NU.nl sprak met kandidaat-partijvoorzitter van de PvdA Hans Spekman over emotie in de politiek en zijn wens om van de sociaaldemocratie weer een trotse ideologie te maken. "Ik zeg liever doordacht iets wilds dan dat ik grijs word."

Het is terugblikmaand. Hoe kijk jij terug op afgelopen jaar?

"Ik vond het een beroerd jaar. De dingen die ik had opgebouwd worden stuk voor stuk kapotgemaakt: de schuldhulpverlening, kinderen laten sporten, de wet werk en bijstand. Over dat laatste is de interesse nul, terwijl het zoveel voor mensen betekent."

Hoe komt dat?

"Misschien omdat mensen, als iets ingewikkeld is, minder geïnteresseerd zijn."

In zijn algemeenheid hoor ik de PvdA vaak over het afbraakbeleid van Rutte. Maar de grote maatschappelijke weerstand ontbreekt.

"Het is niet zo dat alle maatregelen van het kabinet alle steun krijgen. Toen de discussie rond Mauro speelde kreeg ik nog een huilende PVV'er aan de lijn. Die vond het zó erg. Dus er is nog wel compassie in de samenleving."

De bijstand moet dus ook persoonlijker gemaakt worden.

"Ik doe het alleen als mensen het zelf willen en ik maak ze van tevoren bewust van de risico's. Veel mensen breken bijna. Maar zonder gezicht ga je er niet doorheen komen."

"Wat het kabinet heel knap doet is het alleen over macrogetallen hebben. Het gaat nooit over mensen."

Is dat niet begrijpelijk? Anders wordt alles emotiepolitiek.

"Uiteindelijk hebben die keuzes gevolgen die de emoties raken. Wat doet het met iemand als die zich nu nog sterk voelt en dan ineens zonder pgb als een klein kind thuis komt te zitten. Dat is een beleidskeuze die het macrogetal overstijgt. Dan gaat het om het leven van Jan, Klaas en Marie."

Is er met Sahar en Mauro een trend gezet in het persoonlijk maken van de politiek?

"Ik hoop het, omdat ik dat de enige redding vind voor de politiek. We moeten terug naar een politiek waarbij mensen van vlees en bloed centraal staan. Weg bij de politiek van de abstractie. En iedere politicus neemt zijn toevlucht tot die macrocijfers als hij iets wil verbloemen."

De kritiek is dat het zorgt voor willekeur. Immers, de andere Mauro's krijgen geen uitzonderingspositie.

"Dat is ook een gevaar en daarom probeer ik te kijken of er meerdere soortgelijke gevallen zijn. Voordat ik Mauro kende heb ik met Voordewind (ChristenUnie-Kamerlid, red.) een plan gemaakt om deze kinderen niet de dupe te laten zijn van een falende overheid. Mauro en Sahar zijn daarvan symbolen geworden."

Gebruik je de Mauro's ook omdat je weet dat ze voor spanningen kunnen zorgen binnen de coalitie?

"Ik zou dat nooit over de rug doen van een individu. Dat kan ik niet. En ga ik ook nooit kunnen."

In het Mauro-debat liepen de emoties ook bij jou hoog op. Is die emotie in de politiek belangrijk?

"De emotie niet, maar je moet wel oprecht zijn. Ik had afgelopen week een debat met Henk Kamp. Dat is niet de meest emotionele man, maar ik vind hem overtuigend in zijn manier van vertellen. Ik weet altijd wel goed door onecht te breken."

Is Cohen echt genoeg?

"Hij is wel heel echt. Sommige mensen vinden dat vervelend, omdat ze vinden dat hij anders moet zijn."

Dat is wel de kritiek. Dat hij het niet echt meent.

"De tv-debatjes dwongen hem in een andere wereld. Daar zou ik ook van schrikken. Bij de Provinciale Statenverkiezingen zag je dat al niet meer en hier in de Kamer heb ik hem nog niet zichzelf zien verloochenen."

Waarom moet u voorzitter worden van de PvdA?

"Ik wil van de PvdA weer een krachtige partij maken die tussen de mensen staat en het enthousiasme in de partij terugbrengen. Ik wil weer een partij met 100.000 leden."

Hoeveel zijn het er nu?

"54.000. We hebben ooit gezegd dat we een ledenpartij willen zijn, maar ondertussen doen we weinig aan ledengroei. Dan kalf je af."

Wat is er voor nodig om zo groot te worden?

"We moeten de ambitie hebben dat wij de oplossing hebben om de wereld eerlijker en mooier te maken. Linksom uit de crisis moet het plan zijn voor de lange termijn. De beteugeling van het snelle geld. Dat plan moet er binnen een jaar liggen."

Dat is geen nieuw standpunt voor de PvdA.

"Maar hebben we het ooit uitgewerkt in een agenda die zo wervend is dat je dat ook echt gaat veranderen? Niet alleen in Nederland, maar ook het Europees Parlement."

Voor Europa krijg je vooralsnog nauwelijks de handen op elkaar in Nederland.

"Europa staat nu symbool voor de afstandelijkheid, maar Europa kan ook een oplossing zijn om de macht van het snelle geld te beteugelen. Dat kan niet alleen vanuit Nederland."

Toch zie ik niet hoe zo'n toekomstagenda mensen weer massaal naar de partij lokken.

"Het enthousiasme en de trots kan ermee terugkeren."

Trots op wat? De PvdA?

"Trots op waar de sociaaldemocratie voor staat. Wat het ons heeft gebracht en wat het ons zou kunnen brengen."

"We moeten de partij worden waar het spannend is om te komen, omdat het debat op het scherpst van de snede wordt gevoerd. Waar de verschillen in de samenleving, of dat nou de arbeidsmarkt, volksgezondheid of wat dan ook is, duidelijk worden. En waar men niet uitgaat van beheersing."

"We zijn soms alleen maar uit aan het gaan van beheersing en het maken van risicovermijdende keuzes. Uit angst dat iedereen wegloopt als je iets wilds zegt. Ik zeg liever doordacht iets wilds dan dat ik grijs word. De PvdA hoort niet grijs te zijn, we zijn alleen te veel gericht op beheersing. Als er iets speelt wil ik dat het overal in het land knettert en knarst."

Het profiel van de PvdA is te vlak geworden?

"Ja, dat vind ik."

Noem eens een voorbeeld waaruit dat blijkt?

“Bijvoorbeeld in die discussie over de beperking van de macht van het snelle geld. Daar zijn we niet rabiaat genoeg in, omdat we te begripvol zijn over deze ontwikkeling.”

Mensen binnen de PvdA moeten strijdbaarder worden, zeg je eigenlijk.

"Ja, en dat kan ook betekenen dat er mensen binnen de partij standpunten innemen die ik vervelend vind. Er moet scherper gedebatteerd worden, in plaats van dat er debatten worden weggehouden uit de partij en dus uit de samenleving. Van angst worden we sowieso niet sterker. Weg met het berekenende gedrag.

Is dat jouw irritatie binnen de PvdA-fractie?

"Het zit hem niet in de fractie. Het zit in de partij op zich. Ik heb er de pest aan als we alleen maar luisteren naar wat de focusgroepen zeggen dat we moeten zeggen."