AMSTERDAM - Het kabinet ziet af van de omstreden plannen om onder de Zuid-Hollandse plaats Barendrecht een opslagplaats aan te leggen voor het broeikasgas CO2.

Dat heeft minister Maxime Verhagen (Economische Zaken) donderdag laten weten aan de Tweede Kamer.

''De vertraging van het CO2-opslagproject met ruim drie jaar en het volledige gebrek aan lokaal draagvlak zijn de voornaamste redenen om te stoppen", aldus Verhagen. Volgens hem is de realisatie van het project op korte termijn niet langer mogelijk.

Niet stoppen

Volgens Verhagen betekent stoppen met Barendrecht niet het einde van CO2-opslag in Nederland. Opslag op zee vindt al plaats.

''Daarnaast is er vanuit Noord-Nederland het initiatief gekomen om CO2 op land op te slaan. Ik zal op korte termijn met de bestuurders in Noord-Nederland overleggen'', aldus de minister.

Niet verdedigbaar

Ook volgens PvdA-Kamerlid Diederik Samsom was er geen draagvlak voor de plannen. De PvdA was lang voorstander van de plannen voor opslag van het broeikasgas kooldioxide in de grond onder Barendrecht. Maar ook voor Samsom was de opslag nu geen optie meer.

Volgens hem doet het kabinet veel te weinig aan een ambitieus en duurzaam energiebeleid. ''Het grote probleem is niet het afblazen van het project, maar het feit dat er niets voor in de plaats komt aan duurzame energie, innovatie en energiebesparing.’’

Ook PVV-Kamerlid Richard de Mos is opgetogen. "Wij hebben ons altijd met hand en tand tegen de komst van zo'n CO2-opslag verzet. De mensen in Barendrecht, die massaal tegen waren, kunnen nu eindelijk rustig slapen en hoeven niet langer meer te piekeren over de nadelige gevolgen die het opslaan van CO2 met zich meebrengen. Ik ben blij dat de minister naar hen geluisterd heeft".

Victorie

Voorzitter John Brosens van de stichting CO2isNee, die zich tegen de plannen verzet, is blij met het besluit. ''Dit is victorie", zegt hij in een eerste reactie. "Ik ga de stichting met het allergrootste plezier opheffen."

Brosens spreekt van "een eclatante overwinning voor de democratie." "Met name Shell en de vorige regering hebben de input en het gebrek aan draagvlak van het volk miskend en opzij geschoven. Mensen hebben zich jaren bekocht gevoeld en zullen nu rechtvaardigheid voelen.’’

Shell

Shell, de beoogde uitvoerder van het project,  voelt zich overvallen door het besluit, maar heeft er wel begrip voor, aldus een woordvoerder. ''We zagen het wel aankomen, want het regeerakkoord wees al in die richting, maar tot dusver hadden we niets gehoord.''

Shell weet nog niet of het een claim indient bij de overheid, maar gaat wel over de zaak praten.

Broeikasgas

CO2-opslag is onderdeel van doelstellingen om de opwarming van de aarde tegen te gaan. Door ondergrondse opslag van het broeikasgas in bijvoorbeeld oude gasvelden of onder de zeebodem komen de schadelijke stoffen niet in de atmosfeer.

Het project bij Barendrecht gold als een proef. Het moest als opmaat dienen voor opslag in veel grotere omvang in het noorden van het land. In juni werden hiervoor drie voorkeurslocaties in Groningen en Drenthe aangewezen.

Noorden

De Groningse gedeputeerde Marc Jager (CDA) wil duidelijkheid van minister Verhagen over de plannen voor CO2-opslag in het Noorden. ''Wij streven naar een nieuw energieakkoord met het kabinet, waarin het afvangen en opslaan van CO2 zeer nadrukkelijk terugkeert," zegt hij. "Barendrecht was een soort leerproject. In het Noorden gaat het om concrete toepassing.''

Ook zijn Drentse collega Tanja Klip (VVD) wil snel met Verhagen om de tafel. "De discussie in het Noorden over ondergrondse opslag van CO2 krijgt door het afblazen van Barendrecht een andere wending en een andere kleur. De motivatie dat er geen draagvlak is, roept vragen bij ons op. Tegenstand wordt beloond."

Veiligheid

De opslag in Barendrecht lag gevoelig. Bij bewoners leefden grote zorgen over hun veiligheid en mensen waren bang dat hun huis in waarde zou dalen.

De vorige minister van Economische Zaken Maria van der Hoeven heeft zich altijd hard gemaakt voor de opslag bij Barendrecht. Shell was de beoogd uitvoerder van de proef bij Barendrecht.

Draagvlak

In het regeerakkoord hebben VVD en CDA gesteld dat CO2-opslag mogelijk moet zijn, maar onder voorwaarden. Een ervan is dat er voldoende draagvlak moet zijn bij de bevolking van gebieden die ervoor zijn aangewezen. Vorige maand zei Verhagen al dat hij vraagtekens zette bij het draagvlak in Barendrecht.

In september werd oud-voorzitter Henk Kroes van de Vereniging De Friesche Elf Steden aangewezen als de leider van de dialoog over opslag in Noord-Nederland. Veel omwonenden zijn tegen de plannen. De techniek van ondergrondse opslag is relatief nieuw en de risico's zijn onvoldoende in kaart gebracht, menen zij.