De boodschap van de PvdA bij deze verkiezingen is helder: 'Het moet eerlijker'. Ook lijsttrekker voor de Eerste Kamer Marleen Barth laat geen moment onbenut om dat te benadrukken.

Het moet eerlijker, zeggen jullie steeds. Wat moet er dan eerlijker?

“Dit kabinet bezuinigt stevig op de huurtoeslag en de zorgtoeslag, er gaan honderdduizend banen verloren. Leraren, verpleegkundigen, politieagenten.”

“Tegelijkertijd zien we dat het kabinet weinig doet om de bonussen van bankiers aan te pakken en worden huizen van boven een miljoen gesubsidieerd. En er is wel geld voor straaljagers en de caviapolitie.”

Maar van de VVD was op 9 juni al bekend dat ze hard wilden gaan bezuinigen. Toch hebben zij de meeste kiezers weten te strikken.

“Maar dan wel de allerkleinste meerderheid.”

In de peiling is het effect sindsdien niet positief voor de PvdA. De VVD heeft zetels gewonnen, de PvdA verloren. Kiezers zijn het dus eens met deze koers.

“Dat zijn altijd momentopnames. Ik stel wel vast dat sinds de kerstvakantie de PvdA alleen maar omhoog is gegaan.”

“Ik heb het gevoel dat het vertrouwen van de mensen in de PvdA echt aan het toenemen is. Ik merk dat aan de mensen op straat als ik rozen aan het uitdelen ben. Er kwam een Turks stel naar me toe en dat zei: 'Je doet het ook voor ons en voor de toekomst van onze kinderen in Nederland'.”

“Dáár gaat het inderdaad om. Mogen mensen die uit een ander land komen en hard werken ook gewoon meedoen?”

Dus het kabinet heeft niet het beste voor met mensen die hard werken?

“Op dat punt breekt het kabinet verkiezingsbeloftes. Kijk naar de bouw. Momenteel zitten er tienduizenden bouwvakkers werkloos thuis. Wij willen bijvoorbeeld geld steken in het opknappen van schoolgebouwen. Veel kunnen er wel een opknapbeurt gebruiken. Dat soort plannen maakt het kabinet niet.”

Er worden initiatieven genomen door linkse partijen als PvdA, SP en GroenLinks om samen te werken. Zo stonden jullie naast elkaar bij de protesten tegen bezuinigingen op de gemeentelijke vervoerbedrijven. Tegelijkertijd komt programmatische samenwerking niet van de grond.

“De samenwerking is echt inniger dan tien jaar geleden toen ik zelf in de Tweede Kamer zat. Ook met D66 en de ChristenUnie. Op hele belangrijke punten zijn we het met die partijen eens.”

In het geval van Kunduz niet.

“Ook in een goed huwelijk ben je het niet altijd eens met elkaar. En dan kan je het hebben dat je stevig botst.”

PvdA-partijvoorzitter Ploumen stelde in december dat er een gezamenlijke standpuntbepaling zou komen op vijf of tien punten. Die is er niet. Wat is er mislukt?

“Ik vind het vreemd dat die gezamenlijkheid niet gezien wordt. Tijdens het lijsttrekkersdebat ging het over de toekomst van het onderwijs en ik zag drie partijen die er eendrachtig stonden.”

Maar er zou een lijst komen. U kunt het toch gewoon zeggen als dat niet is gelukt?

“Ik zit hier pragmatisch in. Ik ben geïnteresseerd in daden. En in daden van samenwerking zie ik dat we het op de meeste punten eens zijn. En ik denk ook dat de kiezers geïnteresseerd zijn in daden. Papier is heel geduldig. Je kunt alles opschrijven, maar het gaat om wat het oplevert.”

Is er wel onderhandeld?

“Niet door mij.”

Wat vindt u van de leiderschapsdiscussie rond Cohen?

“Ik moet je eerlijk zeggen, dat vind ik nog het meest onzinnige van wat ik hoor hier op het Binnenhof. Ik ken Job Cohen al heel lang. Hij is er verantwoordelijk voor dat ik de politiek in ben gegaan. Ik vind het een buitengewoon inspirerend mens waar je veel van kunt leren.”

“Volgens mij is het grootste probleem van ons land niet dat hij zo'n fatsoenlijke man is. Sterker nog, daar zouden we er meer van moeten hebben.”

Is het niet logisch dat daar over gepraat wordt als het slecht gaat in de peilingen?

“Nee, ik vind het de wereld op zijn kop. Waar gaat het nou om? We willen een mooier solidairder Nederland. En als er iemand daar met hart en ziel aan verbonden is dan is het Job Cohen. Ik zie hem ook groeien in zijn rol. ”

“Voor de PvdA is oppositievoeren altijd moeilijk. Wij willen altijd dingen voor elkaar krijgen, dus graag regeren. Daar hebben we even om moeten slikken, dat dat niet is gelukt. Maar ik zie nu een Cohen die zeer in vorm is en klaar staat om de strijd met dit kabinet aan te gaan.”

Dus u bent het ook niet eens met verwijt dat hij te fatsoenlijk is.

“Dat bestaat niet. Als ik kijk naar hoe het er tegenwoordig soms aan toe gaat in Nederland. Anoniem uitschelden op internet. Elkaar kwetsen en vernederen. Ik denk dat mensen snakken naar de tijd dat politiek nog fatsoenlijk was; en als Job Cohen daarin een trendbreuk betekent, is er niemand blijer dan ik.”