D66-voorman Alexander Pechtold vindt het geen probleem om het kabinet in het zadel te houden op impopulaire dossiers, ook als dat betekent dat de PVV van Geert Wilders er in de peilingen beter van wordt.

"Het lijkt alsof de oppositie het kabinet in zadel houdt. Maar zo zie ik dat niet. Ik laat me niet in een rol drukken." NU.nl blikt met Pechtold terug op 1 jaar minderheidskabinet VVD-CDA met gedoogsteun van de PVV.

U voert nu een jaar oppositie tegen het minderheidskabinet van VVD en CDA met gedoogsteun van de PVV. Is dat moeilijker dan bij een normaal meerderheidskabinet?

Het oppositie voeren is eerder ingewikkeld dan moeilijk. Op de buitenlandagenda kan je als pro-europese partij die voor de euro staat en het belangrijk vindt in de NAVO te opereren, vrijuit je eigen politieke agenda uitrollen, want het kabinet heeft geen buitenlandbeleid.

En de moeilijke dossiers?

Als het gaat om keuzes waar niet direct de hele maatschappij van overtuigd is - de hulp aan de Grieken, de banken - is het wel ingewikkeld dat het kabinet de oppositie nodig heeft. Het lijkt alsof de oppositie daarmee het kabinet in zadel houdt. Maar zo zie ik dat niet. Voor D66 zou dat onder ieder kabinet moeten gebeuren.

Maar in de publieke opinie lijkt het alsof de oppositie het kabinet op de impopulaire dossiers in het zadel houdt. Wilders spint er garen bij.

Het is maar hoe je er mee omgaat. Ik heb er geen enkel probleem mee om impopulaire maatregelen te verkopen als ik vind dat ze genomen moeten worden. Sterker nog: als ze zelfs in mijn verkiezingsprogramma stonden.

Je ziet dat sommige collega's in de oppositie zich in de rol van gedoger laten plaatsen en zich dat aantrekken. We vinden dat er met de euro en Griekenland noodzakelijke stappen gemaakt moeten worden. We vertellen transparant dat het geld kost, maar dat niets doen nog meer geld kost. Ik laat me niet in een rol drukken als zou dat tegen natuurlijk zijn.

Wie doet het beter: Rutte of Verhagen?

Ik vind Verhagen onzichtbaar. Rutte heeft een prettige bestuursstijl, alleen zie je wel na een jaar de eerste krasjes. De verrekening van vijftig miljard was misschien een rekenfout, maar geeft iets over nonchalance bloot. Het gedoetje 'doe eens normaal; doe jij eens normaal' was een premier onwaardig en gaf even aan dat er onder zes uur spanning zwakke momenten zitten.

Geen doodszonden, maar hele menselijke fouten, waar hij snel van zal moeten leren. Op het internationale toneel kan je je het niet veroorloven dat je je verrekent en kan je je ook niet veroorloven dat je uit je slof schiet.

Verhagen is onzichtbaar?

Ja, Verhagen is druk met zijn portefeuille bezig en verkoopt ons oude ideeen over groene voorstellen als nieuw. Het stelde al niet zo veel meer en het stelt nu nog minder voor.

En als vicepremier?

Als vicepremier heeft hij niet veel te doen. En dat is een pre voor het kabinet. Ik heb niet de indruk dat er veel wrijving is tussen CDA en VVD. Ik heb het gevoel dat het in de Trèveszaal beter gaat dan tussen CDA en PvdA in het vorige kabinet. Maar ja, datgene wat toen in de Trèveszaal over tafel vloog, vliegt nu door het parlement en is om 8 uur op alle zenders te zien, omdat de derde partner die rol wel degelijk pakt.

Vorige week nog noemde Wilders minister Leers 'dom'. Dat had ik intern al niet geaccepteerd, maar zij moeten het extern accepteren dat hij wordt weggezet als een kleine jongen.

Tijdens het vorige kabinet zocht u vooral de confrontatie met Wilders. Nu veel minder. Is dat bewust?

Ik richt me veel meer op degene die zich laten besmetten met het gevoel van dat het allemaal zo zwart-wit en extreem moet. Ik betreur het meer dat de VVD zijn hele liberale agenda overboord heeft gegooid. Dat is deels onder invloed van Wilders, maar ook voor een groot deel onder invloed van de SGP, die men in de Eerste Kamer nodig heeft.

Voor echte liberale ideeen is het momenteel een gure periode. Ik richt me op het CDA, wat een hervormende partij was. Ze wilden de arbeidsmarkt aanpakken en kansen creëren. Daar komt allemaal niets van terecht.

Eerst ageerde u tegen Wilders, nu laat u hem links liggen en bestrijdt u partijen die door hem worden beinvloed. Waar gaat het naartoe met Nederland?

In Denemarken hebben ze negen jaar een gedoogconstructie op de rechterflank gehad en daar zit nu een kabinet waar de Deense zusterpartij van D66 een belangrijke rol in heeft gespeeld. De leidster Margrethe Vestager van Radicale Venstre zei anderhalf jaar geleden op ons partijcongres: 'Zorg dat extremisme geen mainstream wordt'. Daar let ik op in het debat.

Maar wat ook duidelijk is geworden uit Denemarken is: 'Zorg dat je het terugbuigt naar de agenda'. Tijdens de algemene politieke beschouwingen heb ik gezegd dat veiligheid en immigratie - topprioriteiten van dit kabinet - heel erg 2010 zijn. Waar het om gaat is economie, onderwijs en zekerheid van werk en woning.

Het PVV-geluid mag geen mainstream worden, maar u geeft zelf aan dat de VVD en het CDA al zijn besmet.

Als je kijkt naar de agenda's van Opstelten en Teeven, dan maak ik mij zorgen. Daar zit helemaal niets liberaals aan. Het is vooral harder straffen in plaats van staan voor de rechterlijke macht.

Levenslang is de afgelopen 10 jaar evenveel uitgesproken als de halve eeuw daarvoor. En levenslang is nu levenslang. Kijk naar de cijfers en verbaas je over hoe streng wij dus al straffen. En richt je dus niet alleen op repressie, maar kijk ook eens naar preventie.

Bent u optimistisch?

Ik ga iedere maandag vol goede moed naar Den Haag en als ik in het weekend terugkijk, zie ik altijd de lichtpuntjes. Maar het grootste lichtpuntje zit aan de horizon. Dit kabinet heeft nu een jaar gezeten en mag nog wel even blijven zitten om duidelijk de verschillen te maken. Maar hierna gaan we het zeker anders doen.

Video