DEN HAAG - De landelijke en de regionale omroepen moeten integreren. De minister vraagt de omroepen om binnen een half jaar met voorstellen hiervoor te komen.

Dat staat in de mediabrief die minister Marja van Bijsterveldt vrijdag heeft gestuurd aan de Tweede Kamer. Ze noemt dit een ingrijpende hervorming en een vereenvoudiging van het publieke bestel.

Een regionale vensterprogrammering behoort tot de opties. Daardoor krijgen tv-kijkers in bijvoorbeeld Groningen andere programma's op Nederland 3 voorgeschoteld dan kijkers in Noord-Holland.

Het kabinet vindt dat het Nederlandse publiek beter wordt bediend als landelijke en regionale omroepen gezamenlijk programma's maken. Daardoor ontstaat een gevarieerder aanbod en wordt ook het bereik van de regionale omroepen verbeterd.

Nieuwe verdeling

De mediabrief is een uitwerking van het regeerakkoord waarin staat dat de mediabegroting in 2015 met 200 miljoen euro wordt gekort. Daarvan komt ruim 125 miljoen euro voor rekening van de publieke omroep.

De rest van de bezuinigingen worden opgebracht door onder meer de Wereldomroep en het Muziekcentrum van de Omroep. Het huidige budget bedraagt jaarlijks 900 miljoen euro.

Thuisbasis

Voor het instandhouden van het Radio Filharmonisch Orkest en het Groot Omroepkoor is jaarlijks 14 miljoen euro beschikbaar.

De Radio Kamer Filharmonie wordt afgebouwd. Het kabinet wil eenmalig bijdragen aan een gedegen plan voor een verzelfstandiging van het Metropole Orkest. Mogelijk wordt Almere de thuisbasis van het orkest.

Nooit groter

Het publieke omroepbestel zal nooit groter worden dan acht organisaties. De huidige aspirant-omroepen WNL en PowNed kunnen na een positieve beoordeling in het bestel blijven als ze zich aansluiten bij een van de zes andere ledenomroepen, die naast de NOS en de NTR overblijven.

Het bestel blijft ook na 2016 open, mits aspirant-omroepen zich aansluiten bij een bestaande omroeporganisatie.

Kwaliteit

"De ingrepen die we doen zijn pijnlijk, maar de kwaliteit van het Nederlandse omroepbestel blijft bestaan," zo zegt minister Marja van Bijsterveldt (Media) in een toelichting. ''Uit onderzoek blijkt dat we 200 miljoen euro kunnen bezuinigen zonder dat die kwaliteit wordt aangetast en dat een derde net kan worden behouden. Ik ben daar ontzettend blij mee.''

''Op welk budget de Wereldomroep daar kan rekenen ligt nog niet vast'', legt zij uit. ''De verantwoordelijkheid voor de banen die er zullen verdwijnen neem ik zwaar.''

PvdA

''Met deze plannen wordt de publieke omroep minder van ons allemaal, want juist populaire programma's als Boer zoekt Vrouw, Ik Vertrek, Wie is De Mol, DWDD of de jongerenprogramma's van BNN dreigen te verdwijnen," zo stelt PvdA-Kamerlid Martijn van Dam.

"Dat komt doordat de omroepen die deze programma's maken het hardste getroffen worden. Maar we krijgen wel veel meer EO op tv. De 'bible belt' en de grachtengordel kunnen blij zijn, maar voor de gewone Nederlanders valt er straks minder te genieten op tv.''

Interessant

GroenLinks laat weten het bezuinigingsvoorstel 'interessant' te vinden, maar zich zorgen te maken dat de omvang van de bezuinigingen mogelijk ten koste zal gaan van de kwaliteit van programma’s. De drastische korting op het Muziekcentrum van de Omroep (MCO) is volgens de partij daarnaast een grote vergissing.

D66-Kamerlid Boris van der Ham roept Van Bijsterveldt zelfs op om opnieuw met de omroepen om de tafel gaan zitten. De huidige plannen straffen volgens hem initiatieven tot fusies en samenwerking tussen de omroepen.

Noodzakelijk

De Raad van Bestuur van de Publieke Omroep laat in een reactie weten dat de bezuinigingen Hilversum 'als een mokerslag' treffen en 'honderden banen zullen kosten'. Echter zijn de hervormingen noodzakelijk om het publiek te ontzien, zo stelt voorzitter van de Raad, Henk Hagoort.

Volgens de Raad zullen de hervormingen leiden tot minder versnippering en minder bureaucratie binnen het omroepbestel. Dit zou een positief resultaat zijn voor het publiek, zo stelt de Raad, "dat straks kan profiteren van een kruisbestuiving tussen regionale en landelijke zenders".

NCRV

De NCRV laat weten teleurgesteld te zijn dat Van Bijsterveldt de voorwaarden zoals zij die hadden gesteld niet invult. "Het levert ook een nieuwe situatie op die het noodzakelijk maakt om opnieuw met onze achterban in gesprek te gaan"", aldus directeur Coen Abbenhuis.

''De minister maakt de ledenaantallen tot het criterium voor het toekennen van geld en zendtijd. Aan de andere kant wordt het bedrag voor leden verhoogd van 5,72 euro naar 15 euro. Een verhoging van 300 procent. En de middelen om leden te werven worden tegelijkertijd beperkt. Dit staat haaks op elkaar.''

Multimediaal

"Uit onderzoek blijkt dat de NOS nu al een efficiënt ingerichte organisatie is met een beperkte overhead," stelt Jan de Jong, directeur van de NOS. "Desalniettemin krijgen we toch te maken met een forse bezuiniging van 8 miljoen euro op onder meer de redacties. En dat terwijl we, met zestig man minder dan vijf jaar geleden, inmiddels al zeer multimediaal werken."

Directeur Jan Slagter van omroep Max : ''Een hervorming van het bestel moet plaatsvinden en de publieke omroep moet een bijdrage leveren aan de bezuinigingen, maar deze plannen helpen de publieke omroep eerder om zeep.''

Directeur Joop Daalmeijer van NTR vindt de besparing van ruim 10 miljoen euro die aan zijn omroep wordt opgelegd erg hoog. "De NTR wil daarover nog in gesprek en gaat er in ieder geval van uit dat de al bereikte besparing wordt afgetrokken van het nu genoemde bedrag."

MCO

Volgens Anton Kok, algemeen directeur van het Muziekcentrum van de Omroep (MCO), slachtoffert Van Bijsterveldt met haar plan twee topensembles. Dit zei hij vrijdag in een reactie op het kabinetsplan voor de publieke omroep.

Het MCO strijdt voor het behoud van de muziekgezelschappen. Als alternatief stelt het MCO voor ''een forse efficiencyslag te maken die gelijkstaat aan het wegbezuinigen van één symfonieorkest''.