Nebahat Albayrak (43) ziet momenteel onoverbrugbare verschillen met de SP op het terrein van begrotingsbeleid, pensioenen en Europa. “Daar zullen ze moeten bewegen.”

Keiharde oppositie of verantwoordelijkheid nemen waar nodig.

“Keihard oppositie. Maar dan kan je nog verantwoordelijkheid blijven nemen.”

“De urgentie die ik voel is dat inkomensverschillen weer je kansen bepalen. Hoe hoog je inkomen of je opleiding bepaalt hoe lang je leeft. Zo simpel is het. Als ik denk aan het hele pakket van dit kabinet en waar ze nog mee gaan komen, dan zeg ik: mijn primaire doel is: keihard oppositie voeren om ze weg te krijgen.”

Maar dan kunnen jullie dus nog wel steun geven aan redding van de euro en het pensioenakkoord.

“Op die 2 zaken hebben we onze verantwoordelijkheid genomen om de mensen voor wie wij politiek bedrijven te beschermen tegen grotere kwaden. Maar vanaf nu zeg ik: alles wat op ons af komt zal ik als pakket bekijken. Dat betekent dat de ruimte om onderdelen waar de PVV de rug keert naar de vrienden er niet meer is.”

Kun je een voorbeeld noemen?

“Laten we eerst maar eens kijken waar ze mee komen. Rutte moet nu kiezen.”

“Mijn irritatie is dat Rutte zich niet beseft dat als je bezig bent met forse veranderingen dat je dan naar een breed maatschappelijk draagvlak moet zoeken. Dus je moet samenwerken met iedereen die uiteindelijk daardoor geraakt gaan worden.”

“Als de polder nog niet bestond zou die nu uitgevonden moeten worden. Dit kabinet maakt van het Catshuis de nationale achterkamer en is daar met de helft plus 1 bezig met de politieke strategie.”

Hoe zou hij dat dan moeten doen?

“Inzetten op een nationale dialoog met werkgevers en werknemers. En met de progressieve partijen in de Kamer.”

Moet hij dan de sociale partners en de oppositie ook uitnodigen in het Catshuis?

“Nee, hij moet afscheid nemen van de PVV. Want die open eerlijke houding tegenover de rest van de samenleving betekent afscheid nemen van de kneveling van de PVV. Geen ruimte voor hervormingen, geen ruimte voor structureel sterker worden, geen ruimte voor banengroei. Ik ben daar klaar mee.”

Europa is de toekomst of Europa regelt al genoeg?

“Dan ga ik voor Europa is de toekomst. De spelers van vandaag zijn continenten. Voor onze economische groei en duurzaamheid de schaal van Europa nodig hebben. Het is kortzichtig en dom als je zegt dat je daar zonder de Europese samenwerking mee komt.”

“Je moet wel een eerlijke houding hebben over wat anders kan. De uitbreiding gaat bijvoorbeeld gewoon door. Ik heb wel geleerd dat als landen toetreden tot de EU er in de praktijk verbetering moeten zijn doorgevoerd tegen criminaliteit, corruptie en de achterliggende economie. Het mogen niet alleen maar plannen zijn.”

Den Uyl of Bos

“Den Uyl. Het is heel simpel. De inkomensongelijkheid is groeiende. De inkomensverschillen maken uit wat je kansen zijn. We moeten terug naar het eerlijk delen van kennis, inkomen en macht. Niet als luxe, maar als voorwaarde voor een waardige samenwerking waarin iedereen het goed heeft.”

“Lage verschillen zorgen voor maatschappelijke stabiliteit en veiligheid. Den Uyl heeft aan die verzorgingsstaat gewerkt. Die moeten we absoluut niet afbreken.”

Ontslagrecht moet blijven zoals het is of de ontslagbescherming kan wel wat minder.

“Ontslagbescherming kan wel wat minder, maar met een grote voorwaarde. Het systeem moeten we pas inleveren als we iets veel beters er voor terug krijgen. Arbeidsparticipatie en mobiliteit moet daarin centraal staan.”

“Werkgevers worden gebonden aan afspraken die te maken hebben met investeren in werknemers, namelijk scholing.”

Een grote PvdA of een linkse of progressieve coalitie?

“Met een grote PvdA komt die progressieve, want dat is het, coalitie steeds dichterbij. Een zo breed mogelijke coalitie om een progressief kabinet dichterbij te brengen.”

“Een grote PvdA is daar meer dan ooit belangrijk voor. Maar ik zie verschillen met de SP die nu niet overbrugbaar zijn. Kijk naar begrotingsbeleid, houdbaarheid pensioenen en Europa. Daar zullen ze moeten bewegen.”

Stel, de PvdA moet fuseren. Met welke partij?

“Niet. Het gaat niet om wat we worden, maar wie we zijn.”

Welke partij zitten jullie het dichts bij?

“Met het CDA na het strategisch beraad zie ik veel overeenkomsten. Verder D66. Je kunt ze aftellen. Als we de krachten bundelen dan komen we er wel.”

In 1 zin hoe we uit de crisis kunnen komen?

“Door naast de bezuinigingen die nodig zijn ook te hervormen en te investeren.”

In 1 zin waarom mensen op u moeten stemmen.

“Omdat de krachten bij de kandidaten nu echt gebundeld moeten worden en ik degene die succesvol de samenwerking bij de andere partijen kan opzoeken om een kabinet te vormen die het optimisme terugbrengt.”