DEN HAAG - Nederland gaat de hulp aan arme landen sterk richten op economische ontwikkeling. Nederlandse bedrijven kunnen een duwtje in de rug krijgen om activiteiten in het arme land te ondernemen en zo de private sector daar stimuleren.

Zo moet uiteindelijk een professionele en zakelijke relatie ontstaan, waar Nederland zelf ook profijt van heeft.

Staatssecretaris Ben Knapen (Ontwikkelingssamenwerking) zei dat vrijdag tijdens de presentatie van zijn beleidslijn. Volgens Knapen is het draagvlak voor ontwikkelingshulp de laatste jaren afgekalfd.

''Als je ze helpt om elkaar te helpen'' win je draagvlak terug, is zijn insteek. ''We willen zichtbaar een breder Nederlands belang dienen'', zei de nieuwe bewindsman.

Minderheidskabinet

Het minderheidskabinet van VVD en CDA wil het budget voor ontwikkelingshulp korten van 0,8 procent van het bruto nationaal product naar 0,7 procent. Dat is de internationale norm. In twee jaar tijd dalen de uitgaven dan van 5 naar 4 miljard euro.

Volgend jaar is er al een korting van ruim 400 miljoen en in 2012 van 900 miljoen euro. Ook gaat Nederland proberen vredesmissies deels onder de internationale regels van ontwikkelingshulp te brengen.

De ''drastische bezuinigingen'' helpen om ''scherpe keuzes'' te maken. ''Het wordt geen kaasschaaf'', zei Knapen. Nederland moet volgens hem vooral doen waar het goed in is, zoals op het terrein van landbouw, water en goed en voldoende voedsel.

Vaste ontwikkelingsrelatie

Het aantal landen waarmee Nederland een vaste ontwikkelingsrelatie heeft, gaat omlaag van 33 naar minder dan zestien.

In sociale sectoren waar Nederland veel geld in stak, gaat het mes. Volgend jaar wordt al 160 miljoen gekort op onderwijs, 107 miljoen op het maatschappelijk middenveld en 71 miljoen op zorg en hiv/aids.

Volgens Knapen is er bij aidsbestrijding sprake van ''kluitjesvoetbal'' omdat veel andere partijen er al mee bezig zijn.

Coalitiepartijen VVD en CDA

Coalitiepartijen VVD en CDA zijn positief over de koers, maar hebben bedenkingen over de kortingen op aidsbestrijding. ''Nederland is daarin juist een voorloper'', aldus Kathleen Ferrier (CDA).

De PvdA en GroenLinks hekelen vooral het eigenbelang dat de boventoon voert. ''Zelfredzaamheid voor arme landen is zeker goed, maar dit zal vooral goed zijn voor de Nederlandse bedrijven'', zei Sjoera Dikkers (PvdA).

'180.000 levens in gevaar'

De plannen van Knapenom te snijden in de internationale aidsbestrijding bedreigen het leven van zeker 180.000 mensen. Dat is de reactie van het Aidsfonds en STOP AIDS NOW! op zijn voornemen. De organisaties roepen de Tweede Kamer vrijdag op ''het tij te keren".

Zij hebben een condoleanceregister in het leven geroepen. Mensen kunnen een condoleancekaart sturen naar Knapen, met daarop de tekst: ''Met grote verslagenheid, maar met een dankbare herinnering aan de honderdduizenden levens die zij heeft gered, hebben wij kennis genomen van het overlijden van De Nederlandse Aidsbestrijding".

In de bloei van haar leven is de internationale aidsbestrijding van de Nederlandse overheid van ons heengegaan. Onbegrijpelijk en totaal onnodig. Ons hart gaat uit naar de honderdduizenden die in de kou achterblijven, zonder enige vorm van steun".

Scalpel

Ook Oxfam Novib en Cordaid begrijpen niets van de plannen. Het kabinet is al met het scalpel in de weer, zonder bedacht te hebben hoe de operatie moet eindigen", is de reactie van Oxfam Novib directeur Farah Karimi.

Alle hulporganisaties benadrukken dat dit de tweede aankondiging van bezuinigingen binnen een maand is die de allerarmsten in ontwikkelingslanden treft.