Vicepremier en minister van Economische Zaken Maxime Verhagen is niet stuk te krijgen. Hoewel zijn partij er slecht voor staat in de peilingen, en hij zelf forse kritiek krijgt van sommige CDA-prominenten, is hij ervan overtuigd dat zijn partij de kiezer weer weet te vinden.

In dat proces is een belangrijke rol weggelegd voor de nieuwe partijvoorzitter die 2 april wordt gekozen. "Die moet de discussie rondom de nieuwe koers gaan leiden."

De CDA-lijsttrekker voor de Eerste Kamer Elco Brinkman heeft gezegd dat u de leider van de partij in het kabinet bent, hij die voor de Eerste Kamer en Van Haersma Buma voor de Tweede Kamer. Waarom is er niet een onbetwiste politiek leider?

"We hebben geen traditie van een gekozen politiek leider. We kiezen een lijsttrekker voor de verkiezingen. Na het verlies bij de verkiezingen vorig jaar juni heeft Balkenende zijn positie neergelegd. De volgende lijsttrekker kiezen we pas over drie tot vier jaar."

"Ik heb wel leiderschap getoond, zoals bij de totstandkoming van dit kabinet. Ik ben niet weggelopen voor mijn verantwoordelijkheid na de verkiezingen om fractievoorzitter te worden. Op die manier toon ik leiderschap, geef ik leiding aan het CDA-smaldeel in het kabinet en ik denk dat de mensen in het land daar behoefte aan hebben."

Ziet u zichzelf als leider van het CDA?

"Ik denk dat de mensen in het land behoefte hebben aan leiderschap en dat spreid ik ten toon."

Dus u bent de leider?

"Mensen zitten niet te wachten op een etiket, maar op concrete maatregelen."

Maar de indruk is dat er drie kapiteins op een schip staan: in de Eerste Kamer en Tweede Kamer en in het kabinet.

"Ik denk dat met name journalisten daarin geinteresseerd zijn. Iedereen neemt gewoon zijn eigen verantwoordelijkheid. Ik doe dat in het kabinet, Sybrand van Haersma Buma doet dat in de Tweede Kamer en Elco Brinkman zal dat straks in de Eerste Kamer gaan doen."

Maar het rapport Frissen geeft aan dat inhoud en profiel van de partij door de jaren heen zijn verwaarloosd. Een echte leider neemt daarin het voortouw. Wordt er binnen de partij gediscussieerd over een inhoudelijke vernieuwing?

"Wij zijn gehalveerd bij de verkiezingen omdat we te veel hebben weggekeken van de zorgen die de mensen hadden. Mijn CDA doet dat niet meer. Ik ben in alle provincies geweest in de campagne en ik proef dat er groot enthousiasme is bij de alle CDA-ers om dat nieuwe gezicht neer te zetten."

"Daarnaast heeft de discussie naar aanleiding van het rapport Frissen aangetoond dat er volop ruimte is voor discussie. Een politiek partij waar geen discussie wordt gevoerd, is de dood in de pot. Iedereen die hecht aan de normen en waarden in ons land is welkom bij het CDA om de discussie in openheid te voeren."

Is er niet een ideologische herijking nodig vanuit het christelijk profiel?

"Mensen zien het land veranderen, ze zijn onzeker en vragen zich af of hun kinderen het nog wel zo goed zullen krijgen als zij zelf. Daar moeten we een helder christen-democratisch antwoord op geven."

"Ik wil die inhoudelijk discussie voeren om ervoor te zorgen dat het CDA niet alleen een volkspartij blijft die naast de mensen staat, maar ook een antwoord biedt op nieuwe zorgen."

"Dat betekent normaal met elkaar omgaan, agressie aanpakken, zorgen dat je de helpende hand uitsteekt aan mensen die dat nodig hebben, maar tegelijkertijd niet denken dat de staat alles over kan nemen. Mensen moeten ook aangesproken worden op hun verantwoordelijkheid ten opzichte van die samenleving."

Dat lijkt erg op de standpunten van de VVD. Wat is het grote verschil tussen de VVD en het CDA?

"Het allergrootste verschil is dat de VVD een partij is van minder overheid en meer markt en het CDA van minder overheid en meer samenleving. Wij hechten duidelijk aan mensen en willen het land teruggeven aan die mensen, niet als individu, maar als deel van die samenleving."

"Wij doen ook een appel op dat punt om juist in die gezamenlijke verbanden je bijdrage te leveren aan die samenleving."

Werkt u nu aan de ideologische herijking?

"Wij zullen 2 april op het congres een nieuwe partijvoorzitter kiezen. De taak van die nieuwe voorzitter zal voor een groot deel zijn om juist dat inhoudelijke debat in het CDA te voeren."

"De discussie rondom de deelname aan het kabinet heeft aangetoond dat we naar nieuwe manieren moeten zoeken om met de leden van gedachten te wisselen over de koers. De nieuwe voorzitter zal dat samen met mij, Sybrand van Haersma Buma en Elco Brinkman in gang moeten zetten."

De echte ideologische herijking begint dus na 2 april. Wat vindt u trouwens van de kritiek van oud-minister Veerman, dat u de scepter zwaait in een niemandsland en niet vies bent van machtsspelletjes?

"Ik speel geen machtsspelletjes. Maar los daarvan, vind ik het jammer dat hij dit gezegd heeft. Op zich is dit niet iets nieuws. Bij de totstandkoming van dit kabinet was hij tegen en dat is hij nog steeds. Ik ga niet natrappen. Het staat hem uiteraard vrij zijn eigen opvattingen te etaleren. Maar ik heb er eigenlijk geen behoefte aan om daarop te reageren."

Er wordt rekening gehouden met een verlies voor het CDA op 2 maart. Doet u dat ook?

"Ik heb er alle vertrouwen in dat we een goed resultaat neerzetten. Er is vertrouwen bij de kandidaten voor de Staten en ik zie dat er vertrouwen is in dit kabinet doordat we concrete maatregelen nemen."

Zal dit de laatste klap zijn die de partij gaat oplopen voordat het herstel wordt ingezet?

"Bijna de helft van de stemmen die we de vorige keer hebben verloren, waren van CDA-ers die
hun hele leven CDA hebben gestemd, maar toen thuis waren gebleven. Maar we moeten
ons wel realiseren dat vertrouwen te paard gaat en te voet komt. Het duurt een tijd voordat we dat vertrouwen weer hebben hersteld."

Maar verwacht u ook verlies?

"De periode tussen juni vorig jaar en nu is vrij kort om dat herstel van vertrouwen ten
volle te realiseren. Tegelijkertijd blijven wij knokken voor een goed resultaat. Ik heb er ook alle vertrouwen in, mede gelet op de kwaliteit van de kandidaten voor de Provinciale Statenverkiezingen."

Met welk resultaat bent u tevreden?

Daar doe ik geen uitspraak over.

NU.nl/Martin Kuiper