.

“Dit is zo'n typisch voorbeeld van wat ik net zei. Durf met je tijd mee te gaan. 1 op de 3 werkenden heeft geen vaste baan en geen ontslagbescherming. Dan kun je wel niet over de discussie willen praten, maar daar help je die mensen niet mee. De situatie voor die tweederde kun je grotendeels ongemoeid laten.”

“Als die arbeidsmarkt verandert ga daar dan in mee, en accepteer dat een bepaald deel nooit een vast contract zal krijgen. Dus je hebt dan geen ontslagbescherming, maar bijvoorbeeld wel een hoger loon en snellere ww-opbouw.”

“Ik hoor van werkgevers dat ze nu terughoudend zijn met het aannemen van mensen. Daarom duurt het ook altijd zo lang voordat Nederland weer uit de crisis komt.”

Een grote PvdA of een progressieve of linkse coalitie.

“Het hangt samen, maar dat Nederland op een progressieve manier bestuurd wordt is het uiteindelijke doel. De PvdA is een middel. Wij hebben altijd de ambitie gehad om groepen met elkaar te verbinden. En daarom is de PvdA de enige die die progressieve coalitie kan leiden.”

Ga je het actief opzoeken die progressieve samenwerking?

“Progressief. Geen linkse samenwerking, dat is een wezenlijk verschil. Met partijen die niet bang zijn voor de veranderingen in de samenleving. En die nieuwe ideeën willen aanreiken.”

“Partijen die links van ons staan willen een overheid die boven ze staat. Liberalen willen een overheid die er niet is. Ik wil een beweging op gang brengen binnen onze partij, maar die moet breder worden.”

Stel, de PvdA moet fuseren. Met welke partij?

“GroenLinks. Die partij is sociaal en vooruitstrevend. Het risico is alleen dat ze alleen de vragen kennen van mensen die het heel goed hebben. Wij zijn een veel bredere partij.”

In 1 zin hoe we uit de crisis moeten komen.

“We moeten de mogelijkheden in Nederland voor innovatief ondernemerschap ondersteunen om te zorgen voor banen en economische groei.”

In 1 zin waarom mensen op u moeten stemmen.

“Omdat ze iets willen veranderen en een nieuwe PvdA en een nieuw Nederland willen met hoop, optimisme en een leven voor hun kinderen dat beter is dan dat van henzelf.”