DEN HAAG - Volgens Premier Rutte had de benoeming van een Turkse of Marokkaanse staatssecretaris in het formatieproces 'discussie' gegeven.

Hij reageerde daarmee op vragen van CDA-fractievoorzitter Van Haersma Buma in het debat over de regeringsverklaring.

De fractievoorzitter vroeg zich af of Zweedse en Turkse kandidaten met een dubbele nationaliteit wel op dezelfde manier worden behandeld.

Het antwoord van Rutte riep felle reacties op in de Tweede Kamer. Hem werd verweten met twee maten te meten. SP-leider Roemer noemde de opmerking zelfs discriminerend en eiste van Rutte dat hij hem introk.

Veldhuijzen van Zanten-Hyllner

Rutte zei eerder dat er in het geval van staatssecretaris Marlies Veldhuijzen van Zanten-Hyllner, met een Zweeds paspoort, niet getwijfeld wordt aan haar loyaliteit.

Bij het debat over de regeringsverklaring van het kabinet Balkenende 4 in 2007 zei Rutte dat het de staatssecretarissen Albayrak en Aboutaleb zou sieren als zij hun tweede paspoort zouden inleveren.

Volgens Rutte zit het verschil er in dat de Turkse en Marokkaanse autoriteiten zich bemoeien met diegenen met een Turkse of Marokkaanse nationaliteit.

Discussie

Rutte moest erkennen dat, indien zich een Turkse kandidaat had gemeld, dit tot discussie over de benoeming had geleid.

Later zei Rutte dat de tweede nationaliteit de benoeming niet in de weg zou staan, omdat 'uiteindelijk de enige toets die van loyaliteit en benoembaarheid is', aldus Rutte.

Wel gaf hij toe dat hij Wilders in het formatieproces had moeten informeren over de tweede nationaliteit Veldhuijzen van Zanten-Hyllner.

De VVD-premier zei verder dat het kabinet voorstellen zal doen om dubbele nationaliteiten in de toekomst te voorkomen.

Motie

De PvdA diende, samen met D66 en GroenLinks, een motie in om het kabinet te laten uitspreken dat het tweede paspoort bij de benoeming van bewindspersonen geen rol mag spelen.

Wilders diende even later ook een motie in om de staatssecretaris op te roepen haar Zweedse paspoort in te leveren.

GroenLinks-leider Femke Halsema en D66-leider Alexander Pechtold vielen de PVV-leider vervolgens hard aan, omdat hij drie jaar geleden tegen het kabinet een motie van wantrouwen indiende om dezelfde kwestie met Albayrak en Aboutaleb.

"Omdat we dit kabinet wel willen en dat kabinet niet", stelde Wilders nonchalant na de kritiek.

Massamisleiding

In het debat riep Pechtold verder de premier op te stoppen met de 'massamisleiding' over de instroom van grote groepen immigranten.

Hij verwijt Rutte mee te gaan in de hysterie en de emoties die door PVV-leider Geert Wilders worden aangewakkerd.

Volgens Pechtold is er de afgelopen jaren gemiddeld genomen juist sprake van een uitstroom in plaats van een instroom van kansarme immigranten.

Volgens Rutte is het aantal asielzoekers gestegen, mede door het generaal pardon. Ook is het aantal gezinsmigranten gestegen.

Sociale onderklasse

De premier stelt dat het hem, anders de PVV, niet gaat om de terugloop van de instroom van het aantal kansarme immigranten.

"Dat is niet ons doel. Ons doel is het voorkomen dat er een nieuwe sociale onderklasse ontstaat."

Pechtold wil dat Rutte afstand neemt van de 'hysterie' en een premier wordt van alle Nederlanders.