Formatiepoging paars-plus mislukt

AMSTERDAM - De onderhandelingen over paars-plus zijn dinsdagmiddag stukgelopen.

In een persconferentie liet VVD-leider Mark Rutte weten dat de onderhandelingen zijn stukgelopen op de financiën.

"Voor ons zijn 18 miljard aan ombuigingen in 2015 de absolute ondergrens. En dat zonder lastenverzwaringen, hypotheekrenteaftrek of kilometerheffing. Hierbij is het niet mogelijk gebleken tot een akkoord te komen."

Op andere punten, zoals bijvoorbeeld immigratie, waren de partijen verder gekomen dan Rutte had gedacht.

Ook liet Rutte weten dat het beeld niet klopt dat er niet serieus is onderhandeld. "Er is in een goede sfeer hard gewerkt. Complimenten daarvoor aan de mede-onderhandelaars en de informateurs."

Cohen

Volgens PvdA-leider Job Cohen hebben de 'piketpalen' van de VVD het onmogelijk gemaakt om te komen tot een akkoord dat 'in balans' is. "Op terreinen als woningmarkt en mobiliteit, in hun samenhang, is het niet mogelijk gebleken om tot elkaar te komen", aldus Cohen.

Wel is er volgens hem 'met hartstocht' aan de formatie gewerkt. "We wisten dat het moeilijk ging worden. Aan onze inzet heeft het niet gelegen."

Pechtold

Volgens D66-leider Pechtold waren het Cohen en Rutte die de stekker uit de formatie trokken. "De opdracht van de koningin was om spoedig een kabinet te vormen. Ik en Halsema zagen nog mogelijkheden om dat te doen, Cohen en Rutte hadden dat vertrouwen niet", aldus Pechtold.

Volgens Pechtold werd hem pas dinsdag duidelijk dat de formatie stroever liep. Hij wijt dat aan de grote verschillen op terreinen als arbeidsmarkt en woningmarkt.

Halsema

GroenLinks-leider Femke Halsema bevestigt dat zij samen met Pechtold wel ruimte zag om verder te praten.

"Maar als je vasthoudt aan 18 miljard bezuinigen, zonder daar lastenverzwaringen aan te koppelen, weet je dat het een ongelofelijk lastige opgave wordt", aldus Halsema.

"Maar waar een wil is, is een weg. Soms leken we elkaar te kunnen vinden, en soms vloeide dat gevoel weer weg."

Middenkabinet

Volgens Rutte moet er nu gekeken worden naar een middenkabinet met VVD, PvdA en CDA. Rutte toonde zich twee weken geleden echter bereid te gaan onderhandelen over een paars-pluscoalitie van VVD, PvdA, D66 en GroenLinks op voorwaarde dat Cohen ''niet alle overige combinaties geheel zou uitsluiten''.

De PvdA-leider, die eerder had geweigerd over een middenkabinet te praten, gaf later aan daartoe toch bereid te zijn, bleek uit het eindverslag van toenmalig informateur Herman Tjeenk Willink.

Cohen laat nu echter weten nog steeds weinig vertrouwen te hebben in onderhandelingen over een middenkabinet. ''Dat zie ik niet tot stand komen, dat heb ik steeds gezegd.''

''Het zou een heel ander kabinet worden dan dat wat we nu hebben geprobeerd.'' De PvdA-leider zei dat een zogeheten middenkabinet met VVD en CDA alleen mogelijk is als het wordt aangevuld met D66 en GroenLinks.

Extraparlementair kabinet

Een dergelijke combinatie met maar liefst 102 van de 150 zetels in de Tweede Kamer zou moeten werken als ''een extraparlementair kabinet''.

Maar een dergelijk zakenkabinet, waaraan Kamerfracties van de betrokken partijen minder gebonden zijn, ligt volgens Cohen niet direct voor de hand. Volgens hem is het zaak eerst een gewone coalitie te smeden.

PVV

De PvdA-leider maakte duidelijk niet bang te zijn dat hij met zijn afwijzing van een gewoon middenkabinet de VVD duwt in de richting van een rechtse coaltie met PVV en CDA. ''Dat zou kunnen'', stelde hij.

De informateurs Uri Rosenthal en Jacques Wallage hebben dinsdag telefonisch contact gehad met koningin Beatrix over de gestrande onderhandelingen om te komen tot een paars-plusregering.

Persconferentie

De informateurs zullen woensdag hun eindverslag aan de koningin aanbieden. Later die dag zullen ze op een persconferentie de inhoud van dat verslag toelichten. Tijdstippen van deze gebeurtenissen zijn nog niet bekend.

Hoe het formatieproces daarna verdergaat, is nog niet te zeggen. Het kan zijn dat er opnieuw een adviesronde komt, waarbij de vaste adviseur van de koningin, Herman Tjeenk Willink, en mogelijk fractievoorzitters van partijen weer langskomen. Het is niet duidelijk wie dat dan zijn.

Een chronologisch overzicht van de kabinetsformatie

Volg tweets over de breuk op NUlive

Paars-plus mislukt

Deel deze foto via:

Terug naar slideshow

Tip de redactie