AMSTERDAM - Het is niet de vraag of het kabinet extra maatregelen tegen de recessie moet nemen, maar in welke mate.

Dat heeft minister Jan Kees de Jager van Financiën dinsdag gezegd in reactie op de jongste ramingen van het Centraal Planbureau (CPB).

In welke mate maatregelen genomen moeten worden, zal in februari duidelijk worden. Dan publiceert het CPB nieuwe ramingen over 2013.

Volgens De Jager is het duidelijk dat de economie in zwaar weer zit. ''We voelden het aankomen. Dit is zeker niet positief. Er komen geen gemakkelijke tijden aan'', stelde hij.

Geen taboes

De Jager wilde niet ingaan op mogelijkheden van maatregelen. ''Maar bij voorbaat kan ik niets uitsluiten, er zijn geen taboes'', aldus de bewindsman.

PVV-leider Geert Wilders wil in februari eerst zien of er bezuinigd moet worden. ''De seinen staan op oranje, dus de kans is wel groot'', zei hij dinsdag. Als er tot extra bezuinigingen wordt besloten, wil Wilders daarna pas de discussie aan over de mate waarin. Hij waarschuwde dinsdag dat ''ongenadig hard bezuinigen'' slecht kan zijn voor de economie.

Toekomst

CPB-directeur Coen Teulings zei eerder dinsdag ook al dat bezuinigen in een recessie averechts kan werken. Maar volgens De Jager ''moet je op korte termijn laten zien dat het je menens is''. ''Je kunt niet alles doorschuiven naar de toekomst'', zei hij.

Een pakket met crisismaatregelen waar de regering bij de vorige crisis mee kwam, zit er nu niet echt in, verwacht De Jager. Toen is al extra geld uitgegeven en de staatsschuld was toen nog lager. ''Onze speelruimte is kleiner geworden."

GroenLinks

Volgens GroenLinks zijn er ter waarde van zeker 8 miljard euro extra maatregelen nodig. Dat zei GroenLinks-fractievoorzitter Jolande Sap dinsdag in reactie op de jongste raming van het Centraal Planbureau (CPB) tegen RTL Z.

De partij wil ''structurele maatregelen die de economie op termijn versterken en op korte termijn niet verder het dal induwen''.

Voor GroenLinks is het verkorten van de tijd dat mensen recht hebben op een ww-uitkering bespreekbaar. Werkgevers moeten dan wel meer gestimuleerd worden werknemers aan ander werk te helpen.

Pensioenakkoord

Ook het versnellen van het pensioenakkoord en rijke ouderen sneller mee laten betalen aan de AOW-premie zijn punten die Sap noemde.  Als de PVV extra maatregelen niet wil steunen, moet het minderheidskabinet (VVD en CDA) aankloppen bij oppositiepartijen.

Maar Sap denkt dat dat ''heel moeilijk wordt''. Het huidige pakket van 18 miljard euro bezuinigingen, bijvoorbeeld op passend onderwijs, moet dan deels ter discussie komen te staan. Sap denkt dat nieuwe verkiezingen daarom dan onvermijdelijk zijn.

ChristenUnie

ChristenUnie-Tweede Kamerlid Carola Schouten: ''De CPB-cijfers tonen aan dat het kabinet nu echt de taboes moet loslaten en met hervormingen moet komen die de economie versterken. Nederland benadrukt overal - en terecht - het belang van gezonde overheidsfinanciën. Dan moet men zelf nu ook doorpakken om nog geloofwaardig te zijn. Wij mogen die loodzware rekening niet doorschuiven naar de volgende generaties."

Lees alles over de schuldencrisis