Rechtse coalitie van de baan

AMSTERDAM - De onderhandelingen over een rechts kabinet met gedoogsteun van de PVV zijn mislukt.

Volgens Mark Rutte was er bij de VVD voldoende vertrouwen om door te praten over een rechtse coalitie, maar ontbrak het vertrouwen bij de PVV.

Het CDA zou als onderhandelingspartner onvoldoende stabiel zijn na de afgelopen dagen van crisis binnen de fractie.

De VVD-leider zegt de opstelling van PVV-leider Wilders te betreuren.

Regeerakkoord

Rutte zegt nu zelf een opzet van een regeerakkoord te willen schrijven. Het is dan de vraag welke partijen zich daarbij willen aansluiten.

"Dit zal mijn advies zijn. Dit land moet een regering hebben. Het duurt allemaal al veel te lang." Rutte zegt in dat geval geen enkele partij te willen uitsluiten.

In 1994 leidde het zelf opzetten van een regeerakkoord door Wim Kok uiteindelijk tot de vorming van een paars kabinet.

Volgens de VVD-leider waren de gesprekken al in een vergevorderd stadium. "Ik denk dat rechts Nederland zijn handen zou aflikken bij wat er allemaal al op papier stond."

Wilders

Geert Wilders stelt het mislukken van de informatiepoging te betreuren, maar dat er een poging is gedaan het vertrouwen te herstellen.

De dissidenten zouden zich dan moeten conformeren aan de uitspraak van het CDA-congres. Als die zijn fiat zou geven aan het onderhandelingsresultaat, zouden Klink, Ferrier en Koppejan dat moeten slikken. Doen ze dat niet dan zouden ze hun zetel moeten opgeven.

"Het CDA heeft aangegeven niet aan die eis te kunnen voldoen", aldus Wilders, die stelt dat het vertrouwen in het CDA de afgelopen dagen 'tot een dieptepunt was gedaald'.

Verhagen

De PVV-leider liet weten het mislukken van de gesprekken Verhagen niet te verwijten. "Integendeel, ik heb veel respect voor de manier waarop hij zich heeft verweerd in de CDA-fractie."

Volgens Wilders is het een redelijke eis om een steunverklaring van de dissidenten te vragen. "Ik heb drie weken naast Klink gezeten. Als er dan zo'n brief komt is het vertrouwen weg."

Wilders stelt dat de brief zich niet alleen tegen de PVV richtte, maar tegen het hele proces.

Wilders sluit niet uit dat hij zich uiteindelijk toch aansluit bij de proeve van een regeerakkoord van Rutte.

Onmogelijk

Volgens Verhagen was de eis van Wilders 'onmogelijk'. Volksvertegenwoordigers moeten namelijk volgens hem altijd zonder last of ruggespraak kunnen handelen.

En: "Onzekerheden zijn er altijd, garanties kun je nooit geven."

Maar hij stelt er van overtuigd te zijn geweest dat de bezwaren van de dissidenten weggenomen hadden kunnen worden.

"Ik heb er alles aan gedaan om de fractie tot een eenheid te smeden. De bezwaren van de dissidenten hadden kunnen worden weggenomen door hetgeen we hadden kunnen bereiken", aldus Verhagen.

Congres

Ook de opstelling van dissidenten dat de uitspraak van het congres van grote betekenis zou zijn had het vertrouwen moeten kunnen herstellen, stelt Verhagen.

"Ik ben ervan overtuigd dat 21 leden van de fractie en het congres een dusdanig akkoord gesteund zouden hebben."

Verhagen noemt het 'een goed voorstel' dat Rutte nu zelf een proeve van een regeerakkoord gaat schrijven.

Zwaar weer

De formatie raakte deze week in zwaar weer door verdeeldheid bij het CDA. De belangrijke mede-onderhandelaar Klink wilde niet verder met de gesprekken.

Nadat woensdagnacht de CDA-fractie eensgezind besloot het onderhandelingsresultaat af te wachten ging Verhagen donderdagmiddag wederom met Rutte en Wilders om de tafel.

Zij lasten echter al snel een denkpauze in om zich op de ontstane situatie te beraden. Vrijdag is het overleg alsnog hervat.

Geen vertrouwen

Na urenlang overleg met informateur Opstelten is uiteindelijk gebleken dat er geen vertrouwen is voor een goeie afloop van het formatieproces.

Zaterdagmiddag zal Opstelten zijn eindverslag aanbieden aan de koningin. Daarna volgt een persconferentie. D66 heeft aangegeven volgende week een debat te willen over de mislukte formatiepoging.

Lees alles over de formatie op NU.nl/politiek

Bekijk hier een chronologisch overzicht van de kabinetsformatie

Lees tweets over de formatie op NUlive

Rechtse coalitie van de baan

Tip de redactie