AMSTERDAM – Informateur Ruud Lubbers vindt niet dat hij buiten de informatieopdracht van de Koningin is gegaan door een minderheidskabinet voor te stellen.

D66-leider Pechtold viel de informateur hard aan op het feit dat hij, in zijn ogen, van zijn opdracht was afgeweken.

"Het was de opdracht dat hij de reële coalitieopties zou onderzoeken die konden rekenen op een vruchtbare samenwerking met de Staten-Generaal", aldus Pechtold.

Meerderheid

Woensdag zei Lubbers in het debat in de Tweede Kamer dat hij er aanvankelijk wel vanuit ging dat het onderzoek zich richtte op meerderheidskabinetten.

Al snel bleek echter dat er geen reële meerderheidsopties waren ‘die konden rekenen op vruchtbare samenwerking met de Staten-Generaal’.

"Het was om moedeloos van te worden. Niemand wilde met elkaar praten", constateerde Lubbers. Volgens hem had het geen zin te kijken naar meerderheidsvarianten, zolang de rechtse variant nog niet was onderzocht.

Cohen

PvdA-leider Job Cohen stelde dat Lubbers 'tijdens het spel de spelregels veranderde' door de rechtse partijen opdracht te geven informeel te gaan praten.

Lubbers reageerde hierop door te stellen dat hij daar heel open over is geweest. "Ik heb al direct gezegd dat ik zelf niet de informele gesprekken kan voeren, omdat deze buiten mijn opdrachte vallen", aldus Lubbers.

"Ook heb ik gezegd dat daaruit een minderheidskabinet kan rollen." Volgens Lubbers hadden de partijen toen bij de informateur of de Kamervoorzitter aan de bel moeten trekken.

“We moeten oppassen steeds te blijven zeggen dat het in de opdracht gaat om meerderheidskabinetten in klassieke zin”, aldus Lubbers.

Volgens Lubbers zal in de opdracht aan de volgende informateur dezelfde formulering gebruikt worden, waarbij gekeken moet worden naar een 'vruchtbare samenwerking met de Staten-Generaal'.

Opties

Wel zei hij het te betreuren dat hij niet meerdere opties aan de Koningin kon voorleggen. "Maar ik had het nog slechter gevonden als ik mijn opdracht had teruggeven."

Volgens hem is het belangrijker dat er partijen zijn die serieus met elkaar willen gaan praten. Hij wenste zijn opvolger Opstelten 'veel sterkte'. "Het wordt nu pas echt moeilijk."

Verhagen

CDA-leider Maxime Verhagen werd ook hard aangepakt in het debat. Veel partijen stelden dat hij zijn principes verloochende door een kabinet te willen vormen met gedoogsteun van de PVV.

"Ik vond en vind wat ik vond", zei Verhagen tijdens een pauze van het debat. "Juist omdat de voorwaarden over de rechtsstaat niet zijn ingevuld onderhandelen we niet over een meerderheidskabinet."

Hij roept andere partijen op hun oordeel te baseren op de inhoud. "Ze moeten geen spookbeelden oproepen."

Na afloop van het debat togen Maxime Verhagen van het CDA en Geert Wilders van de PVV naar de kamer op het Binnenhof van Mark Rutte van de VVD, naar het zich laat aanzien voor nader overleg.

Volg al het nieuws over de formatie op NU.nl/politiek

Volg tweets over het debat op NUlive

Kamerdebat kabinetsformatie