Portugal wil toch steun EU

LISSABON - Portugal klopt toch bij de Europese Unie aan voor financiële steun. Dat zei minister van Financiën Fernando Teixeira dos Santos woensdag tegen Portugese media.

Het Zuid-Europese land kampt al lange tijd met een fors begrotingstekort, maar zei tot voor kort niet van plan te zijn om hulp te vragen uit het Europese noodfonds.

De demissionaire Portugese premier José Socrates heeft voorzitter José Manuel Barroso op de hoogte gesteld van het voornemen om steun aan te vragen, maakte laatstgenoemde woensdagavond bekend.

Het is onvermijdelijk dat Portugal een beroep doet op het Europese noodfonds, zei de minister. ''In deze moeilijke situatie, die te voorkomen was geweest, is het noodzakelijk om op het Europese financieringsmechanisme terug te vallen.''

Teixeira dos Santos refereerde aan de bezuinigingsplannen die de Portugese overheid had willen doorvoeren, maar die vorige maand werden weggestemd, waarna de toenmalige regering opstapte.

Interim-kabinet

Momenteel heeft Portugal een overgangsregering. Het is nog niet duidelijk of het interim-kabinet wel bevoegd is om een steunvraag bij de EU in te dienen. Dat moet later blijken.

Mede als gevolg van de wereldwijde economische crisis was Griekenland vorig jaar het eerste land dat zo diep in de schulden zat dat het voor vele miljarden aan steun moest aankloppen bij de andere eurolanden.

Hierop stelden de EU en het IMF een noodfonds in van in totaal 750 miljard euro. Vorig jaar maakte Ierland al gebruik van dit Europese noodfonds.

Barroso

Barroso (zelf ook een Portugees) heeft premier Socrates verzekerd dat het verzoek om steun zo snel mogelijk wordt behandeld, volgens de geldende regels. Barroso is ervan overtuigd dat Portugal zijn problemen zal overwinnen, zo schrijft hij in een verklaring.

Tijdens een EU-top twee weken terug bleek dat er toenemende druk bestaat op Portugal om een beroep te doen op het noodfonds. Veel eurolanden, waaronder Nederland, zijn bang dat de stabiliteit van de euro door de Portugese schuldencrisis in gevaar komt.

Premier Mark Rutte onderstreepte dat de EU het land niet zal laten vallen, maar dat het wel aan strenge bezuinigingseisen moet voldoen om voor financiële steun in aanmerking te komen.

Een woordvoerder van minister Jan Kees de Jager (Financiën) liet woensdagavond weten nog geen commentaar te kunnen geven op het Portugese voornemen.

Hogere rentes

De financiële nood van Portugal is ontstaan door de combinatie van een hoog overheidstekort en de slechte economische vooruitzichten van het land. Hierdoor groeide de vrees onder investeerders dat het Zuid-Europese land zijn schulden uiteindelijk niet kan betalen.

Portugal moest daardoor in de afgelopen maanden steeds hogere rentes betalen op zijn staatsleningen, wat de financiële problemen onhoudbaar dreigde te maken.

Een overzicht van de waarderingen per land op basis van gegevens van Standard & Poor's . Hoe hoger de rating des te lager de rente die het betreffende land over haar leningen hoeft te betalen. Portugal heeft een rating van BBB-. (klik op de landen voor de rating)

Het tekort van de Portugese overheid liep door de financiële crisis op tot 9,4 procent van het bruto binnenlands product (bbp) in 2009. Dat is aanzienlijk boven de grens van 3 procent die in de begrotingsregels van de Europese Unie is vastgelegd.

Vooruitzichten verslechterd

De enorme bezuinigingsoperatie die nodig is om de financiën op de rails te krijgen, heeft de vooruitzichten voor de economie van het land verder verslechterd. Voor dit jaar voorspelt de Portugese centrale bank een krimp van 1,4 procent, waarmee de achteruitgang even groot zou zijn als in 2010.

Volgens de centrale bank bestaat het risico dat de Portugese economie, die in de jaren voor de recessie al veel minder sterk groeide dan die van andere eurolanden, ook in 2012 krimpt.

De staatsschuld van Portugal liep in 2009, het meest recente jaar waarover definitieve cijfers beschikbaar zijn, op tot bijna 77 procent van het bbp. De werkloosheid ligt sinds augustus vorig jaar hoger dan 11 procent van de beroepsbevolking.

Portugal had in 2010 op Slowakije en Malta na het laagste bbp per hoofd van de bevolking van alle landen waar met de euro wordt betaald.

Portugal vraagt steun

Lees meer over:
Tip de redactie