Klink weigert in brief samenwerking met PVV

AMSTERDAM – Mede-onderhandelaar Ab Klink (CDA) wil de onderhandelingen met de PVV definitief stoppen.

Dat blijkt uit de brief die hij begin deze week naar fractievoorzitter Maxime Verhagen en partijvoorzitter Henk Bleker stuurde en waar de NOS de hand op heeft weten te leggen.

“De politieke samenwerking is voor mij een onbegaanbare weg geworden”, aldus Klink. "Voor mij persoonlijk is dat echt een definitieve conclusie."

Het CDA-Tweede Kamerlid wil zich terugtrekken als onderhandelaar namens zijn partij tijdens de gesprekken met VVD en PVV over de vorming van een kabinet, maar hij wil wel in de fractie blijven.

Dat is zijn inzet voor het fractieberaad dat woensdagavond laat nog moet beginnen. Klink maakte dat duidelijk na een nieuw onderhoud met CDA-minister Piet Hein Donner, die bemiddelt in de crisis in de CDA-fractie.

Crisisberaad

Kathleen Ferrier en Ad Koppejan zijn aangeschoven bij het fractieberaad van het CDA in de Tweede Kamer, nadat zij gesproken hebben met CDA-minister Piet Hein Donner.

CDA-fractieleider Maxime Verhagen is ervan overtuigd dat de fractie erin slaagt een eensgezind standpunt te bereiken. Hij zei dat kort voorafgaand aan het CDA-fractieberaad. ''Ik ga er vanuit dat we eensgezind naar buiten kunnen komen.''

De fractie was om 00.30 uur nog bijeen.

Stoppen

Bij binnenkomst zei CDA-Kamerlid Ab Klink dat hij als onderhandelaar namens zijn partij in de kabinetsformatie wil stoppen, maar dat hij wel als fractielid wil aanblijven.

Op die manier zou hij zich scharen achter het standpunt van de meerderheid van de fractie die het resultaat van de onderhandelingen met VVD en PVV wil afwachten en dan wil oordelen.

Formatieproces

De brief van Klink was direct een bom onder het formatieproces. Het crisisberaad bij het CDA over de voortgang duurt al twee dagen.

Klink schrijft dat zijn bezwaren gestoeld zijn op 'bezorgdheid over het perspectief van deze coalitie, voor de toekomst van Nederland en die van de christendemocratie'.

Wilders

Uit de brief blijkt dat Klink grote moeite had met de opstelling van PVV-leider Wilders. Die zou een totaal eigen PVV-geluid willen brengen, zodra er een akkoord zou worden bereikt.

Zo zou hij de collega's hebben aangeraden 'op dat moment maar een andere kant op te kijken en voorspelde dat de hoofden van de coalitiepartners rood zouden kleuren. Een samenbindende visie zou echt niemand hoeven te verwachten'.

De geschrokken onderhandelaars van VVD en CDA zouden daarna overwogen hebben de presentatie van het gedoog- en regeerakkoord over het congres heen te tillen.

Maar, zo schrijft Klink, de congresleden zouden in dit geval nooit een gewetensvolle afweging kunnen maken.

Inburgering

Klink noemt daarnaast inburgering als probleempunt. "De VVD en CDA stellen dat de eisen omhoog moeten om mensen hier meer houvast en perspectief op een goed leven te geven. De PVV daarentegen benadrukt waarschijnlijk dat hierdoor minder migranten naar Nederland zullen komen en de islamisering wordt verhinderd", aldus Klink.

"Hoe werkt dat door in de samenleving? Hoe voelt de moslima zich die op maandagochtend met haar broodtrommeltje naar de verplichte inburgeringscursus gaat?"

Verdedigen

Klink vreest dat het CDA constant bezig zal blijven met het verdedigen van het eigen CDA-geluid.

"Voortdurend zal de partij worden uitgedaagd op haar christelijke grondslag en democratische motieven en zal zij afstand moeten nemen van de PVV", schrijft hij.

Onduidelijk is nog of de talrijke gesprekken die dinsdag en de afgelopen uren zijn gevoerd en de druk die op Klink is uitgeoefend nog van invloed zijn geweest.

