AMSTERDAM - Als gemeentebesturen weigeren het bestuursakkoord uit te voeren wordt Nederland onbestuurbaar.

Minister van Binnenlandse Zaken Piet Hein Donner (CDA) noemde een dergelijk scenario zondag in het tv-programma Buitenhof 'gevaarlijk'.

"De samenwerking van de diverse bestuurslagen is belangrijk." Hij benadrukte dat het de Tweede Kamer is die beslist.

VNG

Donner hoopt en verwacht dat de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) woensdag instemt met het bestuursakkoord, hoewel een hele reeks gemeenten dreigt tegen te stemmen.

De VNG als geheel heeft al voorgesteld om het omstreden deel over de sociale werkplaatsen een verantwoordelijkheid van het rijk te laten blijven, omdat er te weinig geld bij zou worden geleverd. Dat is voor het kabinet echter geen optie.

Wajong

Als het akkoord wordt aangenomen, worden zaken als jeugdzorg, langdurige zorg en de Wajong een verantwoordelijkheid van de gemeenten. Donner sprak van een 'ongekend grote decentralisatie van taken'.

Hij wees erop dat er alleen onenigheid is over de sociale werkplaatsen, waarover een aantal gemeenten overigens al naar de rechter is gestapt.

De instroom bij de sociale werkplaatsen, waar nu zo'n negentigduizend mensen werken, moet omlaag, zei Donner, die wil dat ze elders aan het werk gaan. De minister heeft wel begrip voor de zorgen van de gemeenten, maar heeft geen extra geld te bieden. "We moeten de tering naar de nering zetten."

Berekeningen

Volgens Donner blijkt uit berekeningen dat er voldoende middelen worden meegeleverd. Maar hij zegde toe de kosten van de sociale werkplaatsen te onderzoeken. "Volgens ons kan het, laten we om de tafel gaan zitten."

De oppositie is niet erg gecharmeerd van Donners optreden in Buitenhof. GroenLinks stelt dat Donner de gemeenten onder druk zet. "Het is slikken of stikken", twitterde Kamerlid Ineke van Gent. "Met een dergelijke autoritaire en achterhaalde bestuurscultuur jaag je gemeenten in de gordijnen."

Geen vuile handen

Ook SP-Kamerlid Sadet Karabulut reageerde sceptisch.

"Als de gemeenten het akkoord verwerpen zou het land onbestuurbaar worden. Wat een onzin. Donner misbruikt gemeenten om twee miljard bezuinigingen op werk, inkomen en zorg uit te voeren en wil zelf geen vuile handen."

Asscher

De Amsterdamse wethouder Lodewijk Asscher (PvdA) stelde in een reactie dat Donner een monopolie op de definitie van het landsbelang claimt en dat wie daar kritiek op heeft partijpolitiek bedrijft.

Gemeenten zijn net zo iets als vrijheid van meningsuiting: allemaal prima totdat Donner er last van heeft, twitterde Asscher.