DEN HAAG - PVV-leider Geert Wilders praat niet alleen mee over het gedoogakkoord voor het minderheidskabinet van VVD en CDA, maar ook over het regeerakkoord.

Dat zei informateur Ivo Opstelten donderdag tijdens een persconferentie (video).

Alles wat de drie partijen afspreken in het gedoogakkoord, komt ook in het regeerakkoord te staan. Maar in het regeerakkoord kunnen VVD en CDA zaken afspreken, waarmee de PVV het niet eens is.

De drie spreken af dat de PVV het kabinet niet mag laten vallen op wat in het regeerakkoord staat. Wilders zit daarom bij alle onderhandelingen, zodat hij het kan aangeven als iets een breekpunt is voor zijn partij.

Macht

De PVV heeft hierdoor niet meer macht dan de partijen in het minderheidskabinet, vindt Opstelten. VVD en CDA gaan regeren en ministers leveren en hebben volgens hem veel macht.

''Natuurlijk heb je met gedogen als je daarover een akkoord sluit ook een positie. Je kunt niet zeggen dat ze gelijk zijn, ze zijn verschillend.''

Gedoogakkoord

Onder het gedoogakkoord moeten de handtekeningen van de drie fractievoorzitters van VVD, PVV en CDA staan. Daarin komen afspraken te staan over hoe 18 miljard euro wordt bezuinigd om de overheidsfinanciën op orde te krijgen.

Wilders heeft toegezegd hierover te willen praten als in het gedoogakkoord ook maatregelen op het gebied van integratie, immigratie, asielzaken, veiligheid en ouderenzorg worden opgenomen.

Regeerakkoord

In het regeerakkoord dat VVD en CDA sluiten, komt het gedoogakkoord terug. Ook staan er zaken in waarover zij met de PVV geen afspraken kunnen maken. Daarbij gaat het onder meer om buitenlands beleid en de Europese Unie.

Hiervoor moeten de VVD en CDA steun zoeken bij andere partijen voor een Kamermeerderheid.

De PVV mag bij deze zaken tegenstemmen, maar geen motie van wantrouwen indienen of steunen als een andere partij er eentje indient tegen het minderheidskabinet.

Fitna

Opstelten heeft er vertrouwen in dat met het regeerakkoord in combinatie met het gedoogakkoord een stabiele regering kan komen. Hij erkende dat het staatsrechtelijk nieuw is.

Over ''de toonhoogte'' van de PVV en het uitbrengen van een tweede Wilders-film 'Fitna' over de islam, is volgens de informateur niet gesproken.

Dat de drie partijen aan de onderhandelingen beginnen, betekent volgens hem dat er een onderling vertrouwen is.

Secondant

De fractieleiders nemen tijdens de onderhandelingen over een rechts minderheidskabinet ieder één secondant mee.

VVD-leider Mark Rutte kiest voor Edith Schippers, Maxime Verhagen (CDA) neemt Ab Klink mee en PVV-leider Geert Wilders heeft Barry Madlener uitgekozen.

Dat maakten de drie donderdagochtend bekend na hun overleg van ruim anderhalf uur met Opstelten.

Mediastilte

De onderhandelaars hebben opnieuw afgesproken dat ze een mediastilte in acht nemen tijdens hun overleg. Tijdens hun informele gesprekken vorige week deden ze dat ook. Bovendien hielden ze die op een geheime locatie.

Opmerkelijk is dat Wilders kiest voor een partijgenoot die niet in de fractie zit. Madlener zit in het Europees Parlement. Hij stond overigens wel op de lijst - plaats 47 - voor de Tweede Kamerverkiezingen in juni.

Paars-plus

Tijdens de onderhandelingen voor een paars-pluscoalitie werden vaker secondanten meegekomen, ook als ze niet in de fractie zaten. Femke Halsema van GroenLinks nam onder anderen oud-fractiegenoot Kees Vendrik mee.

Toen hielden de onderhandelaars van VVD, PvdA, D66 en GroenLinks ook een stilte aan rond het overleg.

Het is nog niet bekend wanneer de VVD, PVV en CDA met hun onderhandelingen beginnen. ''Zo spoedig mogelijk'', zei Wilders.

Opstelten, die de onderhandelingen leidt, voert de hele donderdag nog gesprekken en ontvangt vrijdagochtend nog Herman Tjeenk Willink, als vicepresident van de Raad van State de vaste adviseur van koningin Beatrix.

Drie weken

Opstelten verwacht dat er pakweg drie weken nodig zijn voor de onderhandelingen. Hij zei dat donderdag tijdens een toelichting op zijn opdracht die hij van de koningin heeft gekregen.

Hij noemde het een ''uitdagende'' opdracht. De informateur zei dat een regeerakkoord en een gedoogakkoord ''de basis moeten zijn voor een spoedige komst van een stabiel kabinet van VVD en CDA, dat met steun van de PVV tot een vruchtbare samenwerking in de Staten-Generaal moet komen.''

Volgens Opstelten moet dat mogelijk zijn.

Provinciale verkiezingen

Zo zullen de partijen komen te spreken over de provinciale verkiezingen volgend jaar maart en de daaraan gekoppelde senaatsverkiezingen.

Maar hij relativeerde het ontbreken van een meerderheid in de senaat en wees erop dat een paars-pluskabinet van VVD, PvdA, D66 en GroenLinks in dezelfde situatie zou zitten.

Bewaker

Hij ziet zijn rol als bewaker van de onderhandelingen. De onderhandelaars zelf moeten het werk doen, zei hij. Volgens de VVD-partijvoorzitter staat het halen van deadlines niet voorop, maar gaat het om een zorgvuldig proces.

Wel wil Opstelten nog met demissionair minister Jan Kees de Jager van Financiën spreken. De CDA-bewindsman is nu druk bezig is met de begroting voor 2011.

Het overleg over een rechts kabinet blijft in het gebouw van de Eerste Kamer plaatshebben, aldus Opstelten. Dit weekeinde wil hij zich inlezen in de materie en dan zullen wat hem betreft maandag de onderhandelingen beginnen.

Volg al het nieuws over de kabinetsformatie op NU.nl/politiek

Bekijk hier een chronologisch overzicht van de kabinetsformatie

Overleg met Opstelten