AMSTERDAM - Minister Verhagen van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie heeft het imago dat hij Nederland vol wil stoppen met kerncentrales, maar dat beeld klopt niet helemaal. Ook Verhagen streeft naar een wereld zonder kerncentrales.

“Het zal nog minimaal veertig jaar duren voordat we volledig over kunnen gaan op duurzame energie. In de tussentijd moeten we betaalbare energie zeker stellen en kernenergie hoort daarbij.”

U bent vorige week in Duitsland op bezoek geweest. Wat heeft u met uw collega Brüderle besproken over kernenergie?

“Dat we lessen moeten trekken uit Japan. Het is onverantwoordelijk om te doen alsof er niets is gebeurd. We moeten goed analyseren wat er is misgegaan en we moeten in actie komen als dat nodig is."

"Ik heb met mijn Duitse collega ook gesproken over de noodzaak om direct maatregelen te nemen als de stresstest van alle 143 Europese kerncentrales gebreken laten zien. Transparantie is daarin een vereiste.”

Wanneer wordt de Europese stresstest uitgevoerd?

“Het is de bedoeling dat dat nog dit jaar plaatsvindt. We zijn in overleg over de eisen waar de test aan moet voldoen. Er moet onafhankelijk onderzoek plaatsvinden. In Nederland is de Kernfysische Dienst betrokken bij de samenstelling van de criteria, zoals het functioneren van noodstroom- en noodkoelvoorziening bij een samenloop van de meest onwaarschijnlijke gebeurtenissen. De test wordt per land uitgevoerd door onafhankelijke onderzoeksinstellingen.”

Kunt u iets preciezer zijn over de termijn waarin de test gaat plaatsvinden?

“Ik verwacht dat we in juni de criteria waaraan de stresstest moet voldoen, rond hebben. De uitrol gebeurt in de tweede helft van het jaar. Waarschijnlijk kunnen de testen dit jaar uitgevoerd kunnen worden, zodat we in 2012 kunnen beschikken over de uitkomsten van de test en de evaluatie van wat er in Japan is gebeurd.”

Zorgt de sluiting van de Duitse centrales nog voor een hoge stroomprijs in Nederland?

“Ieder land maakt zijn eigen afwegingen en bepaalt zelf of ze kerncentrales open willen houden. Borssele was en is veilig en die energievoorziening blijft doorgaan. Negen procent van ons energieverbruik is afkomstig van kernenergie. Daarvan komt vijf procent uit Borssele."

"De rest importeren we uit Frankrijk. Andere landen zijn meer afhankelijk van Duitse kernenergie en daardoor zie je wel dat de prijzen op de langetermijnmarkt met 20 procent zijn gestegen door de sluiting van de Duitse centrales. Of de energieprijs omhoog gaat, hangt af van de vraag of en hoeveel kerncentrales blijvend dichtgaan.”

In juni voert Duitsland zelf een test uit. Hoe gaat die er uit zien?

“Een aantal landen heeft - los van de gemeenschappelijke stresstest - besloten hun centrales te testen. In Nederland hebben we een wettelijke verplichting om iedere tien jaar een update te maken van de kerncentrales."

"Dan worden volgens de laatste stand van de techniek veiligheidsmaatregelen getroffen. Wij zouden dit jaar een reguliere update moeten doen. In Duitsland bestaat een dergelijke wetgeving niet. Zij hebben een commissie opgesteld die daar naar gaat kijken.”

U heeft regels opgesteld voor partijen die een nieuw kerncentrale willen bouwen in Nederland. Ze moeten zelf de kosten dragen voor het afvalbeheer en zelf de opslag regelen. Hoe gaat u dit controleren?

“Het kernafval wordt in Nederland voor de komende 100 jaar opgeslagen bij Covra in Vlissingen. Dat moet aan strenge veiligheidseisen van de IAEA voldoen. Ook kernafval van een eventuele nieuwe centrale zal daar na verwerking in Frankrijk voor de komende 100 jaar worden opgeslagen."

"In de tussentijd vindt er Europees onderzoek plaats naar de eindberging van het afval diep onder de grond. Producenten van kernenergie betalen hier aan mee.”

Er lijkt een onverwoestbaar vertrouwen in de oplossing die de wetenschap kan bieden voor het kernafval. Hoe gerechtvaardigd is dat?

“Aan alle vormen van energie kleven voor- en nadelen. Met kernenergie heb je het afval en dat moeten we niet bagatelliseren. Aan de andere kant is kernenergie goed voor het klimaat omdat je geen CO2-uitstoot hebt. Je bent minder afhankelijk van olieproducerende landen, dus ook van instabiliteit in regios waar olie geproduceerd wordt."

"Je moet goed kijken naar de voor- en nadelen en dat is tegelijkertijd de reden dat er een verstandige mix van energie wordt nagestreefd. We willen uiteindelijk overschakelen op een volledig duurzame samenleving. Olie, gas en kolen raken op."

"Maar het zal nog minimaal veertig jaar duren voordat we volledig over kunnen gaan op duurzame energie. In de tussentijd moeten we betaalbare energie zeker stellen en kernenergie hoort daarbij.”

Dus over pakweg een eeuw maken we geen gebruik meer van kernenergie?

“Kernenergie kan een rol spelen in een verstandige mix van energie in de overgangsperiode naar een samenleving gebaseerd op duurzame energie. Als we volledig kunnen overgaan op duurzame energie, moeten we dat doen. Maar zelfs met alle stimulansen zal het zeker 40 jaar duren voordat we kunnen overgaan op duurzame energie."

"Tot die tijd is kernenergie nodig en moeten we goede contacten onderhouden met olie- en gasproducerende landen zodat de toevoer van olie en gas voldoende is. Kernenergie speelt een rol in de transitiefase.”

U wilt een vergunning geven voor één kerncentrale, terwijl u eerder nog sprak over twee. Een tweede extra centrale is van de baan?

“We hebben momenteel nog geen enkele aanvraag gekregen. Er zijn alleen potentieel geinteresseerden in een extra centrale bij Borsele, Delta en ERH hebben nog geen aanvraag ingediend. Wij hebben bepaald dat er ruimte is voor één centrale bij Borsele. Dat betekent dat als er twee aanvragen komen, we zullen kijken welke aanvraag het best voldoet aan de eisen die wij stellen.”

En een extra centrale op een andere plek in Nederland?

“Daar is momenteel geen sprake van. Eerdere kabinetten hebben zoeklocaties aangewezen buiten Borsele. Maar dat is nu niet aan de orde om de doodeenvoudige reden dat de twee initiatiefnemers zich op Borsele richten."

"Ik verwacht de aanvragen niet voor volgend jaar. Dat betekent dat er in 2015 een besluit wordt genomen over de bouw.”

Dus voor 2020 maximaal 1 nieuwe kerncentrale?

“Misschien wel helemaal geen, als er geen vergunningsaanvraag wordt ingediend.”

Bekijk het interview