DEN HAAG - Oud-CDA-premier en oud-informateur Ruud Lubbers is op dit moment tegen een minderheidskabinet van VVD en CDA met gedoogsteun van de PVV.

Hij heeft dat laten weten in brieven aan fractievoorzitter Maxime Verhagen en partijvoorzitter Henk Bleker, die de Volkskrant op zijn website heeft gezet.

''Mijn standpunt heeft zich ontwikkeld van ''ja, mits'' tot ''neen, tenzij'', stelt Lubbers in zijn brief. Vooral de onduidelijkheid over de vrijheid van godsdienst en Wilders' opstelling tegenover de islam baren Lubbers zorgen.

Hij houdt wel de mogelijkheid open dat hij alsnog het minderheidskabinet met gedoogsteun van de PVV zal steunen.

Druk

De uitgelekte brieven zetten de formatie onder druk. Lubbers bereidde als informateur de weg voor de besprekingen over een rechts kabinet.

Nu stelt hij dat er een ander alternatief is, een minderheidskabinet van VVD, CDA, D66 en GroenLinks dat in de Kamer gesteund zou kunnen worden door de ChristenUnie, de SGP en de Partij voor de Dieren.

Lubbers stelt de CDA-fractie voor een time-out in te lassen, die de mogelijkheid biedt een tussenbalans op te maken. ''Wat mijzelf betreft behoud ik mijn positie van ''ja, mits'' tot ''neen, tenzij''''.

Slechts als uit zulk een tussenbalans zou blijken dat het wel degelijk de goede richting heengaat kan ik alsnog publiekelijk steun verlenen'', besluit Lubbers zijn brief van woensdag.

Aanleiding

Aanleiding voor zijn laatste brief, een eerdere schreef hij vorige week al aan Verhagen en Bleker, was een CDA-prominentenberaad op dinsdag.

Fractielid Ank Bijleveld had daar geen antwoord op bezorgde vragen van de oud-ministers van Buitenlandse Zaken Hans van den Broek en Ben Bot, over de risico's op het terrein van Buitenlandse Zaken, ''gezien de markante posities die Geert Wilders ter zake inneemt''.

Anderen, zoals hijzelf, schrijft Lubbers, ''blijven in het duister tasten over voldoende uitzicht op godsdienstvrijheid, ook voor moslims, en het gevrijwaard blijven van discriminatie op grond van geloof''.

Bleker

Waarnemend CDA-voorzitter Henk Bleker ziet niets in het voorstel van oud-premier Ruud Lubbers om een time-out in de onderhandelingen in te lassen.

''Ik heb al eerder aangegeven dat we deze onderhandelingen serieus moeten voeren en dan de resultaten beoordelen'', aldus Bleker. Hij zei dat donderdagmiddag aan Lubbers te hebben laten weten.

''Als partijvoorzitter heb ik het volste vertrouwen in de onderhandelaars en de fractie. Zij zijn nu aan zet, niet anderen binnen onze partij. Als partij zullen wij een eventueel eindresultaat beoordelen, zowel door het partijbestuur als uiteindelijk door het partijcongres. Ik wijs het voorstel van Lubbers dan ook af'', aldus Bleker.

Verrast

De partijvoorzitter zei de laatste tijd regelmatig contact te hebben gehad met Lubbers. Zijn voorstel tot een time-out, en dan mogelijk een andere optie onderzoeken, heeft hem desondanks verrast.

Bleker ziet ook niet voor zich hoe je op twee borden tegelijk zou moeten schaken. Hij waardeert het ''meedenken'' van Lubbers, zeker gezien zijn jarenlange ervaring. ''Meedenken is ok, maar je kunt niet meeonderhandelen.''