DEN HAAG - CDA-minister Gerd Leers (Immigratie en Asiel) is de eerste bewindsman van het nieuwe kabinet die het zwaar te verduren krijgt. Hij wordt voor de derde keer binnen korte tijd ter verantwoording geroepen voor de gedwongen uitzetting van asielzoekers naar Irak.

Daarbovenop ontstond woensdag onrust bij de oppositie na kritiek op de manier waarop Leers de afwikkeling van zijn zakelijke belangen in een Bulgaarse villa heeft geregeld voordat hij aantrad als minister.

Bewindslieden moeten voor hun aantreden afstand doen van de zeggenschap over al hun zakelijke belangen. Leers richtte vorige maand de stichting genaamd Fiducia Trajectum op. Hij vordert via deze stichting 270.000 euro van het bedrijf dat zijn vakantievilla in Bulgarije bouwde, maar niet leverde. De minister zit niet zelf in het bestuur van de stichting, dat liet hij over aan anderen.

Afstand doen

Desondanks stelden twee hoogleraren woensdag dat Leers het in de stichting toch voor het zeggen heeft omdat hij bestuurders kan ontslaan. Hoewel dat slechts wordt gezien als een theoretische mogelijkheid besloot Leers toch in te grijpen en afstand te doen van zijn bevoegdheid het bestuur te ontslaan.

De CDA-minister zegt elke schijn van belangenverstrengeling te willen vermijden.

Ervaringsdeskundige

Leers is ervaringsdeskundige als het gaat om de dynamiek die rond een politieke kwestie kan ontstaan. De belangen in de Bulgaarse villa leidden eerder tot het aftreden van Leers als burgemeester van Maastricht.

In ieder geval GroenLinks in de Tweede Kamer neemt woensdag nog geen genoegen met de actie van Leers. De oppositiepartij wil opheldering van premier Mark Rutte.

Kabinet Rutte

Diens kabinet trad drie weken geleden aan. Na een week herfstvakantie kende het minderheidskabinet van VVD en CDA een soepele start, niet in de laatste plaats door de lof die Rutte vorige week kreeg toegezwaaid voor de manier waarop hij zijn regeringsverklaring verdedigde.

Andere bewindslieden benutten hun eerste dagen ook om hun stempel te drukken op zaken die al langer spelen, zoals Henk Kamp (Sociale Zaken) rond de pensioenpremies en Halbe Zijlstra (Onderwijs) rond het Nationaal Historisch Museum.

Uitstellen

Leers daarentegen worstelt al de hele week met het verzet tegen de gedwongen uitzetting van asielzoekers naar Irak. De oppositie vindt de situatie in Irak te gevaarlijk. Dinsdag hield Leers de uitzetting staande tijdens het Vragenuurtje in de Kamer en een daaropvolgend spoeddebat.

's Avonds moest hij alsnog de uitzetting uitstellen vanwege verzet van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. Donderdagavond volgt voor Leers weer een spoeddebat over de kwestie.

Borst nat maken

Tot aan de ophef over de Bulgaarse villa had Leers in Maastricht een imago opgebouwd van duidelijkheid en daadkracht, bijvoorbeeld waar het ging om de aanpak van criminaliteit. Dat imago bracht het voormalige Kamerlid ook weer in beeld voor een ministerspost. Met de post immigratie en asiel wist Leers vooraf dat hij zijn borst kon natmaken. De eerste dagen hebben dat bevestigd.