DEN HAAG - VVD en PVV waren er tijdens de kabinetsformatie op uit om het verbod op groepsbelediging in te perken en zo de vrijheid van meningsuiting uit te breiden.

Het was de bedoeling dat politici niet vervolgd konden worden voor beledigende uitspraken, omdat zij die doen in het kader van het maatschappelijk debat.

Ook was het idee om het verbod te beperken tot belediging van ''aangeboren eigenschappen'' zoals etnische afkomst en geslacht.

Het CDA was tegen dit plan, omdat belediging op basis van godsdienst of levensovertuiging dan niet meer onder het verbod zouden vallen.

Toen de discussie vastliep, is het onderwerp van tafel gegaan. Ingewijden hebben zaterdag een bericht hierover in NRC Handelsblad bevestigd.

Bedenkelijk

Fractieleider André Rouvoet van de ChristenUnie noemde het zaterdag in het radioprogramma Tros Kamerbreed ''uiterst bedenkelijk'' dat de partijen ''doelgericht religie wilden uitzonderen'' van belediging en discriminatie.

Hij vindt dat politici vrijuit moeten kunnen spreken ''maar niet boven de wet staan.''

Van Baalen

VVD-Europarlementariër Hans van Baalen zei in hetzelfde programma dat er juist meer ruimte in het publieke debat moet komen. Overigens pleit de VVD er al langere tijd voor om de vrijheid van meningsuiting op te rekken.

De liberalen vinden dat alleen oproepen tot haat en geweld strafbaar zou moeten zijn.

Vervolging

Verder werd tijdens de formatie bekeken of de procedure waarmee het Openbaar Ministerie (OM) kan worden gedwongen om vervolging in te stellen, kon worden beperkt.

Met dit artikel 12 werd het OM door het gerechtshof in Amsterdam gelast om PVV-leider Geert Wilders alsnog te vervolgen, terwijl het OM daar zelf eerder geen heil in zag.

Rechtszaak

VVD en PVV bekeken deze kwesties in het licht van de toen aankomende rechtszaak tegen Wilders wegens groepsbelediging, aanzetten tot discriminatie en haat.

Die rechtszaak moet over, zo beslisten de rechters vrijdag na een wrakingsverzoek van Wilders. VVD'er Van Baalen kon zich daarin vinden ''omdat er geen enkele twijfel over vooringenomenheid van rechters mag bestaan.''

Overigens zei Van Baalen dat hij voor terughoudendheid met camera's in de rechtszaal is. Het zorgt er volgens hem voor dat er meer emotie in een rechtszaak komt ''wat niet wenselijk is.''

Landelijk Beraad Marokkanen

Het Landelijk Beraad Marokkanen en antiracismeclub Nederland Bekent Kleur zijn geschokt door de pogingen van PVV en VVD om het verbod op groepsbelediging in te perken en daarmee de vrijheid van meningsuiting uit te breiden.

De organisaties spreken van Italiaanse toestanden, 'die doen denken aan premier Berlusconi die wetswijzigingen doorvoerde om persoonlijk strafvervolging te voorkomen'.

Officieren van justitie

Beide organisaties vinden, evenals de Turkse Arbeidersvereniging HTIB, dat ook de officieren van justitie in de zaak-Wilders moeten worden vervangen. De officieren zouden een groot aantal 'haatzaaiende' uitspraken van Wilders niet in de dagvaarding hebben opgenomen.

Daarnaast eiste het Openbaar Ministerie vrijspraak voor alle aanklachten tegen Wilders, ondanks het vervolgingsbevel van het gerechtshof.

De organisaties zien in de pogingen van PVV en VVD rond de formatie een extra reden om de officieren van justitie te vervangen door anderen 'die wel de belangen van minderheden willen beschermen'.

Komende week worden vervolgstappen genomen richting OM, kondigen de twee minderhedenorganisaties aan.