AMSTERDAM - Informateur Herman Tjeenk Willink wil 'een grote mate van zekerheid' dat opnieuw onderhandelen voor een minderheidskabinet van VVD en CDA met gedoogsteun van de PVV kans van slagen heeft.

Dat is het doel van de gesprekken die hij gaat voeren met alle fractievoorzitters, zei hij woensdag in een persconferentie in Den Haag.

"Ik wil van alledrie horen dat ze een redelijke mate van zekerheid zien in het slagen van de onderhandelingen", zei Tjeenk Willink, doelend op VVD-leider Mark Rutte, PVV-leider Geert Wilders en CDA-fractievoorzitter Maxime Verhagen.

Waarschuwing

De dinsdag door koningin Beatrix aangestelde informateur waarschuwde VVD-leider Mark Rutte bovendien dat zijn 'geloofwaardigheid als toekomstig minister-president in het geding is'  mocht een coalitiepoging voor deze coalitie een derde keer mislukken.

VVD-leider Mark Rutte stelt in een reactie deze bezorgdheid niet te delen. Rutte ziet zichzelf als het ''levende voorbeeld'' van iemand die hoogtepunten en diepe dalen heeft gekend, maar daar altijd weer uit komt.

''Ik ben optimistisch en heb er vertrouwen in dat het slaagt.''

Twee gaten

Volgens de informateur moeten er in de kabinetsformatie echter ''twee gaten'' worden gedicht. Aan de ene kant is er het eindverslag van voormalig informateur Ivo Opstelten afgelopen zaterdag waarin een rechts kabinet niet mogelijk bleek en de opstelling van VVD, PVV en CDA nu dat ze verder willen onderhandelen.

Anderzijds zit er volgens de informateur een gat tussen de adviezen van de fractievoorzitters aan de koningin en uitlatingen van VVD, PVV en CDA tijdens het Tweede Kamerdebat over de formatie dinsdag.

Kritische geluiden

Tjeenk Willink wil onder meer zeker stellen dat het minderheidskabinet stabiel is en dat er een goede samenwerking met de Staten-Generaal mogelijk is. Dat er naast de vertrokken CDA'er Ab Klink nog twee zittende Kamerleden (Kathleen Ferrier en Ad Koppejan) kritische geluiden hebben laten horen, hoeft een samenwerking niet bij voorbaat uit te sluiten, zei hij.

Ook het vooruitzicht dat het CDA een eventueel regeer- en gedoogakkoord nog voorlegt aan de eigen leden in een congres, vindt Tjeenk Willink geen obstakel. ''Het is in allerlei partijen een gewoonte om onderhandelingsresultaten voor te leggen aan een congres. Maar uiteindelijk beslist de fractie'', aldus de informateur.

Wilders

Tjeenk Willink stelde verder dat zijn werkrelatie met Geert Wilders ''geen enkel probleem'' is. Na het vorige eindverslag van Tjeenk Willink zei de PVV-leider dat de adviseur van de koningin nooit meer informateur zou mogen zijn.

Bovendien zou hij hebben willen laten onderzoeken of het mogelijk was om Tjeenk Willink te ontslaan als vicepresident van de Raad van State. Tjeenk Willink denkt desondanks dat er genoeg professionaliteit is om verder samen te werken.

Duidelijke conclusie

Volgens Tjeenk Willink kunnen er pas nieuwe stappen in een kabinetsformatie gezet worden, als een fase met een duidelijke en openbare conclusie is afgesloten. ''Alles wat niet in een advies of verslag staat, bestaat niet. Het moet controleerbaar zijn.''

Om die reden neemt Tjeenk Willink nu een paar dagen de tijd om van alle fractievoorzitters precies te horen hoe ze tegen de kabinetsformatie aankijken. Pas daarna zouden nieuwe stappen gezet kunnen worden, zoals het aanwijzen van een informateur die het beoogde minderheidskabinet van VVD en CDA, met gedoogsteun van de PVV, mogelijk maakt.

Tjeenk Willink begint zijn gesprekken met de fractievoorzitters woensdagmiddag en rondt ze donderdagochtend af.

Persconferentie Tjeenk Willink