AMSTERDAM – Een groot deel van de Nederlanders die inmiddels de Stemwijzer heeft ingevuld, wil dat Nederland stopt met de ontwikkeling van de Joint Strike Fighter (JSF). Dit blijkt dinsdag na de ruim 73.800 stemadviezen die de Stemwijzer voor de Eerste Kamer inmiddels heeft afgegeven.

In het regeerakkoord hebben de VVD en CDA met steun van gedoogpartij PVV afgesproken een tweede testtoestel te kopen. Deze week bleek nog dat deze aanschaf momenteel bijna 100 miljoen gaat kosten, zo maakte minister Hans Hillen van Defensie dinsdag bekend.

Het stemmende publiek lijkt zich tegen deze afspraak te keren: van de Nederlanders die de Stemwijzer momenteel hebben ingevuld is 69 procent het niet eens met de stelling: ‘Nederland moet doorgaan met de ontwikkeling van het gevechtsvliegtuig Joint Strike Fighter’.

Slechts 16 procent van de kiezers vindt wel dat Nederland verder moet gaan met het toestel, andere stemmers vinden geen van beide of hebben de vraag overgeslagen.

Bodemloze put

Onlangs bleek al dat de oppositie ook uit de testfase van de JSF wil stappen. De PvdA, SP, GroenLinks en D66 menen dat het een bodemloze put is geworden, omdat de ontwikkeling in de Verenigde Staten met veel tegenslagen gepaard gaat.

In januari bleek dat de kosten voor het project 1,4 miljard hoger uitvallen dan de 6,2 miljard waar tot dan toe werd uitgegaan. Nederland doet al ruim acht jaar mee aan de ontwikkeling van het gevechtstoestel. In ruil voor een investering van 800 miljoen euro kreeg Nederland daar opdrachten voor de industrie voor terug.

De hogere kosten komen onder meer door tegenvallers in de ontwikkeling, de productie en hogere kosten voor onderdelen, reserveonderdelen, grondstoffen en lonen.

Islam

Ook enkele andere stellingen laten een opvallend resultaat zien. Driekwart van de Nederlanders die de stemwijzer hebben ingevuld vindt dat de islam een godsdienst is als alle anderen en als zodanig moet worden behandeld. Dit staat haaks op de stelling van de PVV, die de islam aanmerkt als een ideologie.

Over de kinderbijslag zijn de stemmers ook duidelijk: ruim 70 procent vindt dat de hoogte daarvan afhankelijk moet worden gemaakt van wat iemand verdient.

Provinciale Statenverkiezingen

Kiezers kunnen hun stem voor de aankomende Proviciale Statenverkiezingen op 2 maart mede baseren op hun voorkeur voor de Eerste Kamer. Dit is de reden dat NU.nl in samenwerking met het Huis voor de democratie en rechtsstaat de Stemwijzer voor de Eerste Kamer heeft ontwikkeld.

De 75 leden van de Eerste Kamer worden getrapt verkozen. De in totaal 564 nieuwe Statenleden bepalen na 2 maart de samenstelling van de Senaat. Het is voor het minderheidskabinet van VVD en CDA en gedoogpartner PVV belangrijk om te kunnen beschikken over een meerderheid in de Eerste Kamer.

Die kamer moet instemmen met wetsvoorstellen die door de Tweede Kamer zijn goedgekeurd, voordat ze van kracht kunnen worden. Zonder meerderheid in de Senaat kan het voor het kabinet dus moeilijker worden om het regeerakkoord ten uitvoer te brengen.