AMSTERDAM - De oppositie uitte woensdagochtend forse kritiek op premier Rutte over het gebrek aan onderhandelingsruimte in het regeer- en gedoogakkoord.

Dat bleek tijdens het tweede deel van het debat over de regeringsverklaring.

Een dag eerder had Rutte bij het uitspreken van de regeringsverklaring geprobeerd samenwerking te zoeken met de oppositie.

Woensdag bleek volgens de oppositie die ruimte om over de onderwerpen te onderhandelen veel beperkter dan gesuggereerd.

Rutte verdedigde zich door te zeggen dat onderwerpen als WW en het ontslagrecht niet bespreekbaar zijn, omdat zij onderdeel zijn van de overeenkomst met de PVV. Ook over het bedrag van 18 miljard aan ombuigingen valt niet te tornen.

Over overige onderwerpen uit het regeerakkoord is volgens Rutte wel degelijk te praten. Ook in het geval van het gedoogakkoord alleen is daar dan wel ook de medewerking van de PVV noodzakelijk.

Roemer

SP-leider Emile Roemer nam hiermee geen genoegen. Volgens hem is alles uit de akkoorden dichtgetimmerd: "Dit is gewoon een meerderheidskabinet zonder PVV-ministers".

Fractievoorzitter van de ChristenUnie Andre Rouvoet verweet Rutte gratis te 'shoppen' bij de oppositie, terwijl er voor de oppositie zelf niks te halen lijkt te vallen.

Rutte liet weten serieus naar voorstellen van de oppositie te kijken, maar riep hen ook de inhoud van de kabinetsplannen op de inhoud te beoordelen.

Hij erkende dat er wekelijks overleg is met Wilders. De PVV-leider zal geen inzage krijgen in de notulen van de ministerraad.

Hervormen

Rutte liet verder weten dat het kabinet de komende jaren wel degelijk fors gaat hervormen.

De oppositie kwam dinsdag in de eerste termijn van het debat over de regeringsverklaring met scherpe kritiek over de plannen van het kabinet-Rutte.

Met name D66 en GroenLinks verweten de VVD en het CDA niets te doen aan de arbeidsmarkt en de woningmarkt. Terwijl met name hervormingen in de arbeidsmarkt een belangrijk piketpaaltje was van Rutte en Verhagen.

Volgens de premier wordt er straks wel degelijk hervormd. Hij noemde daarbij onder andere het samenvoegen van sociale uitkeringen, het sociale leenstelsel in het onderwijs en het uitkleden van het ambtenarenapparaat.

Onderwijs

D66-leider Alexander Pechtold hekelde het plan van het kabinet om 1,3 miljard te investeren in het onderwijs en tegelijkertijd 1,4 miljard te bezuinigen.

Volgens hem is dit tegen de verkiezingsbeloften van de liberalen.

Rutte stelt dat hij geld in het onderwijs anders wil gaan besteden. Zo moet er op scholen minder vergaderd worden en meer lesgegeven.

Ook moet lesuitval op het mbo en het hbo worden tegengegaan en komt er meer ruimte voor de prestatiebeloning van leraren.

Armoede

De linkse oppositie sprak de vrees uit dat kwetsbare groepen door alle bezuinigingen dieper in armoede worden gedrukt.

Volgens Roemer jaagt Rutte mensen de bijstand in door te snijden in de sociale werkvoorzieningen. "Vervolgens wordt er ook op de bijstand gekort", aldus Roemer.

Pechtold drong er bij Rutte op aan niet alleen naar de onderkant van de samenleving te kijken, maar naar de hele arbeidsmarkt.

Volgens hem zorgt het gebrek aan hervormingen als de WW, ontslagrecht en het eerder invoeren van de hogere AOW-leeftijd ervoor dat de pijn vooral bij de zwakkeren uitkomt.

PvdA-leider Job Cohen kreeg van de premier de toezegging dat hij serieus naar zijn participatieplan, om onder andere de sociaal zwakkeren te laten meedoen in de samenleving, zal kijken.

Lees tweets over het debat op NUlive

Debat regeringsverklaring