De meest invloedrijke man van 2006 moet zijn partij helpen om bij de komende Statenverkiezingen het verwachte electorale verlies beperkt te houden. Voormalig minister en lijsttrekker Elco Brinkman is er klaar voor. “Het wordt voorjaar, ook voor het CDA.”

Hoe bevalt het om terug te zijn in Den Haag?

"Even wennen. Ze beginnen hier zo laat. Ik kom uit de bouwwereld en daar staan ze vroeg op de steigers. Ook op kantoor begonnen we om half acht. Het is echt een ander wereldje."

Wat heeft u niet gemist?

"De incidentaliteit van de politiek in de Tweede Kamer. Elk dossier is even belangrijk en vaak emotioneel beladen. Alles volgt elkaar heel snel op. De rol van de Eerste Kamer past beter bij me."

Wat valt u op nu u terug bent?

"Dat de overheid erg veel aan papier doet. Een ondernemer weet heel goed hoe hij de beste tomaten moet kweken in een kas maar of het nut heeft hem elk zaadje op een formulier in te laten vullen? Ik vind dat Den Haag ongelooflijk veel regels voorschrijft."

U pleit voor minder regels?

"Dat niet alleen. We moeten voornamelijk meer vertrouwen hebben. Het is net of er vanuit wantrouwen wordt geredeneerd. Er zijn mensen die er een potje van maken en vooral die moeten bij een inspectie bij de lurven worden gegrepen. Maar het gros heeft het beste met de mensheid voor. Vertrouwen moet het uitgangspunt zijn."

Die regels en inspecties komen wel voort uit eerder gemaakte fouten.

"Jazeker, maar de mensen hebben nu het gevoel dat de goede moeten lijden onder de kwaaie. Vergelijk het met de controles op Schiphol. U en ik staan een uur in de rij voor een poortje en moeten ons bijna helemaal uitkleden, terwijl het is bedoeld om het geboefte er tussen uit te halen."

Tja, de hamvraag is natuurlijk hoe je boeven herkent.

"Dat is natuurlijk lastig te zien aan iemands uiterlijk, maar veel overheidsregels leiden ertoe dat te veel mensen lijden onder hen die kwaad in de zin hebben. We leven niet zonder risico's, maar waarom zou je bedrijven, scholen en instellingen die hebben aangetoond het goed te doen iedere dag lastig vallen met inspecties en nieuwe voorschriften? Die moet je als overheid vertrouwen."

Laten we het eens omdraaien. Heeft de samenleving wel genoeg vertrouwen in de overheid?

"Nee, dat denk ik niet. Burger en overheid staan in een vechthouding ten opzichte van elkaar en er is groot wederzijds wantrouwen. Als de burger het gevoel heeft dat de overheid niet luistert dan keert hij die de rug toe. Het is de kunst om de zwijgende meerderheid goed te verstaan. Daar is de politiek in te kort geschoten."

Wat wil die zwijgende meerderheid?

"De meerderheid is niet overal tegen, maar wil gewoon serieus genomen worden op school, zijn werk en op straat. Daarbij vind ik de Haagse politiek te veel een randstedelijk debat, waar bijvoorbeeld mensen in Twente zich niet door voelen aangesproken."

Hoe lastig is het voor een politicus om te luisteren naar een wantrouwende samenleving?

"Alle politieke partijen hebben moeite hun politieke profiel te formuleren. Het is heel moeilijk voor een Haags georiënteerde partij om in een groter wordende wereld ook de burger lokaal goed te verstaan en te bedienen."

Uw partij verkeert in een moeilijke fase. Komt het daar weer uit?

"Het CDA is altijd een partij van iedereen geweest, genuanceerd en in het midden. Dat blijkt nu best moeilijk te zijn. Toch ben ik niet zo somber. Het wordt voorjaar en dat zie je ook in de economie."

"Ondernemers zijn toch in staat hun producten aan de man te brengen waardoor de export stijgt. Ik signaleer een positieve stroom en daar draagt het CDA haar steentje aan bij."

Uw partij staat er slecht voor in de peilingen.

"We hebben de helft van de ministers geleverd. Onze minister van Financiën, Jan Kees de Jager straalt vertrouwen uit. Ik denk dat de mensen weer gaan zien dat het CDA een partij is van de lange termijn. Eerst moeten de problemen worden opgeruimd en daar horen impopulaire maatregelen bij. Daarna wordt iedereen weer vrolijk. Echt het wordt voorjaar, ook voor het CDA."

U verwacht dat de mensen gewoon weer terugkomen bij uw partij?

"Absoluut. Mensen belonen goed beleid. In de jaren tachtig heb ik ook forse bezuinigingen moeten verdedigen. Toen kreeg ik ook kritiek te verduren, maar na een paar jaar stonden daar complimenten tegenover."

U bent het toch met me eens dat de huidige peilingen een dieptepunt zijn?

"Het voordeel van een dieptepunt is dat je daarna weer omhoog kan."

Was het verstandig om te gaan regeren?

"Het is net als met sport, meedoen is het belangrijkste. Je moet vuile handen willen maken. Dan creëer je saamhorigheid. Deze verkiezingen gaan ook over een meerderheid voor de Eerste Kamer."

Moeten alle CDA-Senatoren het regeerakkoord onderschrijven?

"Nee, zeker niet. De Eerste Kamer moet onafhankelijk opereren. De fractie maakt zijn eigen afwegingen en dat blijft zo. De Eerste Kamer is geen orgaan waar papiertjes van de regering doorheen moeten worden geloodst. Daar wordt serieus en heftig over gediscussieerd. Als iets
niet in de haak is, wordt het teruggestuurd."