DEN HAAG - Staatssecretaris Halbe Zijlstra (Cultuur) wil culturele topinstellingen niet de dupe laten worden van de bezuinigingen die hij moet doorvoeren.

Daarom worden deze instellingen - net als musea, het erfgoed en bibliotheken - zoveel mogelijk ontzien bij de besparingen van in totaal 200 miljoen euro.

Dat heeft de VVD-bewindsman vrijdag aan de Tweede Kamer geschreven.

Zijlstra wil het geld zoveel mogelijk weghalen bij instellingen die niet direct kunst maken, maar die kunst ondersteunen of faciliteren.

Parels

De 'parels' wil hij niet belasten. Met die keuze gaat hij in tegen de Raad voor Cultuur, die geld zoveel mogelijk uitgesmeerd over de gehele culturele 'basisinfrastructuur' wilde weghalen.

In de brief wordt niet meteen duidelijk welke instellingen al dan niet geld zullen ontvangen. Zijlstra benoemt wel voor hoeveel instellingen er nog plaats is als de nieuwe budgetten per 2013 ingaan.

Rijkssubsidie

De 700 miljoen rijkssubsidie die dan nog beschikbaar is, gaat bijvoorbeeld deels naar de orkestsector. Maar daar zullen wel orkesten sneuvelen: van tien nu naar zeven.

Het aantal dansgezelschappen zal slinken van zeven naar vier, operagezelschappen van drie naar twee, theatergezelschappen van negen naar acht en het aantal filmfestivals van vijf naar drie.

Musea

Het aantal musea met rijkssubsidie mag gelijkblijven op 28. Maar de staatssecretaris stelt wel aanvullende eisen. Musea die de norm van 17,5 procent eigen inkomsten niet halen, krijgen dan alleen nog subsidie voor het behoud en beheer van hun collectie en niet meer voor publieksfuncties.

Deze musea moeten op zoek naar nieuwe financieringsbronnen of naar samenwerkingspartners.

Rutte

Volgens premier Rutte helpen de bezuinigingen om de sector kritisch naar zichzelf te laten kijken. “De sector staat met de knip richting de overheid en met de rug naar creativiteit”, aldus Rutte na afloop van de ministerraad.

“Cultuurinstellingen moeten kijken naar kwaliteit en welke publiek het aantrekt.”

Wel benadrukt hij dat er ook in de toekomst altijd ruimte zal blijven voor topgezelschappen als het Nederlands Danstheater en het Concertgebouworkest. “Ook na deze bezuinigingen steken we 175 euro per gemiddeld gezin aan cultuur.

CDA

Marieke van der Werf, Tweede Kamerlid van het CDA zegt dat haar partij blij is "dat de top van de cultuur is ontzien en dat er, door het behoud van sectorinstituut kunstfactor en het cultuurparticipatiefonds, voldoende ruimte blijft bestaan voor amateurkunst en volkscultuur.''

D66

D66-Kamerlid Boris van der Ham vindt de omvang en het tempo van bezuinigingen op cultuur onverantwoord.

"Zijlstra zet in zijn bezuinigingswoede de motorzaag in de hoogste versnelling. Daardoor richt hij onnodig veel schade aan."

GroenLinks

Voor GroenLinks-Kamerlid Mariko Peters voelt het "als een valse dolk in de rug van de cultuursector. Straks vullen alleen nog buitenlandse kunstenaars de Nederlandse podia en musea. Het kabinet houdt topinstellingen uit de wind, maar wat kunnen die zonder broedplaatsen?”

Raad van Cultuur

Algemeen secretaris Jeroen Bartelse van de Raad voor Cultuur vindt dat de bezuinigingen ongemeen zwaar blijven. "Daar houdt de raad zijn zorgen over. We zien dat de staatssecretaris op veel punten ons advies volgt, maar er is een aantal belangrijke verschillen: het wegvallen van de Cultuurkaart, de keuze om grote, prestigieuze instellingen te ontzien ten koste van middelgrote en kleine instellingen en het faseren van de bezuinigingen. Dat zijn de punten die wij betreuren. Het zijn echt wel belangrijke punten.''