'VVD, wees niet het makke lammetje'

Voorzitter van de VVD-jongerenorganisatie JOVD Martijn Jonk treed zaterdag terug. NU.nl sprak met hem over het behoud van liberale waarden in een conservatief-rechtse coalitie en politieke samenwerking met de 'conservatief-linkse PVV'.

Afgelopen weekend sprak je in je afscheidsspeech over de liberale waarden van de VVD. Wat wilde je nog even kwijt?

"Ga eens een beetje voor je principes staan. Ik heb het idee dat de VVD in de coalitie altijd als eerste zegt: oke, laat maar zitten, dan doen we het wel zo. Soms zijn we misschien iets te pragmatisch."

Kun je een principe noemen wat te makkelijk is weggegeven?

"Dan kom ik terug op de weigerambtenaren. De VVD stemde tegen, terwijl daarover niets is afgesproken in het regeerakkoord. En ik vind: de SGP krijgt al heel veel."

"Je moet ergens een grens zetten. Want: wij hebben ook idealen en principes. We zijn ook een politieke partij die een gezicht wil laten zien."

Zeg je: de VVD gaat te veel prat op het gezond maken van de overheidsfinanciën door de 18 miljard bezuinigen en beschouwen de rest als secundair?

"Het is wel ongelooflijk belangrijk dat die bezuinigingen er komen. Sterker nog, ik denk dat het nog een tandje meer moet worden. Maar die dingen hoeven niet strijdig te zijn."

Zijn de 18 miljard bezuinigen nu niet even belangrijker dan de liberale principes?

"Dat is een behoorlijke gewetensvraag. Ik kan wel begrijpen dat je een aantal dingen laat zitten. We hebben het CDA gevraagd meer te bezuinigen dan ze wilden. De koopzondag gaan we ontspannen mee om. Euthanasie gaan we niet verder mee."

"En ik kan er in het uiterste geval ook nog inkomen dat we de SGP tegemoet komt met het in stand houden van het verbod op godslastering. Maar het houdt wel ergens op. Wat ik wil zeggen: Wees niet het makke lammetje van de coalitie, maar bijt eens terug. Voel die verantwoordelijkheid als liberaal."

Voor de verkiezingen zei je: er moet nagedacht worden over de hypotheekrenteaftrek. Vind je dat nog steeds?

"Ja, sterker nog, we hebben het ook gedaan. Als JOVD hebben we een rapport geschreven over de vraag: hoe kun je de hypotheekrente afschaffen zonder dat het lastenverzwaring wordt."

"Uit de doorrekening van het CPB kwam naar voren dat door ons plan de economische groei en werkgelegenheid toeneemt en de huizenprijzen marginaal naar beneden gaan. Wat mij betreft ligt dit plan er nog steeds en moeten we er serieus over gaan nadenken."

Vanuit het kabinet hoor ik Weekers en Rutte alleen maar zeggen dat er niet over gepraat kan worden, omdat de discussie erover al tot onrust op de woningmarkt zorgt.

"Ik word daar altijd een beetje moedeloos van. Want het is een belediging aan het intellect van de gemiddelde Nederlander. Iedereen weet dat daar de komende jaren wat aan moet gebeuren. Mensen zijn niet zo dom."

Rutte moet het eerlijke verhaal vertellen, zeg je.

"Het is een politieke keuze. Maar niet erover willen praten vind ik onzinnig. Zeker niet met de argumentatie dat mensen er van in de war raken, want die weten dondersgoed dat er iets gaat gebeuren."

Er zal waarschijnlijk meer bezuinigd moeten worden. Dat zorgt tussen het CDA en de PVV al tot openlijke ruzie. Heb jij al een idee waar die bezuinigingen gehaald zouden kunnen worden?

"Zoals de PVV het zegt: schrap het budget op ontwikkelingssamenwerking maar, is gewoon heel dom. Dat is zo'n politieke uitspraak die alleen meer bedoeld is om het CDA een beetje te porren."

Waar zou dat dan gehaald kunnen worden?

"Ik denk dat er nog wat te halen is op het gebied van de subsidies. We geven ruim zes miljard aan subsidies en dit kabinet heeft het nagelaten om een advies van de Rekenkamer op te volgen, namelijk om te kijken of die subsidies allemaal doelmatig gebruikt worden. Dat vind ik oprecht een schande."

Waarom gebeurt daar niks aan? De VVD is al nooit voorstander van veel subsidies.

"Ik heb aan de fractie gevraagd waarom ze het kabinet hiermee weg laten komen. Blijkbaar is het gemak, ik weet het niet."

"Feit is wel dat de Rekenkamer stelt dat een groot gedeelte van de subsidies niet doelmatig besteed wordt en dat die subsidies ook niet worden gecheckt. Het is een schande dat een kabinet met de VVD dit laat lopen."

En verdere bezuinigingen?

"Er moet gesproken worden over hervormen van de WW en het ontslagrecht. Die WW kan verkort worden en het ontslagrecht versoepeld om de economie een stimulans te geven."

"Het lijkt me lastig om het hele bedrag bij elkaar te schrapen door kleine bezuinigingen. Dat houdt in dat de PVV water bij de wijn moet doen. Die houden met een links-conservatieve koers dit allemaal tegen."

Is de PVV dan wel de gedroomde gedoogpartner? Ook in de eurocrisis kunnen jullie geen zaken doen met deze partij.

"Op dat soort vlakken heb je inderdaad geen donder aan de PVV."

Maar dat zijn juist de belangrijke toekomstbepalende issues.

"Het gelazer is: van de opties die vorig jaar na de verkiezingen voor lagen was er geen één ideaal. Met paarsplus had je wellicht wat hervormingen kunnen doorvoeren, maar op het gebied van integratie en veiligheid had je verdomd weinig gekund."

Maar is dit de beste optie?

"Ik snap wel dat hiervoor is gekozen, maar nu het moeilijk wordt trekt de PVV zijn handen er te vaak vanaf. Dan krijg je weer dat dreigen dat het kabinet met vuur speelt. Word eens volwassen! En ga eens doen wat je moet doen als je een serieuze coalitiepartij wil worden."

"En je weet zeker: als Wilders zich echt roekeloos gaat gedragen of de stekker eruit trekt dan is dit de laatste keer dat hij heeft geregeerd.”

"Je kunt wel als een klein kindje belletje blijven trekken, maar je hebt ingestemd met dit kabinet. Je zit samen in het bootje dus gedraag je dan ook een beetje en doe niet zo kinderachtig de hele tijd."

Blok zei onlangs acht jaar door te willen met de PVV.

"Daar ben ik niet principieel tegen, maar als je je dan de volgende periode weer klem laat zetten in een linksconservatief verhaal dan hoeft het voor mij niet. Dus acht jaar prima, maar dan wel meer op onze voorwaarden. Anders komt er ontegenzeggelijk een moment dat je een dreun in je gezicht krijgt."

Tip de redactie