AMSTERDAM - CDA-Kamerlid Ab Klink stapt per direct uit de Tweede Kamer. Dat heeft hij laten weten aan Kamervoorzitter Verbeet.

''Na alle gebeurtenissen van de afgelopen week is er voor mij een onwerkbare situatie binnen de CDA-fractie ontstaan. De basis voor samenwerking - vertrouwen - is aangetast", schrijft hij in een verklaring.

"Daardoor kan ik niet meer met voldoende overtuigingskracht binnen de fractie opereren. En dat gaat ten koste van mijn geloofwaardigheid'', aldus Klink in een verklaring. Klink blijft naar eigen zeggen ''met overtuiging'' lid van het CDA.

Verhagen

CDA-fractievoorzitter Maxime Verhagen betreurt het besluit van Klink . Volgens hem is er geen sprake van dat Klinks vertrek is afgedwongen door de CDA-top.

Wat de gevolgen hiervan zijn voor het formatieproces is onduidelijk. Koningin Beatrix is juist weer begonnen aan een nieuwe consultatieronde langs haar vaste adviseurs en de fractievoorzitters in de Tweede Kamer.

PVV-leider Geert Wilders heeft kennisgenomen van het vertrek van Ab Klink. Hij wijst er op dat er nog twee 'dissidenten' over zijn in de CDA-fractie.

''Ik neem kennis van vertrek Klink. Zijn nog twee dissidenten over. We zullen bezien waar dit toe leidt'', aldus Wilders in een sms aan het ANP.

Ferrier

CDA-Tweede Kamerlid Kathleen Ferrier zegt wel in de Tweede Kamer te blijven. Zij was een van de drie tegenstanders van voortgang van de gesprekken met de PVV en de VVD.

''Ik twijfel geen moment. Er is geen aanleiding om nu weg te gaan.'' Klinks positie was volgens haar anders, omdat hij medeonderhandelaar was.

Ze ''betreurt zeer'' dat Ab Klink de fractie verlaat. ''Maar ik heb respect voor zijn besluit'', zei Ferrier.

''We verliezen iemand uit de fractie die zijn sporen verdiend heeft in de partij'', aldus Ferrier. Ze wees daarbij op zijn inhoudelijke kennis en bijdrage en zijn grote ervaring, onder meer als minister van Volksgezondheid.

Koppejan

De andere dissident Ad Koppejan wilde maandag niet reageren. Volgens Verhagen blijft hij, net als Ferrier, gewoon Kamerlid.

In de Tweede Kamer wordt Klink hoogstwaarschijnlijk opgevolgd door Raymond Knops. Hij was eerder al actief als Kamerlid voor het CDA, maar viel na de verkiezingsnederlaag in juni buiten de boot.

Voor CDA-voorzitter Henk Bleker komt het vertrek van Klink 'ongemeen hard aan'. Hij stelde dat de verslagenheid in de fractie 'gigantisch' is. "Dit is doodzonde. Doodzonde.''

"Ik had niet het minste vermoeden dat Ab Klink zou vertrekken'', zei Bleker. "Er is geen spoortje van opluchting, er had ook eenheid mét Ab Klink bereikt kunnen worden in de fractie. We zijn heel diep gegaan met elkaar. Ik had de volle overtuiging dat de hele ploeg zich komende week zou herpakken, ook Ab Klink.''

Crisis

Klink was afgelopen week het middelpunt van een crisis binnen de CDA-fractie die uiteindelijk leidde tot een breuk in de onderhandelingen over een rechts kabinet.

De demissionair minister van Volksgezondheid wilde stoppen met de onderhandelingen, maar vond in de fractie slechts twee medestanders: Ad Koppejan en Kathleen Ferrier.

Uiteindelijk wisten Verhagen en intermediair Piet Hein Donner de drie dissidenten te overtuigen het onderhandelingsresultaat af te wachten.

Bij Wilders was echter het vertrouwen weg dat er met het CDA zaken te doen was. Verhagen noemde de eis van Wilders dat de dissidenten solidair moesten zijn met het congres 'onmogelijk'.

Rechts kabinet

Met het vertrek van Klink zijn er wel nieuwe kansen voor de voorstanders van een rechts kabinet.

VVD, PVV, CDA en SGP hebben samen 78 zetels en zouden eventueel een tegenstem van twee dissidente CDA'ers nog kunnen lijden.

Lees alles over de kabinetsformatie op NU.nl/politiek

Lees tweets over het vertrek van Klink op NUlive