DEN HAAG - Premier Mark Rutte is niet bereid om meteen te debatteren over de stijl en het woordgebruik van PVV-leider Geert Wilders in het debat van woensdag. ''Dat is het niet waard, ik wil eerst praten over de problemen in de wereld’’, zei Rutte.

SP-leider Emile Roemer en PvdA-fractievoorzitter Job Cohen wilden meteen van Rutte een reactie. Maar die zei dat hij zich ''kapot geërgerd’’ had over de berichtgeving over Wilders woensdag.

Hij wil Wilders niet nog meer aandacht geven als er eerst gepraat moet worden over de crisis in de wereld. ''Ik ga hem dat genoegen niet doen’’, zei Rutte zo zei hij donderdag op de tweede dag van de Algemene Beschouwingen.

Toon

Wel zal Rutte later op de dag terugkomen op de appreciatie van de manier van debatteren. Rutte wilde woensdag na afloop van het debat nog niets zeggen over de toon van het debat. "Ik zeg überhaupt nooit wat over de toon, ik ga over de inhoud."

Woensdag was er na afloop van de eerste dag van de algemene beschouwing onbegrip over het optreden van PVV-leider Geert Wilders. Hij zou op een respectloze manier gesproken hebben over andere Kamerleden.

Afstand

Ook CDA-fractievoorzitter Sybrand van Haersma Buma riep Rutte voor aanvang van het debat donderdag ''ferme afstand'' te nemen van het woordgebruik van Wilders.

Van Haersma Buma denkt dat ''heel Nederland'' wil dat de premier afstand neemt van ''de treiterij''. Hij vond het optreden ''onnodig en minderwaardig voor het parlement''.

Verwijt

Wilders zelf verweet de rest van de Kamer selectieve verontwaardiging. ''En daar erger ik me kapot aan. Mag ik er op wijzen dat de PVV en ikzelf door de heer Pechtold verweten zijn dat we extremist zijn, dat we blaffen, discrimineren, xenofoob en racist zijn?" 

"Waar was de heer Roemer toen, waar was het CDA? Ik mag blijkbaar de heer Cohen niet een bedrijfspoedel noemen, maar ons racisten noemen mag wel. Dat is hypocriet en u kunt allemaal de boom in.''

Verbeet

Volgens Gerdi Verbeet, voorzitter van de Tweede Kamer, kiezen leden van de Tweede Kamer zelf de vorm en inhoud van wat ze willen zeggen tijdens een debat. Vervolgens kunnen ze elkaar erop aanspreken.

Instrumenten om in te grijpen als het onfatsoenlijk wordt, zijn de Kamervoorzitter in 2001 door de leden zelf afgenomen. Dat zei ze donderdag tegen Radio1.

''Vroeger kon de voorzitter zeggen: dit wil ik uit de handelingen halen. Maar dat is sinds 2001 veranderd. Een register met zaken die niet gezegd mogen worden, werkt niet meer. Daarmee is de voorzitter het laatste instrument ontnomen'', aldus Verbeet.

Vervelende dingen

Volgens Verbeet is niemand buiten de orde gegaan. ''Het waren algemene politieke beschouwingen, dan worden alle onderwerpen besproken."

"Er zijn vervelende dingen gezegd, maar niet alleen door Wilders. De leden kunnen zelf opstaan als ze vinden dat iets niet gezegd mag worden.''

Verhagen

Ook vicepremier Maxime Verhagen reageerde eerder al kritisch op het woordgebruik Wilders.

''Ik vond dat het woordgebruik niet altijd de schoonheidsprijs verdiende'', zei Verhagen. ''Als het bedoeld was als humor, heeft hij de plank flink mis geslagen.''

Lees al het nieuws over Prinsjesdag op onze special

Lees tweets over de Politieke Beschouwingen op NUlive

Tweede dag Algemene Beschouwingen