Volgens PVV-leider Geert Wilders klopt er niks van de lezing die Klink geeft over de onderhandelingen.

Fractieberaad

De fractie van het CDA begint rond 22.45 uur met haar beraad over de interne verdeeldheid over de kabinetsformatie. Dat heeft CDA-fractiesecretaris Sybrand van Haersma Buma gezegd.

CDA-minister Piet Hein Donner is na een voorafgaand overleg met onder anderen fractievoorzitter Maxime Verhagen vertrokken. Hij wilde niets zeggen.

Donner

Donner heeft eerder op de avond gesprekken gevoerd met de CDA-Tweede Kamerleden Ab Klink, Kathleen Ferrier en Ad Koppejan die dwarsliggen bij de voortzetting van de gesprekken met VVD en PVV over de vorming van een kabinet.

Koppejan

Ad Koppejan neemt zich voor zich in het debat over de politieke samenwerking met de PVV ''als een echte volksvertegenwoordiger'' op te stellen. Dat stelt hij in een tweet woensdagavond.

Koppejan wordt samen met Klink en Ferrier gezien als de belangrijkste dwarsligger in de CDA-fractie. De drie willen geen politieke samenwerking met de PVV van Geert Wilders, of hebben daar grote bezwaren tegen.

Hij lijkt te in zijn tweet te suggereren dat hij zich niet onder druk laat zetten door anderen, de CDA-top of fractievoorzitter Maxime Verhagen bijvoorbeeld. ''Heftige tijden waarin het er op aankomt om je als een echte volksvertegenwoordiger op te stellen'' aldus de tweet.

Koppejan stemde eerder als enige in de CDA-fractie tegen de ontpoldering van de Hedwigepolder in Zeeland.

Opstelten

Als de beraadslagingen in de CDA-fractie zijn afgerond, is het de bedoeling dat nog woensdagavond de fractieleiders van VVD, PVV en CDA aanschuiven bij informateur Ivo Opstelten om de uitkomst te bespreken.

Opstelten heeft de afgelopen dagen regelmatig contact gehad met CDA-fractieleider Maxime Verhagen die kampt met verdeeldheid in zijn fractie over de voortgang van de gesprekken met VVD en PVV. Ook was er contact met VVD-leider Mark Rutte en PVV-voorman Geert Wilders.

Afgesproken is dat aan de tafel van de informateur de conclusies vanuit de CDA-fractie worden besproken en er afspraken worden gemaakt over het vervolg.

Eerst moet echter de CDA-fractie woensdagavond nog bijeenkomen. Een tijdstip is daar nog niet voor gepland.

Henk Bleker

Er kan geen sprake van zijn dat het CDA-congres wordt misleid door pas na dat congres details over de politieke samenwerking tussen VVD, PVV en CDA te geven. Dat zei waarnemend partijvoorzitter Henk Bleker naar aanleiding van een waarschuwing daarvoor in de brief van Ab Klink.

Als de onderhandelaars ''het lef'' zouden hebben gehad om het CDA-congres om de tuin te leiden, zouden ze ''een gigantisch probleem'' hebben, aldus Bleker. ''Dat soort sluwe trucs kennen wij niet.''

Volgens Bleker was er ook geen sprake van dat er over zo'n constructie werd gedacht. CDA-fractievoorzitter Maxime Verhagen zou binnen vijf minuten de zaal uit zijn ''geramd'', als hij het congres zou bedonderen.

Onderhandelingen

Verhagen en Klink voeren al 3,5 week onderhandelingen met VVD en PVV over de vorming van een kabinet, maar deze week kwam naar buiten dat de twee CDA-onderhandelaars niet op een lijn zitten. Klink wil niet in zee met de PVV, Verhagen is er juist van overtuigd dat hij voor zijn partij een goed akkoord kan sluiten.

Er was de afgelopen dagen veel spoedberaad nodig om te proberen iedereen weer op een lijn te krijgen. Woensdagavond laat, bij aanvang van het fractieberaad, lijkt dat gelukt te zijn.

Crisisberaad CDA

Lees meer over:
Tip de redactie