AMSTERDAM - Het Nederlandse begrotingstekort loopt in 2013 weer dusdanig op, dat het kabinet zeker 5 miljard euro extra zal moeten bezuinigen om binnen de begrotingsregels in het regeer- en gedoogakkoord te blijven.

Dat heeft Job Swank, directeur Monetaire zaken van De Nederlandsche Bank (DNB) vrijdag gezegd in een toelichting op de jongste economische ramingen van de centrale bank.

DNB gaat voor volgend jaar uit van een begrotingstekort van 3,5 procent van het bruto binnenlands product (bbp), tegen 4,4 procent dit jaar. De daling is mede het gevolg van de vorig jaar afgesproken bezuinigingen van 18 miljard euro.

Maar doordat de economie in de tweede helft van dit jaar in een recessie is beland en de vooruitzichten voor volgend jaar zwak zijn, loopt het tekort in 2013 alweer op tot 3,7 procent.

Tegenvallers

Daarmee dreigt de doelstelling van het kabinet om het tekort in 2015 te hebben teruggedrongen tot 0,9 procent uit zicht te raken en zullen extra ombuigingen uitkomst moeten bieden, aldus Swank. Volgens de ramingen van DNB, en dan nog niet eens het meest pessimistische scenario, gaat het om zeker 5 miljard euro.

Dat bedrag kan volgens Swank hoger uitvallen bij grote tegenvallers, zoals een tegenvallende groei van de wereldhandel.

Hypernerveus

Het is volgens Swank juist in deze onzekere tijden van groot belang dat Nederland zijn afspraken nakomt. ''Ik weet niet hoe de markt reageert als het begrotingstekort weer stijgt'', zei hij.

''Maar ik zou het risico niet nemen. De financiële markten zijn hypernerveus en de kredietbeoordelaars zitten er bovenop.''

Normaal gesproken zou DNB er volgens Swank geen voorstander van zijn om in een economische neergang ''tegen de klippen op'' te bezuinigen. Maar er is volgens hem geen andere mogelijkheid. ''De financiële markten dicteren momenteel wat er in de reële economie gebeurt.''

Onvermijdelijk

Ook president Klaas Knot van DNB noemt extra bezuinigingen "dichtbij onvermijdelijk''.

CPB

Swank erkende dat het kabinet zich doorgaans laat leiden door de ramingen van het Centraal Planbureau (CPB) en niet door die van DNB. ''Maar ik verwacht niet dat het CPB met een optimistischer beeld komt.''

De fors verlaagde prognoses van het DNB zijn het resultaat van de lagere groei van de wereldhandel en het gebrek aan vertrouwen bij bedrijven en consumenten. Mogelijk trekt de economische groei na volgend jaar aan tot 1,3 procent in 2013, maar dat is sterk afhankelijk van de afloop van de Europese schuldencrisis, aldus DNB.

Vertrouwen

Als de crisis zonder grote schokken tot een oplossing komt, zoals in de ramingen van DNB wordt verondersteld, kan de mogelijk al in de loop van volgend jaar een herstel van het vertrouwen optreden. Daardoor kan ook de Nederlandse economie positieve impuls krijgen.

De investeringen van bedrijven groeien de komende periode nauwelijks. Werkgevers voeren bovendien een voorzichtig personeelsbeleid. De werkloosheid in Nederland loopt daardoor op tot 5,3 procent volgend jaar en bijna 6 procent in 2013.

Huishoudens zien hun beschikbare inkomen in 2012 afnemen. Zij zullen volgens DNB minder gaan consumeren en meer gaan sparen. Daarbij spelen ook de dalende huizenprijzen een rol. Voor 2013 voorziet de centrale bank slechts een marginaal herstel van de consumptie.

Reacties

D66-Kamerlid Wouter Koolmees vraagt het kabinet direct te beginnen met hervormingen, zodat de groei van de economie wordt aangewakkerd. Koolmees: “De taboes van VVD en PVV slaan nu stuk op de economische realiteit. We moeten nu beginnen met langer doorwerken en het aflossen van huizenschulden. Uitstel kan niet langer. Het kabinet moet nu echt maatregelen nemen.”

Ronald Plasterk (PvdA) wil eerst de nieuwe cijfers van het CPB afwachten. "Pas dan weten we welke maatregelen noodzakelijk zijn, de economie moet niet stuk bezuinigd worden. In ieder geval moet vooropstaan dat we voor de lange termijn de noodzakelijke structurele maatregelen nemen, denk aan de hypotheekrenteaftrek. En anders dan het kabinet doet, moeten we niet de hoge inkomens steeds ontzien.‬''