De bedreigingen aan het adres van PvdA-lid Marcel Duyvestijn waren voor Tofik Dibi (GroenLinks) de druppel. “Ik wil een debat voeren over de prijs van vrijheid.”

De columnist en publicist Duyvestijn vond onlangs een woedende moslimfundamentalist voor zich om hem te 'waarschuwen', naar aanleiding van kritische teksten op zijn website. “Terwijl Marcel een idealistische sociaaldemocraat is, maar wel islamkritisch”, aldus Dibi.

De GroenLinks'er wil met het maatschappelijke debat de acceptatie van verschillen in de Nederlandse samenleving vergroten en af van de 'sport van het bedreigen'.

“Het lijkt er bij te horen”, verzucht Dibi. “Cartoonisten worden bedreigd, Ayaan en Geert, de Southpark-makers. Maar ook Femke Halsema heeft aangifte gedaan, advocaat Spong en zelfs Herman van Veen.”

Wil je een debat over de vrijheid van meningsuiting of wil je iets doen aan die bedreigingen?

“Het debat over de vrijheid van meningsuiting staat hier los van. Dit is een debat over de prijs van vrijheid. We wonen in een open en vrije samenleving. Dat betekent dat als je hier komt wonen je geconfronteerd kunt worden met dingen die je totaal niet aanstaat. Dat moet je slikken.”

Maar de mens denkt toch in de basis heel eenvoudig. Hij zegt iets waardoor ik boos wordt, dus reageer ik boos.

“Dat kan ook op een andere manier. Of je tekent zelf een cartoon of je schrijft een ingezonden stuk. Of gebruik je argumenten op Twitter of Hyves. Je verweert je door middel van beelden en woorden. Niet door je handen te gebruiken. Als ik boos word pak ik een pen.”

De grote massa denkt niet zo.

“De massa snakt naar relaxed met elkaar omgaan. In de jaren nul hakten we er keihard in. Die tijd is geweest.”

Maar de bedreigingen zijn de laatste jaren niet minder geworden. Dat zien we aan het geval van Marcel Duijvesteijn.

“We zijn nog niet klaar. Dit debat is een volgende stap. Ik denk dat mensen hongerig zijn naar een redelijk debat op basis van argumenten.”

Jij vindt dat het dus wel de goede kant op gaat?

“Nederland is altijd het meest vooruitstrevende land in het integratiedebat geweest. Wij weten wat de issues zijn in een open en vrije samenleving met een diversiteit aan religies en levensovertuigingen. Die bedreigingen zijn daar de naweeën van.”

Laatst is de dodenherdenking in Kanaleneiland bruut verstoord. Dat is ook geen blijk van acceptatie of begrip.

“Dat waren van die foute onwetende aandachttrekkers die zo'n moment gebruiken om te rellen. Die hebben geen kaas gegeten van het langslepende conflict tussen de Israeliërs en de Palestijnen."

"Wel is het zo dat een deel van de moslims het conflict naar Nederland importeert. Maar dat heeft er ook mee te maken dat elke religie zichzelf als de absolute waarheid ziet en andere religies naar het leven staat. Die hardcore antisemieten zal je altijd blijven houden."

Ligt hier niet een taak voor scholen om jongeren vroeg kennis over de holocaust en de problematiek in het Midden-Oosten bij te brengen?

“Het komt voor dat scholen geen les durven te geven over de holocaust, omdat scholieren boos worden om het Palestijns-Israelisch-conflict. Dat is een probleem.”

“Wat je zou moeten doen is zeggen: je hebt niks te willen, we gaan het daar over hebben. Buig je voor bedreigingen en scheldpartijen of ben je consequent en verdedig je waar je voor staat.”

Richt je je in dit debat vooral op de intolerante moslims in Nederland?

“Niet alleen. De acceptatie van moslims en niet-moslims van het feit dat ze in een land wonen met heel uiteenlopende mensen komt steeds dichterbij. Ook een PVV-stemmer zal dan zijn schouder ophalen als er een nieuwe moskee in zijn wijk wordt gebouwd. En een salafist wegkijken als hij een travestiet in de straat ziet lopen.”

Maar de PVV-stemmer wil toch juist niet dat Mohammed zijn buurman wordt?

“Nee, maar als hij een keer met hem gaat chillen vindt hij hem vaak heel tof. Wat ik vaak hoor is: ik heb niks tegen buitenlanders hoor. Dan blijkt dat het hen gaat om die criminelen. De meeste Nederlanders accepteren steeds meer dat ons land een multiculturele samenleving heeft.”

Ondertussen zijn 'straattuig' en incidenten zoals die op dodenherdenking wel redenen dat Wilders steeds groter wordt en hebben bijvoorbeeld homo's vaak het idee dat hun emancipatie te niet is gedaan.

“Dat Wilders zo groot wordt heeft vooral te maken met onvrede over de gevestigde partijen. Opzich zie ik daar geen bewijs voor dat mensen af willen van de islam. Dat homo's bedreigd worden is een pijnlijke realiteit, maar ook daar zie ik steeds meer acceptatie.”

Waar zie je dat aan?

“Het is misschien niet representatief, maar als ik in mijn omgeving kijk zie ik steeds meer jongeren die zich durven uit te spreken voor wie anders is. Die nieuwe generatie is echt grote stappen aan het zetten.”

Maar hoe moeten we dan omgaan met die types als de bedreiger van Duyvestijn?

“Dat mogen we niet bagatelliseren en we mogen geen begrip tonen voor het feit dat hij boos wordt. We moeten solidair zijn met het slachtoffer en tegen die bedreiger zeggen: dit is de prijs voor vrijheid. In het geval van de Westergaard-cartoon zou ik tegen de bedreiger zeggen: Jij kiest ervoor om in een man met een tulband als bom de profeet te zien.”

Zou de moslimgemeenschap niet zelf moeten opstaan om die acceptatie te bevorderen?

“Ik geloof niet in dat collectiviteitsdenken. Ik merk het aan mezelf als ik zo'n zelfverklaarde vertegenwoordiger op tv hoor zeggen wat de gemeenschap vindt. Dan denk ik: hou je mond. Praat voor jezelf, maar niet namens mij.”