AMSTERDAM – Het kabinetsvoorstel om studenten die meer dan een jaar studievertraging oplopen drieduizend euro per jaar extra te laten betalen is onrechtmatig.

Dat valt te lezen in een juridisch advies van advocatenkantoor Stibbe, dat zij opstelden op verzoek van studentenorganisaties ISO, LSVb en LKvV.

Zo zou het feit dat de wet al per september in moet gaan in strijd zijn met het rechtszekerheidsbeginsel. Dat wil zeggen dat huidige studenten die vanaf september met de collegegeldverhoging te maken krijgen niet hebben kunnen anticiperen op de nieuwe wet.

Eerder waren het de voorzitter van het college van bestuur van de Radboud Universiteit, Roelof de Wijkerslooth, en de Raad van State die kritisch waren over het ontbreken van een overgangsregeling in het plan van staatssecretaris Halbe Zijlstra.

Hoge Raad

Zij baseren zich op een vergelijkbare zaak in de jaren tachtig, waarbij het toenmalige kabinet de rechten voor studenten wilde inperken. Toen oordeelde de Hoge Raad dat het voorstel in strijd was met het rechtszekerheidsbeginsel.

Eerder reageerde het ministerie van Onderwijs laconiek op de uitspraken van de Raad van State en De Wijkerslooth. Zij voorzagen geen problemen bij het invoeren van de langstudeerdersregeling.

Toegankelijkheid

Uit het advies van Stibbe blijkt verder onder meer dat het voorstel niet voldoet aan het recht op onderwijs, omdat het de toegankelijkheid daarvan belemmert.

Ook wijst Stibbe op een door Nederland ondertekend VN-verdrag uit de jaren zestig waarin staat dat hoger onderwijs geleidelijk kosteloos dient te worden.

De studentenorganisaties vragen de Tweede Kamer het voorstel van Zijlstra, dat op 14 april wordt behandeld, weg te stemmen. Als dit niet gebeurt stappen zij naar de rechter.

“Met dit wetsvoorstel toont de staatssecretaris maling te hebben aan onze rechtsbeginselen. Bovendien zijn de beoogde effecten slechts gebaseerd op aannames”, aldus ISO-voorzitter Guy Hendricks. “Het is nu aan de Kamer om hierop te handelen. Anders zijn wij genoodzaakt een gang naar de rechtbank te maken.”

Actie

De studenten voeren al maanden actie tegen de plannen voor het hoger onderwijs. Begin dit jaar stonden er duizenden studenten op het Malieveld in Den Haag.

Voor 12 april staat er een nieuwe demonstratie in Den Haag gepland.

Juridisch houdbaar

Het ministerie van Onderwijs laat in een reactie weten het rapport van Stibbe aandachtig te zullen bestuderen, maar niet te verwachten dat dit tot een andere uitkomst leidt.

"We zijn ervan overtuigd dat het juridisch houdbaar is", aldus een woordvoerder van het ministerie.

Geen nieuws

CDA-Kamerlid Sander de Rouwe ziet in het advies van Stibbe geen nieuws en zijn fractie blijft daarom het kabinetsvoorstel steunen. "De langstudeerregeling is niet leuk, maar wel nodig."

Hij zegt van de kant van de tegenstanders geen alternatieven te horen voor een overgangsregeling of het voorkomen van de maatregel, waarbij ook rekening wordt gehouden bij het op orde brengen van de overheidsfinanciën.

LSVb-voorzitter Sander Breur reageert gepikeerd op de opmerkingen van De Rouwe. "“Het gaat hier niet om leuk of niet leuk, het gaat hier om het grondbeginsel van rechtsgelijkheid.”

GroenLinks heeft aan de hand van het advies van Stibbe de staatssecretaris gevraagd of hij bereid is zijn plannen te schrappen.

Terecht

PVV-Onderwijswoordvoerder Harm Beertema vindt het terecht dat het kabinet paal en perk stelt aan de lengte van de studies.

"Nu krijgen de studenten een jaar extra voor het eerste deel van de studie, de bachelorfase, en een jaar extra voor de laatste fase, de masterfase. Binnen die redelijke termijn moet iedereen de studie nu kunnen voltooien.“