AMSTERDAM – De paars-plus-partijen zijn in twee weken onderhandelen elkaar tot op enkele miljarden aan bezuinigingen genaderd.

Dat stellen de informateurs Uri Rosenthal (VVD) en Jacques Wallage (PvdA) woensdag tijdens een persconferentie over de breuk. Eerder op de middag hadden ze hun eindverslag aangeboden aan koningin Beatrix.

De VVD wilde tijdens de gesprekken komen tot niet minder dan 18 miljard bezuinigen in de komende kabinetsperiode.

Dit zou gepaard moeten gaan met behoud van de hypotheekrenteaftrek. Ook wilden de liberalen onder geen beding lastenverzwaring of kilometerheffing.

Geen overeenstemming

De overige partijen kwamen de liberalen een heel eind tegemoet, maar over een aantal miljard, volgens ingewijden 5 miljard, bleek geen overeenstemming mogelijk.

"Onze opdracht was om te kijken of er ‘spoedig’ een kabinet met VVD, PvdA, D66 en GroenLinks gevormd zou kunnen worden", stelde Rosenthal.

"We hebben de vraag voorgelegd of de partijen er vertrouwen in hadden dat dit mogelijk was. Rutte en Cohen reageerden hierop ontkennend."

Ook met meer formatietijd was het volgens de VVD en PvdA niet tot een akkoord gekomen.

Voorstellen

Volgens de informateurs zijn er in de laatste fase van de onderhandelingen wel een aantal voorstellen gedaan waaruit moest blijken of er ruimte was om over de resterende miljarden te praten.

"Hieruit bleek toch al snel dat de verschillen veel te groot waren", aldus Wallage.

Voor de PvdA was er volgens de informateurs met de vereiste miljardenbezuinigingen geen uitzicht op een evenwichtige inkomensverdeling en waarborgen op sociale zekerheid.

Ook de andere partijen hadden eisen. Zo wilde D66 ingrepen in de woningmarkt en arbeidsmarkt, GroenLinks zette zwaar in op verduurzaming van de economie.

Tot het gaatje

Wel stellen Rosenthal en Wallage dat alle partijen ‘tot het gaatje’ zijn gegaan om tot een akkoord te komen. Over de vervolgstappen wilden de informateurs geen uitspraken doen, omdat dit volgens hen niet binnen de opdracht viel.

Rosenthal was al in een vroeg stadium betrokken bij de formatie. Zijn opinie over het steeds stuklopen van de formatieopties hield hij voor zich. Wel wenste hij zijn opvolgers grijnzend 'veel succes'.

Koningin

Woensdagmiddag zijn de voorzitters van de Eerste Kamer (Van der Linden) en de Tweede Kamer (Verbeet), alsmede vicepresident van de Raad van State Tjeenk Willink bij de koningin langsgeweest om te bekijken wat er vervolgens moet gebeuren.

Bekijk hier een chronologisch overzicht van de formatie

Informateurs Paars-plus