DEN HAAG - VVD-leider Mark Rutte noemt de uitslag van de Provinciale Statenverkiezingen woensdagavond 'razend spannend'.  Volgens Rutte bestaat de kans dat zijn kabinet een meerderheid haalt in de Eerste Kamer.

Hij baseert zich op de laatste prognose van rond middernacht, na bijna de helft van de getelde stemmen, waarbij VVD, CDA en PVV op 37 senaatszetels zouden uitkomen. Dat is net geen meerderheid. Eerder op de avond stond de coalitie in de prognose nog op 35 zetels.

Later in de nacht van woensdag op donderdag lijken de regeringspartijen, na het tellen van 75 procent van de stemmen samen met de gedoogpartner PVV zelfs op 38 zetels uit te komen: VVD op zestien, het CDA op twaalf en de PVV op tien.

9 juni

"Wat een razend spannende avond. Het doet zo denken aan 9 juni vorig jaar. Het ziet er naar uit dat ook in de Eerste Kamer de VVD de grootste partij van Nederland is."

"Het kan zelfs gebeuren dat we ook met deze coalitie de meerderheid gaan halen in de Eerste Kamer. Dat zou fantastisch zijn", aldus Rutte.

SGP

De SGP krijgt mogelijk een cruciale rol om het kabinet een een meerderheid te helpen in de Eerste Kamer. ''Onze houding tegenover dit kabinet is bekend: onafhankelijk maar constructief. Dat zal ook in de Eerste Kamer zo zijn'', dat zei Kees van der Staaij, de fractievoorzitter van de SGP donderdag.

Van der Staaij vindt het te vroeg om al te diep op de ontwikkelingen in te gaan, omdat er nog zoveel onduidelijk is. ''We hebben nu een soort tussenstand. Maar het is buitengewoon spannend.''

345info

Teleurgesteld

"We zijn vanzelfsprekend teleurgesteld in vergelijking met de verkiezingen van vier jaar geleden", zo reageert Liesbeth Spies, waarnemend voorzitter van het CDA op de prognose.

"Het had slechter gekund, maar goed is het niet”, zo reageert ook CDA-staatssecretatis Henk Bleker. ''Je kan niet zeggen dat het meevalt als je van 21 zetels teruggaat naar elf of tien zetels in de Eerste Kamer.''

CDA-leider Maxime Verhagen spreekt over een 'dubbel gevoel'. "We zullen keihard aan de slag moeten."

"Tegelijkertijd geeft het vertrouwen richting de toekomst: we doen het beter dat de peilingen ons hebben willen laten geloven. We stabiliseren ten opzichte van de uitslag van de Tweede Kamerverkiezingen", vindt Spies.

Fantastisch

“Nederland heeft de PVV opnieuw in haar hart gesloten”, aldus PVV-leider Geert Wilders in een toespraak voor zijn achterban in het Limburgse Echt.

“We boeken succes na succes. We zijn vanuit het niets op minstens negen zetels in de Eerste Kamer gekomen. Dat is een groot applaus waard. We zullen Nederland teruggeven aan de Nederlanders, Friesland terug geven aan de Friezen.”

De PVV-leider deelde nog een verkapte sneer uit naar vicepremier Maxime Verhagen van het CDA, die in de afgelopen week kritiek kreeg omdat hij midden in campagnetijd op ski-vakantie ging. ''Het CDA krijgt klappen, maar minder dan het er uitzag. Ik feliciteer Maxime, al vergat hij mij te feliciteren. Maar misschien zat de vakantie nog in z'n hoofd.''

Geweldig

PvdA-leider Job Cohen is geweldig blij met de uitslag van de provinciale verkiezingen woensdag. Dat zei hij aan het eind van de uitslagenavond van de PvdA in Den Haag.

''Deze uitslag is niet slecht voor de PvdA en voor het land is die geweldig’’, aldus Cohen.

''Wij willen een andere kant op dan dit kabinet'', zei Cohen verder. ''De rekening van de crisis moet eerlijker worden verdeeld en dat kan nu ook. Het kabinet zal het beleid moeten bijstellen.''

''Het lijkt erop dat de oppositie een ruime meerderheid behaalt. Het verschil is best groot. De mensen laten daarmee weten bezwaar te hebben tegen de plannen van dit kabinet", aldus partijvoorzitter Lilianne Ploumen.

Nieuwe verkiezingen

Het is onvermijdelijk dat Nederland binnenkort weer naar de stembus moet om een nieuwe Tweede Kamer te kiezen. Dat zei SP-Tweede Kamerlid Harry van Bommel.

Volgens Van Bommel wijzen die uit dat het verschil tussen de coalitiepartijen CDA en VVD en gedoogpartner PVV enerzijds en de oppositie anderzijds te groot is om te overbruggen. Volgens de peiling krijgen VVD, CDA en PVV een minderheid van 35 zetels in de 75 zetels tellende Senaat.

''De coalitie zal snel uitgeregeerd zijn. Anders wordt het doormodderen. De PVV weet dat ze haar immigratieplannen nooit door de Eerste Kamer krijgen. Voor de VVD geldt dat voor de bezuinigingsplannen.''

Doormodderen

D66-leider Alexander Pechtold reageert verheugd op de uitslag. "Het gaat goed met de partij. We hebben bij de laatste vier verkiezingen gewonnen", die daarmee doelde op de Europese Parlementsverkiezingen, de gemeenteraadsverkiezingen en de landelijke verkiezingen. ''En winnen went nooit.''

"Zelfs met de SGP zien we met deze prognose geen meerderheid. Bezuinigingen op onderwijs kunnen ze wat dat betreft echt vergeten."

Bij de bijeenkomst van D66 klonk woensdag twee keer gejuich. Bij het horen van de eigen zetels en ook toen de mededeling kwam dat de PVV bij de voorlopige prognose op negen zetels uitkwam. ''Dat zijn er minder dan we gevreesd hadden'', vertelde Pechtold.

Moeilijk

Dat de regeringspartijen VVD, CDA en PVV afgaand op deze stand geen meerderheid halen, doet Jolande Sap, leider van de Tweede Kamerfractie van GroenLinks, deugd.

''We kunnen nu ook in de Eerste Kamer slechte plannen van het kabinet tegenhouden. Ze zullen het echt heel moeilijk krijgen.''

Winstwaarschuwing

ChristenUnie-leider André Rouvoet ziet in de voorlopige prognose van de nieuwe samenstelling van de Eerste Kamer een ''winstwaarschuwing'' voor het kabinet.

''Het kabinet vroeg om een vertrouwensvotum en heeft dat niet gekregen'', stelt Rouvoet.

Volg updates en uitslagen op onze liveblog

Volg de Twitterberichten over dit onderwerp op NUlive