Jolande Sap (47) wil GroenLinks brengen waar voorganger Halsema slechts aan kon ruiken: het centrum van de macht. "Maar wij zullen nooit marchanderen met onze kernidealen omwille van de macht".

Halsema heeft van GroenLinks een moderne partij van gemaakt. Wat is jouw uitdaging?

"Ik hoop dat ik over een paar jaar kan zeggen dat ik GroenLinks ook echt naar het centrum van de macht heb gebracht."

Is regeren dan het ultieme doel?

"Nee, dat is je idealen in de praktijk brengen. Wij zullen nooit een traditionele machtspartij worden. En we zullen ook nooit met kernidealen marchanderen omwille van de macht, maar altijd in het achterhoofd houden waar we het voor doen."

Hoe komt het dat Halsema electoraal nooit een grote sprong heeft kunnen maken?

"De laatste anderhalf jaar zat de partij in de lift. Al kan het altijd beter."

Hoe kan die volgende stap gezet worden, naar een grotere partij.

"We zullen de tijdsgeest meekrijgen. Femke heeft in haar tijd erg tegen de stroom moeten ingaan. Het was de tijd van 9/11, politieke moorden, discussie over rechtsstaat en over veiligheid. De komende tijd zal het debat gaan richting de nasleep van economische crisis en de financiële crisis. Er is nog geen begin van hervorming van de bankensector."

Moet je het dan puur gaan hebben van de tijdgeest?

"Nee, natuurlijk niet. Onze visie en beleidsoplossingen zijn bij uitstek geschikt om de grote uitdagingen van deze tijd aan te kunnen."

Je noemt jezelf een liberaal getinte GroenLinks'er. Hoe onderscheidt die zich van andere GroenLinks'ers?

"Binnen een partij heb je altijd stromingen. En we zijn een volwassen partij. Daar hoort debat bij en verschillende meningen. Vanaf midden jaren tweeduizend is er veel discussie geweest over de sociaaleconomische koers van de partij. Nog steeds is er een stroming die de huidige lijn niet deelt, maar die is klein."

Zoals er verschillende stromingen zijn binnen partijen zijn die er ook tussen partijen onderling. Worden die verschillen kleiner?

"Dat is lastig te zeggen. Ik vind het ook niet zo interessant. Het is belangrijk om als progressieve partijen niet te veel te kissibissen op onderwerpen, maar kijken waar je elkaar vindt om een vuist te maken tegen dit kabinet."

Zou een progressief schaduwkabinet een optie zijn, waarbij elke partij zijn eigen signatuur houdt?

"Dat kunnen hele leuke voorstellen zijn en daar zijn we ook wel voor in."

Is het haalbaar?

"Dat is haalbaar op de lange termijn. Ik ga nu niet proberen dat op de korte termijn te realiseren. Programma-akkoorden zijn ook hartstikke interessant. In 1972 had je Keerpunt 72. Daar zou je richting de volgende Tweede Kamerverkiezing over kunnen nadenken. "

Dat vereist onderhandelingen.

"Dat vereist een begeesterende progressieve agenda voor de toekomst van Nederland. Wij hebben die plannen op de plank liggen. Vormen van programmatische samenwerking waarbij je niet jezelf hoeft te verliezen, maar wel duidelijk maakt dat je samen ergens voor gaat."

De SP stelde onlangs ook een gezamenlijk programma richting de volgende verkiezingen voor, maar zij zullen een heel andere koers willen varen dan jullie. Is dat te verenigen?

"Een plan wat vooral een plan tegen het huidige kabinet is vind ik gewoon minder interessant. Je moet een goed alternatief hebben."

Zie je daarin nog wel een plek voor de SP.

"Als je het hebt over programmatische vormen van samenwerken denk ik dat dat heel lastig gaat worden. In de politiek werken we veel samen, maar als het gaat om de toekomstagenda zijn de verschillen duidelijk. Kijk naar de vergrijzing, de arbeidsmarkt, kansen op werk voor buitenstaanders. Daar moet gemoderniseerd worden. De SP houdt alleen vast aan verworven rechten."

Is er de afgelopen jaren een verwijdering ontstaan. GroenLinks is doorgegroeid en de SP is stil blijven staan?

"Die verschillen zijn er altijd geweest. GroenLinks is van oudsher een vernieuwingspartij. De manier waarop we vernieuwing willen is wel veranderd. De SP heeft daar gewoon een andere visie op."

Wat is voor jullie belangrijker? Een groot GroenLinks of een progressieve meerderheid?

Na enige twijfel: "Een groot GroenLinks omdat het noodzakelijk is om een grote progressieve meerderheid tot stand te brengen."

Progressieve samenwerking zal nooit zonder GroenLinks kunnen?

"Nee, wij hebben daar een voortrekkersfunctie."

De rechtse partijen stralen uit dat ze een blok vormen. Die partijen, of in ieder geval de partijleiders, houden van elkaar. Bij progressieve partijen zie je dat minder. Is dat niet het allerbelangrijkste?

"Mensen snakken naar politici die bereid zijn partijgrenzen te overschrijden. Ik wil daar ook een bijdrage aan leveren. Als samenwerking er aan kan bijdragen dat je samen groter wordt dan wil ik me daar voor blijven inzetten."

Staat eergevoel bij de partijen niet verregaande samenwerking in de weg?

"Alles wat ik daar verder over ga zeggen gaat het niet helpen. Partijen moeten eigen afweging maken."

Bij D66 voelt zich niet senang bij samenwerking met de PvdA.

"D66 positioneert zich als partij die eenzaam in het midden staat. En ze verwachten dat ze daarmee kiezers bij CDA en VVD kunnen weghalen. Daar wens ik ze veel geluk bij. Voor de langere termijn geeft het veel elan als je met andere progressieve partijen een gezamenlijke agenda formuleert."

Dan vind je dat D66 zich te veel op zichzelf opereert.

"Ik begrijp dat ze daar een eigen strategische afweging in maken."