AMSTERDAM - De ministerraad is vrijdag akkoord gegaan met een ingrijpende bezuinigingsoperatie bij Defensie.

Minister Hans Hillen van Defensie heeft dat vrijdag na afloop gemeld. Hij zal de grote lijnen van de maatregelen later vrijdag toelichten.

Hillen moet de komende jaren 1 miljard euro besparen. Zo worden de komende jaren 30 procent van de staffuncties geschrapt. Van de 119 generaals zullen er bijvoorbeeld tachtig overblijven.

Gedwongen ontslagen

Volgens Defensie moeten er zesduizend mensen gedwongen weg. Personeel op kazernes heeft dat vrijdag te horen gekregen van hun commandanten. Bij Defensie werken nu bijna 69.000 mensen.

Defensie schrapt alle zestig tanks en de zeventien Cougar-transporthelikopters. Ook zullen negentien F-16-gevechtsvliegtuigen worden geschrapt, onder meer op de basis in Volkel. Ook verdwijnt er een KDC-10-transportvliegtuig, vier mijnenjagers en een bevoorradingsschip.

Defensie wil de bezuinigingen en de daarmee gepaard gaande reorganisatie binnen vier jaar realiseren. Eind 2014 moet de organisatie weer op orde zijn.

De Kooy

De toekomst van marinevliegkamp De Kooy bij Den Helder is nog onduidelijk. Als het aan Defensie ligt, gaat de basis dicht. Maar het ministerie is bereid in overleg met de provincie, gemeente en medegebruikers een ''uiterste poging'' te doen het kamp open te houden, schrijft Hillen in zijn bezuinigingsbrief.

''Wij kunnen het niet alleen openhouden'', zei hij in een toelichting. Defensie heeft aan de provincie Noord-Holland gevraagd ''ons te helpen''. Inzet van het overleg is een andere verdeling van de kosten.

Eigen benen

Premier Mark Rutte laat in een reactie weten dat de bezuinigingen nodig zijn, deels om de overheidsfinanciën op orde te krijgen en deels om de organisatie op lange termijn op eigen benen te laten staan.

"Er zijn nu grote tekorten en allerlei problemen doordat er te weinig geld is," aldus Rutte. Zo worden onderdelen van niet-vliegende F16's ingezet om vliegende F16's te voorzien. "Wij willen de organisatie weer gezond maken."

In de huidige situatie wordt de organisatie volgens hem geleidelijk uitgehold.

Grote missies

In de toekomst zal wel ruimte blijven bestaan voor grote missies in het hoogste geweldsspectrum. Reden tot zorg over de houding van Nederland jegens bondgenoten is er daarom niet, zo verzekert Rutte.

"De ambities van defensie moeten zich  echter concentreren op waar defensie goed in is." Zo heeft Rutte vraagtekens bij de noodzaak van tanks in deze moderne tijd.

Champions League

De krijgsmacht wordt weliswaar kleiner, maar volgens minister Hillen blijft die wel ''van het niveau Champions League''. De krijgsmacht is wat hem betreft ook na de afslankingsoperatie in staat om missies zoals die in de Afghaanse provincie Uruzgan uit te voeren, maar dan moet het wel een stuk korter. ''We kunnen nog steeds deelnemen aan alle internationale operaties'', aldus Hillen.

Hillen zei niet alleen aangetreden te zijn als minister met een bezuinigingsopdracht van 1 miljard euro maar meteen ook geconfronteerd te zijn met nog meer financiële tegenvallers. De bewindsman gaf daar vrijdag niet zijn voorgangers de schuld van. ''Een goede krijgsman laat nooit zijn zwakke plekken zien'', aldus Hillen.

Navo

De NAVO vindt de bezuinigingen op Defensie in NAVO-lidstaat Nederland een nationale aangelegenheid. Dat verklaarde een woordvoerder van het bondgenootschap in Brussel.

De zegsman wees erop dat NAVO-topman Anders Fogh Rasmussen begrip heeft voor de nationale besparingen wegens de financiële crisis. Rasmussen benadrukt dat hij zelf ook premier is geweest.

Niet te diep

Maar de secretaris-generaal waarschuwt niet te diep te snijden om te voorkomen dat de veiligheid van de 28 NAVO-landen niet meer kan worden verdedigd. De financiële crisis moet geen veiligheidscrisis worden, luidt zijn stelling.

Rasmussen pleit voor meer samenwerking tussen NAVO-lidstaten, zoals bij de gezamenlijk aanschaf van grote transportvliegtuigen waardoor geld wordt bespaard.

FNV

De FNV-bond AFMP van militairen gaat ervoor vechten dat gedwongen ontslag van defensiepersoneel wordt voorkomen. Vanaf dinsdag trekt de bond naar eigen zeggen het land in om actie te voeren bij dertig defensielocaties.

Tot aan een landelijke actiedag voor defensiepersoneel op 16 juni wordt de actiedruk opgevoerd, zo maakte de bond bekend.

De bond noemt de ingreep van minister Hans Hillen van Defensie een keiharde slag in het gezicht van defensiepersoneel. ''Het is kaal en kil saneringsbeleid.

Wij zullen ons hier met hand en tand tegen verzetten. Medewerkers hebben maandenlang in martelende onzekerheid verkeerd en worden nu snoeihard geraakt door asociaal en onverantwoord beleid'', aldus AFMP-voorzitter Wim van den Burg.

Arbeidsvoorwaarden

Defensie zal de militaire vakbonden binnenkort uitnodigen de onderhandelingen over de arbeidsvoorwaarden te hervatten. Hoewel er volgens minister Hillen voorlopig geen ruimte is om toelagen en salarissen te verhogen, zijn er volgens hem voldoende aanknopingspunten voor een constructief overleg.

De bewindsman schreef dat vrijdag in zijn bezuinigingsbrief aan de Tweede Kamer. Het overleg over een nieuwe cao ligt al lange tijd stil. Hillen zegt de komende reorganisatie ook te willen benutten om het stelsel van arbeidsvoorwaarden te ''moderniseren en op langere termijn betaalbaar te houden''. Hij denkt daarbij aan een herziening van het bezoldigingsbeleid en het toelagesysteem voor militair personeel.