DEN HAAG - De Eerste Kamer is dinsdag akkoord gegaan met beperking van het aantal koopzondagen in Nederland.

In de 75 zetels tellende senaat stemden 36 voor een aanpassing van de Winkeltijdenwet en 33 tegen. Zes leden waren afwezig. Er was sprake van een hoofdelijke stemming.

Het voorstel komt nog van het vorige kabinet van CDA, PvdA en ChristenUnie. Door de nieuwe wet moet scherper worden gekeken of een gebied wel echt belangrijk is voor toerisme.

Alleen als dat zo is, mogen winkels vaker op zondag open zijn dan de twaalf keer per jaar die nu zijn toegestaan.

Zondagsheiliging

CDA, ChristenUnie, SGP en SP steunden de aanpassing van de wet. Voor de christelijke partijen speelt daarbij de zondagsheiliging een rol, zij willen het met de socialisten echter ook opnemen voor de kleinere ondernemers.

Senator Egbert Schuurman van de ChristenUnie is blij met de steun in de Eerste Kamer: ,,We maken daarmee een vuist voor de belangen van werknemers, kleine ondernemers en bevorderen de zondagsrust”, zei hij dinsdagavond.

Winkeltijdenwet

Veel gemeenten rekken nu de toerismebepaling uit de winkeltijdenwet op, waardoor veel meer winkels op zondag open zijn. “Daar hebben de kleine ondernemers en werknemers onder te lijden. Het voorstel dat vandaag in de Eerste Kamer is aangenomen maakt van de winkeltijdenwet weer een socialere wet. De zondagsrust is er bij gebaat.”, aldus Schuurman.

Dat het huidige minderheidskabinet voorstander is van een inperking lijkt vreemd, omdat de VVD zich altijd een fel tegenstander hiervan heeft getoond. ,,Shoppen is ook zondagsrust'', was een slogan van de liberalen.

SGP

Maar de huidige premier Mark Rutte (VVD) komt ermee tegemoet aan de wensen van de SGP. De staatkundig gereformeerden hechten eraan dat regels rondom de koopzondag in hun ogen niet verslechteren.

De twee zetels van de SGP kunnen in de toekomst doorslaggevend zijn bij stemmingen in de Tweede Kamer, weten VVD en CDA. Een opvallende tegenstander in de Eerste Kamer bij de stemmingen was dan ook de VVD, omdat de fractie hiermee ingaat tegen de wensen van Rutte. 

Recht

Een aanpassing van de Winkeltijdenwet betekent niet automatisch dat het aantal koopzondagen ook ingeperkt wordt. Dat liet minister Maxime Verhagen van Economische Zaken dinsdag. Volgens de minister behoudt elke gemeente het recht op twaalf koopzondagen per jaar zonder onderbouwing.

"Plannen van gemeenten om dit aantal verder uit te breiden op basis van de toerismebepaling blijven ook gewoon hun beslissing. De belangen moeten alleen wel goed en duidelijk worden afgewogen voordat gebruik wordt gemaakt van de toerismebepaling", aldus Verhagen.

Vroeger konden gemeenten winkelgebieden in het wilde weg als toeristisch gebied aanmerken, waardoor de winkels daar vaker op zondag open mochten. Nu moeten gemeenten beter onderbouwen in hoeverre toerisme het nodig maakt voor winkeliers om ook op zondag de deuren structureel te openen.

Weinig verandering

Het wetsvoorstel verandert niet zo veel voor de kleine ondernemer. Dat stelt Thomas van Vugt, advocaat van ondernemers die tegen een verplichte openstelling op zondag zijn. "De enige winst is dat de belangen van de kleine zaken moeten worden meegewogen bij de beslissing een koopzondag in te stellen", aldus Van Vugt dinsdag.

Volgens de raadsman blijft het aspect van het toerisme overeind in het aangenomen wetsvoorstel. "Zondagopenstelling is mogelijk als er sprake is van substantieel toerisme in de gemeente."

"In het centrum van Rotterdam bijvoorbeeld komen genoeg toeristen, maar in winkelcentrum Alexandrium is vrijwel geen toerisme. Toch geldt de toeristenstroom in het centrum als maatstaf", legt Van Vugt uit.

'Onuitvoerbaar'

MKB-Nederland vindt de aangescherpte Winkeltijdenwet onuitvoerbaar. Bovendien worden de mogelijkheden voor winkeliers om op zondag de deuren te openen drastisch beperkt, stelt de ondernemersorganisatie.

De ondernemers vrezen dat de nieuwe wet grote uitvoeringsproblemen zal geven. Want gemeenten moeten straks een aantoonbare afweging van materiële en immateriële belangen maken alvorens vrijstelling voor een koopzondag te geven. Verder is er de mogelijkheid om tegen zo'n besluit in beroep te gaan. Dat betekent een woud aan regels en procedures die bovendien onduidelijkheid en rechtsongelijkheid in de hand werken, zegt MKB-Nederland.