DEN HAAG - Binnen Defensie is vooral op de officiersopleidingen KMA in Breda en het KIM in Den Helder sprake van wangedrag, zoals ongewenst seksueel gedrag en pesten.

De gesloten cultuur, met tradities en een grote sociale controle, blijkt een voedingsbodem te zijn voor dit gedrag. Ook leidinggevenden en instructeurs nemen de normen soms zelf niet zo nauw en grijpen onvoldoende in als zij klachten krijgen.

Dat blijkt uit een rapport van het onderzoeksbureau Blauw Research over zes militaire opleidingsinstituten dat demissionair minister Eimert van Middelkoop (Defensie) vrijdag naar de Tweede Kamer heeft gestuurd.

Hij kondigt maatregelen aan die wangedragingen moeten voorkomen of terugdringen. Ook wil hij de positie versterken van degene die klaagt en slachtoffers beter steunen en begeleiden.

Maatregelen

De Tweede Kamer had om het onderzoek gevraagd. Bovendien kwam de vakbond ACOM onlangs met voorbeelden van onderling wangedrag onder de toekomstige militaire leiders.

De afgelopen vier jaar zijn al maatregelen genomen nadat de commissie-Staal had geconstateerd dat er te veel wangedrag en misstanden waren binnen de hele krijgsmacht.

Volgens de onderzoekers van Blauw zijn er toen voldoende gedragsregels opgesteld maar worden die op alle niveaus te weinig nageleefd.

Pestgedrag

Uit het rapport-Blauw blijkt dat de omgangsvormen en de sfeer op de zes opleidingen in algemene zin overwegend positief zijn. Toch heeft ruim een op de drie leerlingen wel eens te maken gehad met ongewenst (seksueel) gedrag en 13 procent met structureel pestgedrag.

Plegers zijn vaak mannelijke leerlingen met dominante en charismatische eigenschappen die anderen meeslepen in hun negatieve gedrag.

Ook verveling, sociale controle, groepsdruk, weinig privacy en de algemene ''verharding'' in de maatschappij kunnen een rol spelen, stellen de onderzoekers.

Integriteit

Van Middelkoop onderschrijft de conclusies en de aanbevelingen in het rapport. Er komen twee actieprogramma's om de interne cultuur, de vorming van studenten en de zorg voor integriteit te verbeteren.

Vooral binnen het KIM (marine) en de KMA moet snel verandering komen en moet het kader meer alert en actief worden, schrijft de minister.

Grote zorgen

PvdA-Tweede Kamerlid Angelien Eijsink maakt zich grote zorgen over de bevindingen. Ze steunt de maatregelen maar denkt dat er meer nodig is om de gesloten cultuur te doorbreken en het gedrag te veranderen.

Zo vraagt ze zich af of het nog wel van deze tijd is dat militaire studenten intern wonen. Defensie zal ook dit internaatsysteem bekijken.