DEN HAAG - De minister van Volksgezondheid heeft weinig greep op de zorguitgaven. Dat concludeert de Algemene Rekenkamer in een rapport dat donderdag is gepresenteerd.

De afgelopen jaren is er zeer regelmatig veel meer uitgegeven aan zorg dan was gepland, soms bijna 2 miljard euro per jaar.

Extra probleem is volgens de rekenkamer dat het jaren kan duren voordat duidelijk is hoeveel er in een bepaald jaar precies is uitgegeven. Het ministerie moet de extra uitgaven over dat bepaalde jaar dan zien terug te halen via het bestaande budget.

Eigen bijdrage

De afgelopen jaren is dat gebeurd door bijvoorbeeld ziekenhuizen simpelweg kortingen op te leggen of patiënten een eigen bijdrage te laten betalen. Maar of deze ingrepen effectief zijn, is volgens de rekenkamer niet vast te stellen. De organisatie vindt bovendien dat de minister te weinig gebruik maakt van de mogelijkheden die ze heeft om in te grijpen.

Als de minister van Volksgezondheid al op een rijtje heeft hoeveel er aan zorg wordt uitgegeven, informeert de bewindspersoon de Tweede Kamer daarover niet optimaal, vindt de rekenkamer. De definitieve cijfers worden niet gepubliceerd.

Wel krijgt de Kamer vijf rapportages per jaar, die steeds nieuwe cijfers bevatten. De verschillen tussen de cijfers kunnen dan oplopen tot 1 a 2 miljard. De rekenkamer zegt dat die aanpak erg verwarrend is voor Kamerleden.

Reactie

Schippers wijst de kritiek van de Algemene Rekenkamer van de hand dat ze te weinig zicht en grip heeft op de uitgaven in de zorg. Zij vindt dat ze voldoende mogelijkheden heeft en inzet toont om de kosten te beheersen.

Schippers vindt het jammer dat de Rekenkamer denkt dat omdat ook andere departementen deels meebetalen, VWS niet in staat zou zijn de overschrijdingen in de zorg zelf op te vangen. ''De instrumenten zijn er wel degelijk, maar het is een politieke keuze om geen extra bezuinigingen in de zorg te treffen om overschrijdingen in de zorg te compenseren met financi"ele ruimte elders''.

Schippers vindt dat de Rekenkamer voorbij gaat aan de specifieke geldstroom binnen de zorg waardoor nu eenmaal pas later informatie voorhanden is. De zorg wordt wel gefinancierd met collectieve middelen, maar de uitvoering is in handen van private verzekeraars. Dat heeft nu eenmaal gevolgen voor de manier waarop de uitgavenbeheersing vorm krijgt en voor de informatiestromen, is haar boodschap.

Beter inzicht

De minister erkent dat er beter inzicht nodig is in de ontwikkeling van de zorguitgaven. Maar ze tekent daar wel bij aan dat ze sinds haar aantreden bezig is die informatievoorziening te verbeteren en versnellen. Schippers wil dat afwijkende uitgaven eerder worden gesignaleerd zodat sneller maatregelen kunnen worden genomen.

Ook heeft ze afspraken gemaakt met ziekenhuizen en zorgverzekeraars om een rem te zetten op de stijgende uitgaven.

Oppositiepartijen

Oppositiepartijen PvdA, GroenLinks en D66 maken zich grote zorgen dat onduidelijk is hoe het ervoor staat met de zorguitgaven. ''Het komt te vaak voor dat we achteraf overvallen worden doordat een maatregel te duur uitpakt'', aldus GroenLinks-Kamerlid Linda Voortman.